Có một khoảnh khắc mà rất nhiều người Việt từng trải qua nhưng ít ai nói ra.
Khoảnh khắc nhận ra rằng bằng cấp của mình không tạo ra lợi thế thực sự.
Nguyễn Mạnh Dương từng trải qua khoảnh khắc đó.
Anh là du học sinh. Trở về với hai bàn tay trắng. Vác hồ sơ đi xin việc trong và ngoài nước. Ngồi trong những cuộc họp căng thẳng. Làm việc trong môi trường đa quốc gia. Chứng kiến những quyết định sống còn được đưa ra trong tích tắc.
Và rồi, có một điều khiến anh cay cú.
Nhân sự nước ngoài được trả lương cao hơn nhiều.
Xuất phát điểm không khác biệt.
Bằng cấp tương đồng.
Công việc tương tự.
Nhưng mức độ tin tưởng, mức lương và vị thế lại khác.
Sự khác biệt không nằm trên tấm bằng
Câu hỏi đặt ra không phải là ai giỏi hơn.
Câu hỏi là: điều gì tạo ra sự khác biệt?
Sau nhiều năm quan sát và va chạm, anh nhận ra một điều rất thẳng.
Cuộc đời không thưởng cho người có nhiều bằng cấp.
Cuộc đời thưởng cho người làm được việc.
Người có tư duy rõ ràng.
Người có khả năng tự lãnh đạo.
Người biết giao tiếp, phản biện và chịu trách nhiệm.
Người có kỷ luật nội tại thay vì chỉ làm theo yêu cầu.
Những kỹ năng và phẩm chất đó không xuất hiện sau một khóa học ngắn hạn. Chúng là kết quả của một hệ thống giáo dục hình thành từ sớm.
Và đó là lúc anh nhìn lại giáo dục Việt Nam bằng một con mắt khác.
Khi giáo dục chỉ tập trung vào điểm số
Phụ huynh trí thức trung lưu và doanh nhân SME thường rất quan tâm đến kết quả học tập của con.
Điểm cao.
Trường tốt.
Bảng thành tích đẹp.
Nhưng câu hỏi quan trọng hơn thường bị bỏ qua.
Con bạn có đủ khả năng cạnh tranh toàn cầu hay không?
Trong một thế giới mà ranh giới địa lý mờ dần, con bạn không chỉ cạnh tranh với bạn cùng lớp. Con bạn cạnh tranh với những người được giáo dục trong những hệ thống khác biệt, nơi kỹ năng thực hành, tư duy phản biện và năng lực giải quyết vấn đề được đặt lên hàng đầu.
Nếu giáo dục chỉ dừng lại ở lý thuyết, thì khi bước ra đời thực, khoảng cách sẽ lộ rõ.
Giống như hai doanh nghiệp có cùng vốn đầu tư ban đầu. Một doanh nghiệp có hệ thống quản trị tốt, một doanh nghiệp chỉ có bảng báo cáo đẹp. Khi thị trường biến động, sự khác biệt sẽ phơi bày.
Lợi thế cạnh tranh được tạo ra từ đâu?
Trong đầu tư bất động sản, giá trị không nằm ở diện tích đất. Nó nằm ở vị trí, quy hoạch và tiềm năng phát triển.
Trong giáo dục cũng vậy.
Giá trị không nằm ở số môn học.
Giá trị nằm ở cấu trúc hình thành tư duy.
Nguyễn Mạnh Dương không bước vào giáo dục bằng sự lãng mạn. Anh bước vào bằng tư duy hệ thống của một người làm kinh doanh.
Anh nhìn giáo dục như một doanh nghiệp dài hạn.
Đầu vào là một đứa trẻ.
Quá trình là môi trường, phương pháp và văn hóa.
Đầu ra là một con người có thể tự đứng vững trong thị trường lao động toàn cầu.
Nếu quá trình đó lỗi thời, đầu ra sẽ lỗi thời.
Nếu phương pháp không thay đổi theo thế giới, học sinh sẽ bước vào một cuộc chơi mà luật đã khác.
Cấp tiến không phải là nổi loạn
Có người nghĩ rằng thay đổi giáo dục là quá mạo hiểm.
Nhưng không thay đổi mới là rủi ro lớn nhất.
Nguyễn Mạnh Dương chọn con đường cấp tiến vì anh tin rằng không thể dạy con trẻ cho thế giới ngày mai bằng phương pháp của 50 năm trước.
Không thể chuẩn bị cho những vấn đề chưa từng tồn tại bằng những cách đã quá quen thuộc.
Cấp tiến ở đây không phải là phá bỏ tất cả. Cấp tiến là liên tục điều chỉnh để hệ thống phù hợp với thực tế.
Giống như doanh nghiệp phải liên tục cập nhật mô hình kinh doanh nếu không muốn bị đào thải.
Một câu hỏi khó nhưng cần thiết
Nếu con bạn học 12 năm trong một hệ thống chỉ tập trung vào điểm số.
Nếu con bạn ra trường với một tấm bằng đẹp nhưng thiếu kỹ năng sống còn.
Nếu con bạn giỏi lý thuyết nhưng lúng túng khi phải tự đưa ra quyết định.
Ai sẽ trả giá?
Trong đầu tư, bạn có thể bán tài sản và làm lại.
Trong giáo dục, thời gian đã qua không thể mua lại.
Đó là lý do vì sao phụ huynh hiểu thị trường thường là những người suy nghĩ sâu nhất về giáo dục.
Họ biết rằng lợi thế cạnh tranh không xuất hiện ngẫu nhiên.
Nó được thiết kế.
Và nếu không thiết kế từ sớm, thị trường sẽ thiết kế lại bằng những cú sốc.
Giáo dục là khoản đầu tư chiến lược
Doanh nhân không đầu tư vì phong trào. Họ đầu tư vì chiến lược.
Nếu giáo dục là khoản đầu tư lớn nhất cho tương lai gia đình, thì nó cũng cần được nhìn bằng tư duy chiến lược.
Không phải chỉ hỏi con học trường nào.
Mà hỏi con sẽ trở thành người như thế nào.
Không phải chỉ hỏi chương trình có bao nhiêu tiết học.
Mà hỏi chương trình đó hình thành phẩm chất gì.
Không phải chỉ hỏi điểm số bao nhiêu.
Mà hỏi con có đủ bản lĩnh để đứng vững trong môi trường quốc tế hay không.
Nguyễn Mạnh Dương đã chọn trở thành sự thay đổi mà anh từng mong muốn nhìn thấy.
Không phải để tạo ra những học sinh đứng đầu bảng xếp hạng.
Mà để tạo ra những con người có thể tự lãnh đạo cuộc đời mình.
Nếu bạn là một phụ huynh từng trải qua môi trường cạnh tranh toàn cầu.
Nếu bạn từng cảm nhận sự chênh lệch không nằm ở bằng cấp mà ở tư duy.
Có lẽ bạn hiểu rằng giáo dục không thể dừng lại ở thành tích.
Lợi thế cạnh tranh toàn cầu bắt đầu từ nền tảng.
Và nền tảng đó không tự nhiên mà có.