Có một giai đoạn, Hồng Xiêm nhận ra một nghịch lý rất khó chịu trong đời mình.
Tài sản nhiều hơn, nhưng cảm giác an toàn không tăng lên.
Nhà đất có thêm, nhưng giấc ngủ lại ngắn hơn.
Tiền nằm trong bất động sản, nhưng tâm trí thì lúc nào cũng căng.
Cô không thiếu kiến thức.
Không thiếu kinh nghiệm.
Cũng không thiếu sự chăm chỉ.
Nhưng có một thứ đang thiếu dần, mà trước đó cô không gọi tên được: bình an.
Ngày trước, Hồng Xiêm từng nghĩ bình an là thứ xa xỉ. Chỉ những người không phải lo tiền mới có quyền nói đến nó. Còn với những người đang gánh tài chính, đang lo cho gia đình, đang phải đứng vững mỗi ngày, thì bình an nghe giống như một khái niệm… không thực tế.
Cho đến khi cô nhìn lại chính mình trong những quyết định đầu tư đã qua.
Có những tài sản được mua trong lúc tâm thế rất căng. Không hẳn vì cơ hội quá tốt, mà vì sợ nếu không mua thì sẽ tụt lại. Có những bất động sản được giữ rất lâu, không phải vì giá trị thật sự vượt trội, mà vì bán đi đồng nghĩa với việc thừa nhận rằng mình đã chọn sai. Và cũng có những lúc muốn bán thật nhanh, không phải vì thị trường xấu, mà vì áp lực bên trong đã vượt quá sức chịu đựng.
Hồng Xiêm nhận ra: khi bên trong không bình an, bất động sản không còn là tài sản – nó trở thành gánh nặng tinh thần.
Rất nhiều người vẫn nghĩ đầu tư bất động sản là câu chuyện của pháp lý, giá cả, quy hoạch và thời điểm. Những điều đó đúng, nhưng chưa đủ. Vì cùng một tài sản, có người giữ rất nhẹ, có người giữ rất nặng. Có người ngủ yên, có người mất ăn mất ngủ. Sự khác biệt không nằm ở mảnh đất, mà nằm ở trạng thái của người sở hữu nó.
Khi không bình an, con người có xu hướng dùng tài sản để tự trấn an. Mua thêm để thấy mình đang tiến lên. Giữ lại để không phải đối diện với cảm giác mất mát. Hoặc bán tháo để được giải thoát khỏi áp lực. Những quyết định đó nhìn bề ngoài có vẻ hợp lý, nhưng gốc rễ lại đến từ một tâm thế rất mệt.
Hồng Xiêm từng ở trong trạng thái đó. Cô làm việc rất nhiều, kiểm soát rất chặt, và luôn tự nhủ rằng chỉ cần cố thêm một chút nữa, mọi thứ sẽ ổn. Nhưng càng cố, cảm giác bình an càng xa. Danh mục tài sản không làm cô vững hơn, mà khiến cô phải gồng hơn để giữ.
Cho đến một ngày, cô đặt lại một câu hỏi rất khác, thay vì hỏi “tài sản này lời bao nhiêu”:
Nếu giữ tài sản này, mình có sống nhẹ hơn không?
Câu hỏi ấy ban đầu khiến cô thấy khó chịu. Vì nó không giống những câu hỏi quen thuộc của đầu tư. Nó không cho ra con số. Không cho ra tỷ suất. Nhưng nó chạm đúng vào thứ mà bấy lâu nay cô né tránh: trạng thái sống của chính mình.
Hồng Xiêm bắt đầu nhận ra rằng một danh mục đầu tư bền vững không chỉ đo bằng lợi nhuận, mà còn đo bằng mức độ bình an mà nó mang lại cho người sở hữu. Một tài sản tốt không phải là tài sản khiến bạn luôn phải canh thị trường, lo giấy tờ, căng dòng tiền và tự trấn an mỗi tối. Một tài sản tốt là tài sản cho phép bạn sống cuộc sống của mình, thay vì bị kéo vào vòng xoáy lo lắng không dứt.
Bình an không làm bạn nghèo đi.
Thiếu bình an mới làm bạn ra quyết định đắt giá.
Khi Hồng Xiêm dần đưa bình an trở thành thước đo, cách cô nhìn bất động sản thay đổi rất rõ. Cô không còn vội vàng mua chỉ để “cho tiền có chỗ nằm”. Cô cũng không cố giữ bằng mọi giá những tài sản khiến mình luôn ở trong trạng thái căng. Cô cho phép mình dừng, quan sát, và không hành động khi chưa đủ tỉnh.
Điều thú vị là khi không còn chạy theo áp lực, những quyết định tài chính của cô lại trở nên chắc hơn. Không phải vì thị trường dễ hơn, mà vì cô không còn dùng tài sản để bù đắp cảm xúc. Tiền trở lại đúng vai trò của nó: một công cụ phục vụ cuộc sống, chứ không phải nơi chứa đựng nỗi sợ.
Hồng Xiêm không nói rằng ai cũng phải đầu tư giống cô. Mỗi người có một hoàn cảnh, một mức chịu đựng và một mục tiêu khác nhau. Nhưng cô tin rằng, nếu một danh mục đầu tư khiến bạn liên tục bất an, thì dù trên giấy tờ nó có đẹp đến đâu, cái giá bạn đang trả có thể lớn hơn bạn nghĩ.
Rất nhiều người sở hữu bất động sản nhưng không dám nhìn thẳng vào cảm giác thật của mình. Họ quen với việc “phải ổn”, quen với việc gồng để giữ, quen với việc tự nhủ rằng ai đầu tư cũng vậy. Nhưng sâu bên trong, họ biết có điều gì đó không ổn.
Bình an không đến từ việc có nhiều bất động sản hơn.
Bình an đến từ việc bạn không còn phải ra quyết định trong trạng thái căng và sợ.
Với Hồng Xiêm, đó là bước chuyển rất quan trọng: từ việc hỏi thị trường đang làm gì, sang việc hỏi mình đang ở trạng thái nào. Khi trục sống dần trở lại, danh mục tài sản cũng tự nhiên trở nên nhẹ hơn, rõ ràng hơn và dễ quản trị hơn.
Đầu tư bền vững, suy cho cùng, không phải là cuộc đua sở hữu.
Đó là hành trình giữ cho mình đủ bình an để không tự làm khó mình trên đường đi.
Và đó là nền tảng để bước sang bài học tiếp theo:
khi nào nên ra quyết định, và khi nào nên dừng lại để không sai thêm lần nữa.