Hồng Xiêm từng nghĩ rằng mình ra quyết định rất lý trí.
Cô quen với việc cân nhắc, tính toán, xem xét đủ thứ yếu tố trước khi xuống tiền hay bán đi một tài sản. Nhưng có một điều rất lâu sau này cô mới dám nhìn thẳng: rất nhiều quyết định của cô không sai vì thiếu thông tin, mà sai vì được đưa ra trong trạng thái rối.
Rối không phải lúc nào cũng ồn ào.
Có những cái rối rất im.
Rối khi phải gánh quá nhiều vai cùng lúc.
Rối khi dòng tiền căng nhưng không dám nói.
Rối khi vừa muốn giữ cho “an toàn”, vừa sợ mình đứng yên quá lâu.
Trong trạng thái đó, con người vẫn có thể nói chuyện rất logic, vẫn có thể viện dẫn đủ lý do hợp lý cho mỗi quyết định. Nhưng bên trong, động cơ thật sự lại đến từ áp lực và nỗi sợ.
Hồng Xiêm đã từng như vậy. Có những lúc cô quyết định mua một tài sản không hẳn vì nó thật sự phù hợp, mà vì cảm giác nếu không làm gì đó thì mình sẽ tụt lại. Cũng có những lúc cô cố giữ một bất động sản trong khi đã mệt, chỉ vì không muốn đối diện với cảm giác mình đã chọn sai. Và cũng có những thời điểm, ý nghĩ bán đi xuất hiện rất mạnh, không phải vì thị trường xấu, mà vì cô đã quá căng để tiếp tục gánh.
Nhìn lại, cô nhận ra một điều rất rõ:
khi đang rối, con người không tìm quyết định đúng – họ tìm quyết định giúp họ bớt khó chịu ngay lúc đó.
Mua để bớt lo.
Giữ để bớt đau.
Bán để được thở.
Những quyết định ấy có thể mang lại cảm giác nhẹ trong ngắn hạn, nhưng cái giá phải trả thường xuất hiện sau đó. Vì vấn đề không nằm ở tài sản, mà nằm ở trạng thái đã sinh ra quyết định.
Rất nhiều người sở hữu bất động sản cũng đang ở trong trạng thái giống như Hồng Xiêm khi ấy. Họ không dốt. Không thiếu trải nghiệm. Nhưng họ đang mệt. Và khi mệt kéo dài, khả năng ra quyết định bắt đầu méo đi. Người ta dễ tin vào những phương án “nghe có vẻ hợp lý”, dễ hành động để chứng minh rằng mình vẫn kiểm soát được tình hình, trong khi thực chất là đang phản ứng với áp lực.
Hồng Xiêm hiểu ra rằng rối không phải là lỗi.
Vấn đề là ra quyết định khi đang rối.
Có một giai đoạn, cô tập cho mình một nguyên tắc rất đơn giản nhưng khó thực hiện: nếu bên trong đang căng, chưa ra quyết định. Không mua. Không bán. Không hứa hẹn. Không tự ép mình phải làm gì ngay. Chỉ dừng lại.
Sự dừng ấy ban đầu rất khó chịu. Vì nó buộc cô phải đối diện với cảm xúc thật của mình, thay vì dùng hành động để né tránh. Nhưng chính trong những lần dừng đó, cô bắt đầu nhìn rõ hơn: đâu là áp lực đến từ bên ngoài, đâu là nỗi sợ do mình tự tạo, và đâu là vấn đề thật sự cần giải quyết.
Hồng Xiêm nhận ra rằng rất nhiều quyết định đầu tư sai không cần phải “sửa” bằng một quyết định khác. Chúng cần được xử lý bằng việc đưa người ra quyết định trở về trạng thái đủ tỉnh. Khi tâm trí lắng lại, nhiều câu hỏi tự nhiên đổi khác. Không còn là “bây giờ nên mua hay bán”, mà là “mình đang muốn giải quyết điều gì thông qua quyết định này”.
Khi hỏi được câu đó, rất nhiều hành động trở nên không cần thiết.
Không ra quyết định khi đang rối không làm bạn chậm hơn người khác. Nó chỉ giúp bạn không phải trả giá cho những quyết định sinh ra từ mệt mỏi. Trong đầu tư bất động sản, cái giá ấy đôi khi không chỉ là tiền, mà còn là sự tự nghi ngờ chính mình kéo dài rất lâu sau đó.
Hồng Xiêm không cho rằng ai cũng có thể luôn tỉnh táo. Cô chỉ tin rằng, nếu biết mình đang rối, thì ít nhất đừng hành động như thể mình đang rất chắc. Dừng lại không phải là bỏ cuộc. Dừng lại là tạo một khoảng trống để sự tỉnh táo có cơ hội quay lại.
Có những quyết định không làm hôm nay, ngày mai vẫn còn đó.
Nhưng có những quyết định làm trong rối, phải rất lâu sau mới gỡ được.
Với Hồng Xiêm, bài học này không chỉ thay đổi cách cô đầu tư bất động sản, mà còn thay đổi cách cô sống. Cô không còn ép mình phải luôn “đúng lúc”, “đúng thời điểm”. Cô ưu tiên đúng trạng thái. Khi trục sống dần ổn, các quyết định tài chính cũng tự nhiên bớt sai.
Đầu tư, suy cho cùng, không phải là trò chơi của người nhanh nhất.
Đó là hành trình của người đủ tỉnh để không tự đẩy mình vào thế khó.
Và đôi khi, quyết định đúng nhất trong đầu tư bất động sản không phải là mua hay bán,
mà là chưa làm gì cả – cho đến khi mình không còn rối nữa.