Đi nhanh không còn là một lợi thế tuyệt đối.
Với những người đã từng phải dừng lại giữa chừng, tốc độ không còn mang lại cảm giác an toàn. Thứ họ quan tâm hơn là: liệu mình có phải quay lại từ đầu thêm lần nữa hay không.
Sau mỗi lần gián đoạn, con người thường thay đổi rất rõ trong cách ra quyết định. Không còn hào hứng với những bước tiến thần tốc. Không còn bị cuốn theo những lời hứa tăng trưởng. Thay vào đó là một câu hỏi rất thực tế: nếu đi tiếp, mình có đủ chắc để không gãy nữa không.
Khi gián đoạn trở thành bài học đắt giá
Gián đoạn hiếm khi đến vì người ta thiếu cố gắng. Phần lớn gián đoạn đến từ việc nền móng chưa đủ vững để chịu được biến động.
Có những con đường trông rất nhanh ở đoạn đầu. Nhưng càng đi, áp lực càng lớn. Và khi áp lực vượt quá khả năng chịu đựng của hệ thống, sự dừng lại là điều tất yếu.
Người từng trải qua điều đó thường không nói nhiều. Nhưng bên trong họ, một nguyên tắc mới dần hình thành: chậm hơn một chút còn hơn phải làm lại toàn bộ.
Làm chậm không phải vì yếu, mà vì đã hiểu
Một trong những hiểu lầm lớn nhất là cho rằng làm chậm đồng nghĩa với thiếu năng lực. Thực tế, rất nhiều người chọn làm chậm vì họ đã đủ năng lực để nhìn thấy rủi ro phía trước.
Sau khi trở về Việt Nam và gắn bó lâu dài với du lịch thị trường khách Nga, Minh Tâm hiểu rất rõ một điều: thị trường nào càng lớn, biên độ rủi ro càng cao. Và trong những thị trường như vậy, chỉ có sự chuẩn bị kỹ lưỡng và nhịp đi bền bỉ mới giúp người ta tồn tại lâu dài.
Du lịch không cho phép sự ngẫu hứng. Một sai lệch nhỏ trong khâu chuẩn bị có thể dẫn đến chuỗi vấn đề kéo dài phía sau. Chính môi trường đó khiến Tâm quen với việc đi từng bước, kiểm soát từng khâu, thay vì chạy theo tốc độ.
Đại dịch – cú phanh bắt buộc của rất nhiều con đường
Khi đại dịch COVID-19 xảy ra, rất nhiều hệ thống buộc phải dừng lại. Có người coi đó là thất bại. Có người coi đó là cơ hội để làm lại nhanh hơn.
Nhưng cũng có những người nhìn thấy một thông điệp rất khác: nếu vội vàng quay lại như cũ, mình có thể lặp lại đúng những điểm yếu đã từng có.
Minh Tâm không chọn bật dậy ngay khi thị trường vừa nhúc nhích. Không mở rộng ồ ạt. Không lao vào những hướng đi dễ mang lại dòng tiền ngắn hạn nhưng khó kiểm soát chất lượng.
Làm chậm, trong giai đoạn đó, không phải là đứng yên. Đó là thời gian để sắp xếp lại hệ thống, kiểm tra lại giá trị cốt lõi và xác định rõ: mình muốn quay lại theo cách nào.
Làm chắc là kiểm soát từ gốc
Khi quay lại với mảng sản phẩm sức khỏe, sản phẩm tự nhiên và đặc sản Việt Nam, Minh Tâm không xem đây là một nhánh kinh doanh phụ. Tâm coi đây là con đường dài, đòi hỏi sự chắc chắn từ những yếu tố cơ bản nhất.
Làm chắc, trong trường hợp này, không phải là
. Làm chắc là hiểu rõ nguồn gốc sản phẩm, quy trình, chất lượng và khả năng duy trì uy tín trong thời gian dài.
Những ngành liên quan đến sức khỏe không cho phép “thử rồi tính”. Một sai lệch nhỏ hôm nay có thể phá hỏng niềm tin đã xây dựng nhiều năm. Vì vậy, chậm lại để kiểm soát từ đầu chính là cách duy nhất để không phải trả giá về sau.
Người từng gián đoạn không còn tin vào tăng trưởng nóng
Tăng trưởng nóng nghe rất hấp dẫn với người chưa từng gãy. Nhưng với người đã từng đứt quãng, tăng trưởng nóng thường đồng nghĩa với áp lực nóng.
Áp lực về chất lượng.
Áp lực về nhân sự.
Áp lực về uy tín.
Minh Tâm chọn một nhịp khác: mở lại khi thị trường thực sự hồi phục, mở trong khả năng kiểm soát, và mở theo hướng có thể duy trì ổn định lâu dài. Không phải để đi nhanh hơn ai, mà để không phải lùi lại.
Chậm để phân biệt cơ hội và cám dỗ
Một lợi thế rất lớn của việc làm chậm là khả năng phân biệt giữa cơ hội thật và cám dỗ ngắn hạn. Khi không bị thúc ép bởi dòng tiền tức thì, người ta có đủ không gian để quan sát và đặt câu hỏi.
Cơ hội thật thường chịu được thời gian kiểm tra.
Cám dỗ thì không.
Người từng gián đoạn hiểu điều này rất rõ. Họ không còn vội vàng nắm lấy mọi thứ. Họ chọn lọc hơn. Và chính sự chọn lọc đó giúp con đường phía sau bớt chông chênh.
Làm chậm giúp giữ được lòng tin của chính mình
Có một dạng tổn thương ít được nhắc đến sau gián đoạn: mất niềm tin vào khả năng phán đoán của chính mình. Khi quyết định sai, người ta không chỉ mất kết quả, mà còn nghi ngờ chính cách mình đã chọn.
Làm chậm là cách để niềm tin đó được xây dựng lại. Từng bước nhỏ, từng quyết định được kiểm soát, từng kết quả đủ rõ ràng giúp người ta lấy lại cảm giác chủ động.
Minh Tâm không chọn làm chậm để tránh rủi ro hoàn toàn. Không ai làm được điều đó. Tâm chọn làm chậm để biết rõ mình đang chấp nhận rủi ro nào, thay vì bị cuốn đi mà không kịp hiểu.
Làm chắc là một dạng tôn trọng người khác
Khi một người làm nghề chọn làm chắc, họ đang gửi đi một thông điệp rất rõ: tôi tôn trọng khách hàng, đối tác và cả chính mình.
Không bán những thứ mình chưa hiểu đủ.
Không mở rộng khi chưa kiểm soát được chất lượng.
Không hứa những điều mình không chắc có thể giữ lâu dài.
Thông điệp này không cần nói ra. Người từng trải sẽ cảm nhận được rất nhanh qua cách làm việc và cách lựa chọn.
Đi chậm nhưng không lạc hướng
Làm chậm không đồng nghĩa với do dự vô thời hạn. Nó chỉ là sự chủ động điều chỉnh nhịp độ cho phù hợp với mục tiêu dài hạn.
Minh Tâm không đứng ngoài thị trường. Tâm chỉ chọn quay lại khi con đường phía trước đủ rõ để không phải rẽ gấp. Đi chậm, nhưng biết mình đang đi về đâu.
Và đó là sự khác biệt rất lớn giữa người bị chậm lại và người chủ động làm chậm.
Lựa chọn bất động sản sau gián đoạn cũng là lựa chọn cách đứng dậy
Trong đầu tư bất động sản, người từng bị gián đoạn rất khác người chưa từng vấp. Họ không còn hỏi “mua bây giờ có nhanh không”, mà hỏi “nếu mua, mình có phải kẹt thêm lần nữa không”.
Sau một lần thị trường đảo chiều, sau một lần dòng tiền căng thẳng hay tài sản khó thanh khoản, tốc độ không còn là tiêu chí hấp dẫn. Thay vào đó là những câu hỏi chậm hơn, nhưng sâu hơn: tài sản này chịu được bao nhiêu biến động, trong kịch bản xấu nhất mình có đường lui hay không, và quyết định này có làm xáo trộn đời sống gia đình không.
Người đầu tư từng gián đoạn không còn tin vào những lời hứa tăng trưởng nóng. Họ hiểu rằng bất động sản không chỉ là câu chuyện mua – bán, mà là câu chuyện của thời gian, của sức chịu đựng và của tâm lý. Một tài sản được chọn trong trạng thái vội vàng rất giống một hệ thống chưa kịp hồi phục đã bị buộc phải vận hành lại: sớm muộn cũng phát sinh vấn đề.
Vì vậy, lựa chọn bất động sản sau gián đoạn thường đi kèm với một thái độ rất khác: kiểm tra kỹ hơn, chấp nhận chậm hơn, và ưu tiên sự chắc chắn thay vì cảm giác “đang đi nhanh”. Không phải vì họ sợ cơ hội, mà vì họ đã hiểu cái giá của việc phải làm lại từ đầu.
Chậm lại để không phải quay về vạch xuất phát
Cuối cùng, dù là kinh doanh, đầu tư hay xây dựng lại một con đường sau gián đoạn, điều quan trọng nhất không phải là đi nhanh trở lại, mà là không gãy thêm lần nữa.
Những người đã từng phải dừng lại hiểu rất rõ một điều: nền móng quan trọng hơn tốc độ. Đi chậm để kiểm tra lại hệ thống. Đi chậm để phân biệt đâu là cơ hội thật, đâu là cám dỗ quen thuộc. Đi chậm để lấy lại niềm tin vào chính khả năng phán đoán của mình.
Minh Tâm chọn làm chậm không phải để đứng yên, mà để quay lại theo một cách khác: chắc hơn, rõ hơn và ít phải sửa sai hơn. Đó cũng là lựa chọn của rất nhiều người sau gián đoạn – không còn chạy theo nhịp của thị trường, mà tìm lại nhịp của chính mình.
Trong một thế giới luôn ca ngợi tốc độ, đôi khi sự trưởng thành được thể hiện bằng khả năng giảm tốc đúng lúc. Bởi đi nhanh có thể giúp ta đến sớm, nhưng chỉ đi chắc mới giúp ta đi xa.
Và nếu sau tất cả những lần dừng lại, bạn chọn bước tiếp chậm hơn nhưng vững hơn, thì có lẽ, đó không phải là bước lùi.
Đó là dấu hiệu cho thấy bạn đã hiểu con đường mình đang đi.