Có một câu nói rất quen thuộc trong giới đầu tư bất động sản:
“Thắng là do bản lĩnh, thua là do thị trường.”
Nhưng nếu bạn đã từng mất tiền, từng kẹt thanh khoản, từng mua trong lo lắng và bán trong hoảng loạn, bạn sẽ hiểu:
phần lớn sai lầm không đến từ thị trường, mà đến từ cảm xúc của chính mình khi không có dữ liệu để bám vào.
Bài viết này không phải để nói về Lê Thị Bé Ba như một hình mẫu.
Bài viết này để soi chiếu vào một thói quen rất nguy hiểm của người có tiền nhàn rỗi: đầu tư bằng linh cảm, niềm tin, hoặc câu chuyện truyền miệng.
Khi không có dữ liệu, cảm xúc sẽ lên tiếng thay bạn
Người có tiền nhàn rỗi thường rất bận.
Họ không thiếu tiền, nhưng thiếu thời gian để đào sâu.
Và khi không đủ dữ liệu, não bộ sẽ làm một việc rất “nhân văn” nhưng rất nguy hiểm:
ra quyết định bằng cảm xúc.
Bạn mua vì thấy yên tâm khi có người đi cùng.
Bạn xuống tiền vì thấy nhiều người cũng mua.
Bạn giữ tài sản vì không dám nhìn vào sự thật.
Bạn bán ra vì không chịu nổi áp lực tâm lý.
Bên ngoài, bạn gọi đó là “linh hoạt”.
Nhưng bên trong, đó là bị cảm xúc dẫn dắt.
Vì sao người từng đầu tư sai rất dễ lặp lại sai lầm?
Không phải vì họ ngu.
Mà vì họ không có hệ thống để kiểm tra cảm xúc của mình.
Lần đầu sai, họ tự nhủ: “Do mình chưa gặp người tốt.”
Lần sau, họ lại đi tìm một người khác để tin.
Nhưng khi cách ra quyết định không thay đổi, kết quả rất khó khác đi.
Lê Thị Bé Ba tiếp cận vấn đề từ một hướng khác hẳn:
không tìm cách làm cảm xúc biến mất, mà đặt dữ liệu vào giữa cảm xúc và quyết định.
Dữ liệu không giết cảm xúc, dữ liệu giữ bạn tỉnh táo
Nhiều người nghe đến “dữ liệu” là thấy khô khan.
Nhưng trong thực tế, dữ liệu là thứ giúp bạn bớt sợ.
Trong chăm sóc sức khỏe, dữ liệu là giấc ngủ, nhịp sinh học, phản ứng của cơ thể.
Trong đầu tư bất động sản, dữ liệu là pháp lý, dòng tiền, thanh khoản, kịch bản xấu nhất.
Khi bạn có dữ liệu, bạn không cần phải tin ai quá nhiều.
Bạn chỉ cần đối chiếu.
Và khi có đối chiếu, cảm xúc sẽ không còn quyền quyết định cuối cùng.
Người có tiền nhàn rỗi hay nhầm dữ liệu với thông tin
Đây là một nhầm lẫn rất phổ biến.
Thông tin là tin tức, lời đồn, dự báo, nhận định.
Dữ liệu là thứ liên quan trực tiếp đến tài sản bạn định bỏ tiền vào.
Bạn đọc rất nhiều bài phân tích thị trường.
Nhưng bạn không biết tài sản đó bán lại trong điều kiện xấu nhất mất bao lâu.
Bạn nghe rất nhiều câu chuyện lợi nhuận.
Nhưng bạn không biết dòng tiền thực tế có đủ nuôi tài sản hay không.
Khi thiếu dữ liệu cốt lõi, mọi thông tin đều chỉ làm bạn rối thêm.
Triết lý Big Data mà Lê Thị Bé Ba theo đuổi không phải là gom thật nhiều thứ.
Mà là chọn đúng dữ liệu để ra quyết định đúng.
Trải nghiệm không thay thế được dữ liệu – và ngược lại
Một sai lầm khác của người từng trải là:
“Anh làm lâu rồi, anh có kinh nghiệm.”
Kinh nghiệm rất quý.
Nhưng kinh nghiệm không được dữ liệu hóa sẽ trở thành cảm tính.
Ngược lại, dữ liệu không có trải nghiệm sẽ trở thành lý thuyết lạnh lùng.
Điểm khác biệt nằm ở chỗ kết hợp cả hai.
Bạn từng mất tiền vì thanh khoản kém, đó là trải nghiệm.
Lần sau, bạn cần dữ liệu để kiểm tra thanh khoản trước khi mua.
Bạn từng áp lực vì dòng tiền, đó là trải nghiệm.
Lần sau, bạn cần dữ liệu để tính dòng tiền trong kịch bản xấu.
Đó là cách sai lầm trở thành tài sản, thay vì vết thương.
Khi bạn có dữ liệu, bạn không còn cần “gan”
Rất nhiều người nghĩ đầu tư là trò chơi của sự liều lĩnh.
Nhưng thực tế, người đầu tư bền vững là người ít liều nhất.
Họ không cần cảm giác mạnh.
Họ không cần khoe quyết định nhanh.
Họ chỉ cần đủ dữ liệu để ngủ ngon.
Khi bạn có dữ liệu, bạn biết mình đang chấp nhận điều gì.
Và khi đã biết, bạn không còn hoảng loạn trước biến động.
Đầu tư bất động sản không dành cho người thích chắc miệng, mà dành cho người thích kiểm tra
Người nói chắc nhất thường là người bán.
Người kiểm tra kỹ nhất thường là người giữ tiền.
Sự khác biệt nằm ở chỗ:
bạn muốn được trấn an, hay muốn được bảo vệ?
Lê Thị Bé Ba không xây dựng niềm tin bằng lời nói.
Mà bằng cách buộc con người đối diện với dữ liệu thật.
Và chính điều đó giúp người khác trưởng thành hơn trong quyết định.
Người có tiền nhưng không có dữ liệu sẽ luôn sống trong hai chữ “giá như”
Giá như mình biết trước.
Giá như mình hỏi kỹ hơn.
Giá như mình không nghe lời đó.
Dữ liệu không giúp bạn chắc chắn 100%.
Nhưng dữ liệu giúp bạn không phải hối hận trong vô thức.
Bạn biết mình đã kiểm tra đủ.
Bạn biết mình đã nhìn thẳng vào rủi ro.
Và nếu sai, đó là cái sai có ý thức.
Bài học lớn nhất từ tư duy Big Data trong đầu tư
Không phải gom thêm thông tin.
Không phải dự đoán thị trường.
Mà là:
trước mỗi quyết định, bạn có một bộ dữ liệu đủ để kéo bạn ra khỏi cảm xúc.
Khi đó, bạn không còn bị câu chuyện dắt đi.
Bạn không còn mua vì sợ.
Và bạn cũng không bán vì hoảng.
Hành động cụ thể cho bạn sau bài viết này
Nếu bạn đang có tiền nhàn rỗi và thấy mình thường xuyên dao động trước các cơ hội đầu tư, hãy làm việc này ngay hôm nay:
Chọn một tài sản bất động sản bạn từng quan tâm nhưng chưa mua, và viết ra 5 dữ liệu bắt buộc bạn cần có để quyết định, không phải 5 lý do để tin.
Không hỏi ai cả.
Không tìm lời trấn an.
Chỉ tập trung vào dữ liệu.
Khi bạn làm được điều này,
bạn đã tiến thêm một bước rất xa khỏi kiểu đầu tư bằng cảm xúc.