Tiền chuẩn bị tuổi già nên đặt vào tài sản nào

Chị Lệ, 52 tuổi, chủ cửa hàng vải tại Nam Định đã 25 năm, cầm trong tay 3 tỷ 2 sau khi bán một mảnh đất của bố mẹ và cộng với tiết kiệm. Chị đang nghĩ về việc giảm giờ bán hàng, tiến tới nghỉ hẳn vào khoảng 60 tuổi. “Em ơi, chị còn 8 năm nữa thì chị muốn nghỉ. Chị cầm 3 tỷ 2 này, chị không biết nên để trong sổ tiết kiệm mãi, hay mang đi mua gì để có dòng tiền hàng tháng khi chị nghỉ. Chị sợ nhất là đến 60 tuổi mà tiền không đủ sống hoặc chôn vào một chỗ không rút ra được.”

Nỗi lo của chị Lệ là nỗi lo của phần lớn người bước vào tuổi 50. Tiền chuẩn bị tuổi già không giống tiền đầu tư của tuổi 35-40. Mục tiêu khác, rủi ro chịu được khác, thời gian có thể chờ cũng khác. Bài này Hoàn chỉ cho anh chị ba lớp tài sản phù hợp, bốn ca thật đã sửa được, và những sai lầm phổ biến ở độ tuổi này.

Vì sao tiền chuẩn bị tuổi già cần cách tiếp cận khác

Người ở tuổi 50 trở lên có bốn đặc điểm mà người trẻ không có.

Đặc điểm một – thời gian để sửa sai hẹp lại. Người 35 tuổi mất 500 triệu vì quyết định sai, còn 25 năm làm việc để làm lại. Người 55 tuổi mất 500 triệu, còn 10 năm. Và sức khỏe cùng công việc không còn như lúc trẻ. Nên rủi ro không chịu đựng được như trước.

Đặc điểm hai – nhu cầu dòng tiền hàng tháng tăng. Tuổi càng cao càng cần tiền ổn định cho sinh hoạt, chăm sóc sức khỏe, giữ chất lượng cuộc sống. Tài sản chỉ “lên giá dài hạn” nhưng không ra dòng tiền hàng tháng không đủ.

Đặc điểm ba – rủi ro sức khỏe tăng. Mỗi năm thêm tuổi, xác suất chi phí y tế lớn tăng. Phải có khoản dự phòng y tế rõ ràng, không trông vào bảo hiểm xã hội hoặc con cái.

Đặc điểm bốn – nhiều người đã có một hoặc hai tài sản. Nhà đang ở, có thể một mảnh đất ở quê, có thể một ít vàng. Cần nhìn tổng thể, không nhìn riêng khoản tiền mặt đang có.

Vì bốn đặc điểm này, công thức đặt tiền cho tuổi già phải cân bằng ba việc: an toàn vốn, dòng tiền đều, dự phòng rủi ro.

Trần Quốc Hoàn — ba lớp tài sản cho tiền chuẩn bị tuổi già từ 50 tuổi trở lên

Ba lớp tài sản cho tuổi 50 trở lên

Lớp một – Lớp sinh dòng tiền, 50 đến 60 phần trăm tổng vốn. Chọn tài sản ra dòng tiền thuê đều hàng tháng. Căn hộ cho thuê ở khu đã có dân là lựa chọn tốt nhất, dòng tiền 4,5 đến 6 phần trăm năm, thanh khoản ổn. Nhà phố cho thuê là lựa chọn thứ hai, dòng tiền thấp hơn nhưng giá vốn tăng ổn định hơn.

Với 3 tỷ 2 của chị Lệ, lớp này là 1 tỷ 7 đến 1 tỷ 9. Mua một căn hộ 1 tỷ 8 cho thuê, dòng tiền 9-10 triệu một tháng, hoặc hai căn hộ nhỏ hơn ở hai khu khác nhau để chia rủi ro.

Lớp hai – Lớp giữ của, 25 đến 30 phần trăm tổng vốn. Chọn tài sản ít biến động, giữ giá dài hạn tốt. Vàng miếng SJC cất két là lựa chọn hàng đầu, 15 đến 20 phần trăm. Sổ tiết kiệm kỳ hạn 12 tháng tại ngân hàng lớn là lựa chọn thứ hai, 10 đến 15 phần trăm.

Với chị Lệ, lớp này là 800 đến 960 triệu. Chia 500 triệu vàng miếng và 300-460 triệu sổ tiết kiệm 12 tháng.

Lớp ba – Lớp an toàn tiền mặt và dự phòng y tế, 15 đến 25 phần trăm tổng vốn. Chia hai phần. Tiền sống 12 tháng chi phí sinh hoạt (nếu chưa có dòng tiền thuê đủ) và dự phòng y tế 300-500 triệu.

Với chị Lệ, lớp này 500 đến 800 triệu. Chi phí sống của chị 25 triệu một tháng, 12 tháng là 300 triệu. Dự phòng y tế 400 triệu (chị không có bảo hiểm sức khỏe tư nhân, chỉ có bảo hiểm xã hội). Tổng 700 triệu, cân với tỷ lệ 22 phần trăm.

Chia xong: 1 tỷ 7 lớp một, 800 triệu lớp hai, 700 triệu lớp ba. Tổng khớp 3 tỷ 2.

Loại tài sản nào không nên chọn ở tuổi 50 trở lên

Có bốn loại tài sản phổ biến mà nhóm 50+ nên tránh.

Đất nền ở xa dân cư, chờ hạ tầng. Có thể lên giá 50-100 phần trăm trong 5-10 năm, nhưng cũng có thể treo 7-10 năm không ai mua. Tuổi 50 không đủ thời gian cho một chu kỳ xấu, và không có dòng tiền trong thời gian giữ.

Bất động sản nghỉ dưỡng. Dòng tiền thuê phụ thuộc du lịch, biến động theo mùa, theo chu kỳ kinh tế. Pháp lý phần lớn chỉ có hợp đồng dài hạn, không có sổ hồng. Thanh khoản thấp.

Dự án mới chưa có sổ. Rủi ro pháp lý. Có dự án tốt thì vẫn tốt, nhưng rủi ro không chấp nhận được ở độ tuổi này. Tuổi 50 chọn an toàn, nhường cơ hội giá cao hơn cho người trẻ.

Chứng khoán và trái phiếu doanh nghiệp lớn. Biến động mạnh, có năm xuống 30 phần trăm. Người trẻ chờ được, người 50+ không chờ được. Có chăng chỉ nên 5-10 phần trăm vốn cho cổ phiếu blue chip, không hơn.

Khi đã có nhà đang ở – tính thế nào

Nhiều người 50+ đã có nhà đang ở, giá trị 2-5 tỷ. Nhà đó không nằm trong công thức ba lớp ở trên, vì nó là “nhà sử dụng”, không phải “nhà đầu tư”. Khi tính tài sản phải phân biệt rõ.

Có hai hướng xử lý nhà đang ở.

Hướng một – giữ nguyên nhà đang ở, chia tiền còn lại theo ba lớp. Phù hợp với người có đủ tiền 3-5 tỷ bên ngoài. Nhà đang ở không mang tiền về nhưng mang chất lượng sống. Không nên bán.

Hướng hai – nếu nhà đang ở quá to so với nhu cầu, bán xuống nhà nhỏ hơn, chuyển phần chênh lệch vào ba lớp. Phù hợp với người có nhà 4-6 tỷ nhưng tiền tích lũy không nhiều. Bán xuống nhà 2-3 tỷ, có thêm 2-3 tỷ đầu tư, dòng tiền tuổi già mạnh hẳn.

Đây là bước nhiều người trì hoãn vì tình cảm với căn nhà đã ở lâu. Nhưng tuổi 55-60 là thời điểm phải xem xét thật sự, không trì hoãn mãi.

Bốn ca thật

Ca một – chị Lệ. Áp công thức ba lớp. Mua một căn hộ 1 tỷ 8 ở Dĩ An, dòng tiền thuê 9 triệu một tháng. Vàng miếng 500 triệu cất két. Sổ tiết kiệm 400 triệu kỳ hạn 12 tháng. Tiền sống 300 triệu + dự phòng y tế 400 triệu. 2 năm sau cửa hàng giảm giờ, chị bắt đầu lấy dòng tiền thuê bù chi phí. Căn hộ cũng lên 1 tỷ 95. Chị sẵn sàng cho giai đoạn nghỉ hẳn.

Ca hai – anh Phú, 56 tuổi, cựu quản lý nhà máy Hải Phòng. Có 4 tỷ 5, đã nghỉ việc. Mua hai căn hộ 1 tỷ 7 và 1 tỷ 5 cho thuê, tổng dòng tiền 18 triệu một tháng. Vàng miếng 800 triệu. Sổ tiết kiệm 500 triệu. Trong 3 năm, hai căn hộ lên tổng 500 triệu giá vốn, dòng tiền thuê bù sinh hoạt. Anh và vợ sống thoải mái, không đụng tới vàng hay sổ.

Ca ba – chị Hồng, 54 tuổi, giáo viên về hưu Hà Nội. Có 2 tỷ 8. Mua một căn hộ 1 tỷ 6 cho thuê gần trường cũ của chị, biết rõ cư dân khu đó. Dòng tiền 8 triệu một tháng. Vàng miếng 600 triệu. Sổ tiết kiệm 400 triệu. Dự phòng y tế 200 triệu (chị có bảo hiểm sức khỏe tư nhân tốt). Nghỉ hưu 2 năm nay chị sống bằng lương hưu + dòng tiền thuê, chưa cần đụng khoản nào khác.

Ca bốn – ngược lại, anh Chính, 58 tuổi. Có 3 tỷ. Mang 2 tỷ 5 đi mua một mảnh đất nền 2.000m² ở Long An, giữ 500 triệu. Đất nền chờ hạ tầng, không có dòng tiền thuê. Năm sau vợ anh phẫu thuật, chi phí 350 triệu. Anh dùng gần hết 500 triệu dự phòng. Rồi thêm chi phí điều trị dài hạn 150 triệu một năm. 2 năm sau anh đã hết tiền mặt, phải rao bán đất nhưng không có người mua. Cuối cùng phải chiết khấu 25 phần trăm, bán được sau 10 tháng, mất 625 triệu so với giá mua.

Sai lầm thường gặp

Sai lầm một – nghĩ 55 tuổi vẫn như 35 tuổi. Vẫn vay 50-70 phần trăm giá trị tài sản, vẫn chọn tài sản không có dòng tiền để chờ giá lên. Thực tế là thời gian và sức khỏe không còn như xưa, rủi ro phải giảm.

Sai lầm hai – chôn hết vào một tài sản to. Dồn 3 tỷ vào một căn 3 tỷ thì khi cần một phần tiền phải bán cả căn. Chia hai căn 1,5 tỷ hoặc một căn 2 tỷ + 1 tỷ các dạng khác linh hoạt hơn.

Sai lầm ba – không có dự phòng y tế riêng. Dựa vào bảo hiểm xã hội là không đủ, dựa vào con cái là gánh nặng. Phải có 300-500 triệu riêng cho y tế, tăng dần theo tuổi.

Sai lầm bốn – bán sớm quá hoặc giữ lâu quá. Có người 55 tuổi bán hết nhà và đất, mang tiền gửi ngân hàng vì “sợ rủi ro”. 10 năm sau tiền mất giá, hối tiếc. Có người 65 tuổi vẫn giữ 2 mảnh đất nền chờ giá, không có dòng tiền, con cái phải nuôi.

Sai lầm năm – tin rằng con cái sẽ nuôi. Có thể con cái sẽ nuôi, nhưng không được phép lập kế hoạch dựa vào đó. Mỗi người tự lo cho tuổi già của mình, con cái phụ thêm nếu muốn, không phải nghĩa vụ.

Câu hỏi thường gặp

Hỏi: Em 48 tuổi, còn 12 năm nữa mới nghỉ, có nên bắt đầu công thức này không? Nên bắt đầu từ bây giờ nhưng chưa cần theo tỷ lệ cứng. Dồn 60-65 phần trăm lớp một (sinh dòng tiền), 25 phần trăm lớp hai (giữ của), 10-15 phần trăm lớp ba. Khi lên 55 tuổi dịch chuyển dần sang tỷ lệ ở trên.

Hỏi: Em có đất ở quê bán được 2 tỷ, có nên bán để làm theo công thức không? Nếu đất đó không mang dòng tiền và không có kế hoạch sử dụng, nên bán để chuyển sang tài sản sinh dòng tiền. Đất ở quê giá tăng chậm, chỉ hợp với người giữ dài hạn vô thời hạn. Người sắp cần dòng tiền thì bán.

Hỏi: Em muốn ở lại Hà Nội, có nên mua bất động sản miền Nam không? Có thể. Nhiều nhà đầu tư Bắc mua ở miền Nam vì tỷ suất thuê cao hơn và giá vốn còn khả năng tăng. Mua xong giao cho công ty quản lý thuê là có dòng tiền ổn. Chỉ nên bắt đầu khi có người tin cậy quản lý, hoặc công ty đại diện chuyên nghiệp.

Hỏi: Em còn nợ 1 tỷ tiền vay mua nhà, có nên trả hết trước khi dồn cho tuổi già? Tùy lãi vay. Lãi dưới 9 phần trăm thì không cần trả vội, dòng tiền từ tài sản mới có thể cao hơn. Lãi trên 11 phần trăm thì trả bớt. Tránh để nợ kéo dài qua tuổi 60, lúc đó mất khả năng trả gốc.

P.S.

Hoàn làm sẵn một bảng tính ba lớp theo tuổi và tổng vốn của anh chị. Nhập tuổi hiện tại, tuổi muốn nghỉ, tổng vốn, chi phí sống dự kiến, bảng tự ra tỷ lệ ba lớp và gợi ý tài sản cụ thể. Anh chị muốn Hoàn gửi tận tay bảng này, hay muốn Hoàn ngồi điện thoại 30 phút nói chuyện kế hoạch tuổi già cụ thể, Hoàn làm theo ý anh chị. Để lại bình luận TUỔI GIÀ bên dưới bài, Hoàn gửi trong ngày.