Có những con người mà chỉ cần nghe họ nói về nghề, bạn lập tức cảm nhận được một điều rất rõ: họ không làm việc đó để kiếm sống, mà để xứng đáng với trách nhiệm được trao. Tôi gặp nhiều người thành công, nhưng không phải ai cũng khiến tôi dừng lại đủ lâu để suy nghĩ. Câu chuyện của Nguyễn Ngọc Tú là một trong số ít những câu chuyện như vậy.
Tôi không làm trong ngành y. Nhưng càng đi lâu trong nghề đầu tư, tôi càng nhận ra một điểm chung giữa những người làm nghề đỉnh cao ở mọi lĩnh vực: họ chọn việc khó, đi con đường dài và không cho phép mình làm hời hợt.
Không phải ai cũng dám bước vào ngách khó nhất của nghề
Y học bào thai là một trong những lĩnh vực phức tạp và áp lực nhất của sản phụ khoa. Ở đó, mỗi quyết định không chỉ ảnh hưởng đến một người, mà là sinh mạng của một em bé chưa chào đời, cùng tương lai của cả một gia đình. Không có nhiều chỗ cho sai lầm. Không có nhiều cơ hội để “rút kinh nghiệm”.
Điều khiến tôi đặc biệt chú ý là bác sỹ Nguyễn Ngọc Tú không buộc phải chọn con đường này. Ông hoàn toàn có thể dừng lại ở vai trò một bác sỹ sản phụ khoa giỏi, một công việc đã đủ an toàn và được xã hội tôn trọng. Nhưng ông không dừng ở đó. Ông đi sâu hơn, vào đúng nơi khó nhất: sàng lọc, chẩn đoán và can thiệp bào thai.
Trong đầu tư, tôi cũng từng đứng trước nhiều lựa chọn tương tự. Làm dễ thì nhanh. Làm khó thì chậm. Nhưng làm khó mới tạo ra giá trị thật. Và những người chọn làm khó thường không ồn ào, nhưng rất bền.
Học tập không phải để có danh xưng, mà để cứu thêm người
Khi nhìn vào hành trình học tập của bác sỹ Tú, điều tôi không thấy là sự khoe khoang bằng cấp. Tôi thấy một chuỗi rất dài những lần quay lại ghế học, ở Việt Nam và ở những trung tâm y học hàng đầu thế giới. Úc, Pháp, Nhật Bản… mỗi nơi là một lần tự đặt mình vào vị trí của người học việc, dù đã có hàng chục năm kinh nghiệm.
Trong đầu tư, tôi luôn cảnh giác với những người ngừng học quá sớm. Thị trường thay đổi, con người thay đổi, rủi ro cũng thay đổi. Người dừng học thường không nhận ra mình đang tụt lại. Với bác sỹ Tú, việc học không phải để thêm chứng chỉ, mà để mỗi lần đứng trước một ca khó, ông có thêm cơ hội giữ lại sự sống.
Đó là một hệ giá trị rất rõ: tri thức phải đi cùng trách nhiệm.
Không chấp nhận việc bệnh nhân phải ra nước ngoài vì trong nước “chưa làm được”
Có một chi tiết khiến tôi suy nghĩ rất lâu. Đó là việc bác sỹ Tú quyết tâm làm chủ các kỹ thuật can thiệp bào thai tại Việt Nam, trong bối cảnh nhiều gia đình trước đây buộc phải ra nước ngoài với chi phí khổng lồ và áp lực tâm lý nặng nề.
Trong đầu tư, tôi từng chứng kiến nhiều người đổ lỗi cho thị trường, cho cơ chế, cho hoàn cảnh. Nhưng những người thực sự tạo ra khác biệt thường không dừng ở việc chấp nhận thực tế. Họ tìm cách mở rộng giới hạn của chính hệ thống mà mình đang sống trong đó.
Bác sỹ Tú không nói nhiều về điều này. Ông chỉ làm. Từng ca truyền máu thai nhi trong tử cung, từng can thiệp khó, từng quyết định đòi hỏi sự chính xác tuyệt đối. Đó không phải là nỗ lực để nổi tiếng, mà là để giảm bớt nỗi tuyệt vọng cho những gia đình đang đứng trước ranh giới sinh – tử.
Khoa học là nền tảng, nhưng con người mới là trung tâm
Điều tôi trân trọng nhất ở những người làm nghề đỉnh cao là họ không bị cuốn vào kỹ thuật đến mức quên đi con người. Với bác sỹ Tú, y học bào thai không dừng ở việc “can thiệp thành công”, mà còn là đánh giá nguy cơ tái phát, đồng hành với người mẹ trong những lần mang thai tiếp theo.
Trong đầu tư, tôi cũng luôn nhắc mình một điều: một quyết định tốt không chỉ đúng ở hiện tại, mà còn phải không để lại gánh nặng tâm lý cho người ra quyết định trong tương lai. Y học hay đầu tư, cuối cùng đều quay về một câu hỏi: sau khi việc này kết thúc, con người có an tâm hơn không?
Làm nghề đỉnh cao nhưng không giữ tri thức cho riêng mình
Bác sỹ Nguyễn Ngọc Tú viết rất nhiều. Làm tài liệu, bài nghiên cứu, video giáo dục cho cộng đồng. Với tôi, đó là dấu hiệu rất rõ của một người không xem tri thức là đặc quyền, mà là trách nhiệm phải chia sẻ.
Tôi từng gặp những người giỏi nhưng khép kín. Họ giữ kiến thức như một lợi thế cạnh tranh. Nhưng những người đi đường dài thường hiểu rằng: khi bạn chia sẻ đúng cách, giá trị của bạn không giảm đi, mà tăng lên.
Vì sao tôi kể câu chuyện này?
Tôi không kể để bạn phải hiểu về y học bào thai. Tôi kể vì trong câu chuyện này, tôi nhìn thấy rất rõ một điều mà nhiều người đang đánh mất, kể cả trong đầu tư hay trong cuộc sống: làm nghề đến nơi đến chốn.
Rất nhiều người hôm nay mệt mỏi không phải vì họ kém, mà vì họ đang làm những việc không còn phù hợp với hệ giá trị bên trong của mình. Họ chạy theo kết quả nhanh, nhưng bên trong thì trống rỗng. Họ có thành công bề ngoài, nhưng thiếu sự an tâm khi đưa ra quyết định.
Bác sỹ Nguyễn Ngọc Tú chọn một con đường rất khó. Nhưng đó là con đường khiến mỗi ngày làm việc của ông có ý nghĩa. Tôi tin rằng, ở bất kỳ lĩnh vực nào, khi một người làm đúng từ gốc, đặt con người lên trên kết quả, và kiên trì với chuẩn mực của mình, thì giá trị họ tạo ra sẽ đứng vững rất lâu.
Và đôi khi, chỉ cần nhìn vào những con người như vậy, chúng ta cũng đủ tỉnh lại để tự hỏi:
Liệu mình có đang làm điều gì đó chỉ để nhanh hơn, mà quên mất điều gì là đúng nhất với mình hay không?
— Trần Quốc Hoàn