Không phải ai bỏ cuộc cũng vì thiếu năng lực.
Rất nhiều người dừng lại chỉ vì họ không còn đủ kỷ luật để tiếp tục đi khi mọi thứ không còn thuận lợi.
Khi động lực cạn, khi kết quả chưa đến, và khi không còn ai đứng phía sau cổ vũ, chỉ có một thứ ở lại đủ lâu để quyết định bạn còn đi tiếp hay không: kỷ luật nội tại. Thứ kỷ luật không cần ai nhìn thấy, không cần ai công nhận, nhưng đủ mạnh để giữ bạn đứng vững trong những giai đoạn dài mà không có phần thưởng ngay lập tức.
Khi kỷ luật không còn là lựa chọn
Có những môi trường sống buộc con người phải kỷ luật, nếu không muốn bị đào thải. Không phải vì ai đó nghiêm khắc, mà vì điều kiện không cho phép lỏng lẻo. Sống ở những nơi như vậy, người ta sớm hiểu rằng: nếu hôm nay mình buông thả, ngày mai mình sẽ trả giá.
Sáu năm sống và học tập tại Siberia – vùng đất nổi tiếng khắc nghiệt – đã tạo ra cho Minh Tâm một trải nghiệm như thế. Ở đó, không có nhiều chỗ cho sự trì hoãn. Không có ai nhắc nhở mỗi ngày. Và cũng không có điều kiện để sống theo cảm hứng.
Kỷ luật, trong hoàn cảnh ấy, không phải để trở nên tốt hơn người khác. Nó đơn giản là cách duy nhất để tự lo cho mình, để không gục ngã giữa mùa đông dài, giữa những ngày xa gia đình, và giữa cảm giác phải tự chịu trách nhiệm hoàn toàn cho cuộc sống của chính mình.
Chính từ môi trường đó, một kiểu kỷ luật rất khác được hình thành. Không phô trương. Không gắt gỏng. Nhưng bền. Và trong đầu tư tôi cũng thế
Người có kỷ luật không cần động lực dài hạn
Nhiều người nhầm lẫn giữa động lực và kỷ luật. Động lực khiến người ta bắt đầu. Kỷ luật khiến người ta không bỏ dở.
Người từng đi qua những giai đoạn dài mà không có kết quả rõ ràng sẽ hiểu điều này rất sâu. Động lực luôn lên xuống. Có ngày rất cao, có ngày gần như không còn. Nhưng nếu mọi quyết định đều chờ động lực, con đường dài sẽ liên tục bị đứt đoạn.
Kỷ luật nội tại khác ở chỗ: nó không hỏi hôm nay bạn có hứng hay không. Nó chỉ hỏi hôm nay bạn có tiếp tục làm điều cần làm hay không. Và chính sự đều đặn đó, theo thời gian, tạo ra khoảng cách rất lớn giữa những người đi được đường dài và những người chỉ đi tốt ở đoạn đầu.
Trở về Việt Nam – kỷ luật không biến mất
Khi trở về Việt Nam năm 2008 và bắt đầu làm việc trong lĩnh vực du lịch, Minh Tâm bước vào một môi trường hoàn toàn khác. Nhịp sống nhanh hơn, cơ hội nhiều hơn, và cũng nhiều cám dỗ hơn. Nhưng kỷ luật đã được hình thành từ trước không biến mất. Nó chỉ thay đổi cách biểu hiện.
Làm việc với thị trường khách Nga – một thị trường đòi hỏi sự bền bỉ, hiểu biết văn hóa và khả năng chịu áp lực cao – kỷ luật lại một lần nữa trở thành nền tảng. Không thể làm du lịch nghiêm túc nếu thiếu sự chuẩn bị kỹ lưỡng, thiếu khả năng kiểm soát bản thân và thiếu sự ổn định trong cách làm việc.
Hơn mười năm gắn bó với du lịch không chỉ mang lại kinh nghiệm nghề nghiệp. Nó củng cố thêm một điều: những gì đến nhanh thường đi nhanh, và chỉ những gì được xây bằng kỷ luật mới có thể đứng vững trước biến động.
Khi biến cố đến, kỷ luật lộ rõ giá trị
Đại dịch COVID-19 là phép thử lớn với rất nhiều người. Khi hệ thống du lịch buộc phải dừng lại, không ít người hoang mang, mất phương hướng và vội vàng tìm lối rẽ mới.
Trong hoàn cảnh ấy, kỷ luật không giúp mọi thứ tốt lên ngay. Nhưng nó giúp con người không hoảng loạn. Giúp họ không vội vàng bẻ lái sang những con đường dễ nhưng rủi ro. Và quan trọng hơn, giúp họ giữ được trật tự bên trong khi bên ngoài đầy bất ổn.
Minh Tâm không chọn phát triển nóng khi thị trường chưa sẵn sàng. Không chạy theo xu hướng ngắn hạn. Và không đánh đổi uy tín để bù đắp cho giai đoạn khó khăn. Kỷ luật ở đây thể hiện rất rõ: chấp nhận chậm lại để không làm hỏng nền tảng.
Kỷ luật là thứ giúp người ta quay lại đúng chỗ
Khi thị trường dần hồi phục, Minh Tâm quay lại với những gì mình hiểu rõ nhất: sản phẩm sức khỏe, sản phẩm tự nhiên, đặc sản Việt Nam. Không phải như một phép thử mới, mà như một sự tiếp nối có kiểm soát.
Kỷ luật nội tại giúp người ta phân biệt rất rõ giữa “bắt đầu lại” và “làm lại từ đầu”. Bắt đầu lại là tiếp tục từ nền tảng cũ, với kinh nghiệm và bài học đã có. Làm lại từ đầu thường xuất phát từ sự nóng vội và thiếu trật tự.
Chỉ những người giữ được kỷ luật trong giai đoạn trống trải mới đủ tỉnh táo để quay lại đúng chỗ khi thời điểm đến.
Kỷ luật thể hiện ở những điều rất đời thường
Nhiều người nghĩ kỷ luật chỉ thể hiện trong công việc. Thực tế, kỷ luật bền vững luôn bắt đầu từ đời sống cá nhân.
Việc rèn luyện thể lực đều đặn, duy trì lối sống lành mạnh, và hoàn thành cự ly 21km trong một giải marathon không phải để chứng minh điều gì với người khác. Nó là kết quả tự nhiên của một quá trình giữ nhịp đều mỗi ngày, kể cả khi không ai nhìn thấy.
Người có kỷ luật không đợi đến lúc cần mới chuẩn bị. Họ chuẩn bị trước, trong những ngày rất bình thường. Và chính sự chuẩn bị đó tạo ra khả năng chịu đựng khi áp lực đến.
Người từng mệt mới hiểu giá trị của kỷ luật
Những người chưa từng gãy thường dễ nói về đam mê. Những người từng mệt, từng đứt quãng, từng nghi ngờ bản thân mới hiểu rằng: nếu không có kỷ luật, đam mê chỉ là cảm xúc thoáng qua.
Kỷ luật không làm cuộc sống thú vị hơn. Nó chỉ làm cho cuộc sống bớt hỗn loạn. Và với rất nhiều người đã từng hoang mang vì quá nhiều lựa chọn, sự bớt hỗn loạn ấy chính là thứ họ đang tìm kiếm.
Kỷ luật không khiến con người khô cứng
Một hiểu lầm phổ biến là cho rằng kỷ luật khiến con người trở nên cứng nhắc. Thực tế, kỷ luật nội tại giúp con người linh hoạt hơn, bởi họ không bị chi phối bởi cảm xúc nhất thời.
Khi không cần ra quyết định dựa trên hứng thú, người ta có nhiều năng lượng hơn để quan sát, để điều chỉnh và để đi tiếp theo cách phù hợp nhất với mình. Kỷ luật, trong trường hợp này, là nền tảng cho sự tự do thật sự.
Lời kết – dành cho người đang nghi ngờ chính mình
Nếu bạn đang cảm thấy mình chậm hơn trước, có thể không phải vì bạn yếu đi. Có thể bạn đang học cách không phụ thuộc vào động lực nữa.
Kỷ luật nội tại không giúp bạn đi nhanh hơn người khác. Nhưng nó giúp bạn không bỏ cuộc khi con đường dài hơn dự kiến. Và đôi khi, chỉ cần không bỏ cuộc, bạn đã đi xa hơn rất nhiều người rồi.