Tiền nhàn rỗi nên gửi tiết kiệm hay mua bất động sản: so cho sòng phẳng

Anh Khoa ngồi trước mặt Hoàn, tay cầm ly cà phê mà cả buổi không uống ngụm nào. Anh làm kỹ thuật, lương khá, tích cóp mười mấy năm được một khoản. Khoản đó đang nằm trong sổ tiết kiệm, mỗi năm gửi lại một lần. “Em biết không, năm nào chị nhà cũng bảo gửi cho chắc. Mà anh nhìn con số lãi, thấy nó cứ teo đi. Anh không yên.”

Anh chị đọc tới đây, có thấy mình trong anh Khoa không?

Câu hỏi “gửi tiết kiệm hay mua bất động sản” là câu Hoàn nghe nhiều nhất. Nhiều người hỏi như thể chỉ có một đáp án đúng cho tất cả. Nhưng không phải vậy. Cửa nào cũng có cái hay, cái dở riêng. Chọn sai không phải vì cửa đó xấu – mà vì nó không hợp với tiền và mục tiêu của chính mình. Hoàn sẽ mổ cả hai cửa ra cho anh chị nhìn. Rồi anh chị tự chọn.

Gửi tiết kiệm hay mua bất động sản là chọn giữa hai thứ gì

Gửi tiết kiệm hay mua bất động sản là chọn giữa một bên an toàn gần như tuyệt đối nhưng lời mỏng, và một bên lời dày hơn nhưng phải biết cách và phải chờ. Hiểu đúng bản chất hai cửa này, anh chị sẽ không còn hỏi “cái nào tốt hơn”, mà hỏi “cái nào hợp với tôi lúc này”.

Gửi tiết kiệm, nói thẳng ra, là cho ngân hàng mượn tiền của mình. Họ trả lãi. Lãi đó hiện quanh mức 5 tới 6 phần trăm một năm cho kỳ dài. Tiền của anh chị gần như không mất, rút ra lúc nào cũng được. Đổi lại, cái lời đó mỏng. Và nó mỏng hơn nữa khi giá cả ngoài chợ mỗi năm một nhích lên.

Mua bất động sản thì khác hẳn. Anh chị bỏ tiền ra giữ một miếng đất, một căn nhà. Món đó có thể cho thuê ra tiền hằng tháng. Món đó, nếu mua đúng chỗ đúng lúc, vài năm sau giá vốn tăng lên. Nhưng nó không rút ra trong một ngày như sổ tiết kiệm. Và mua sai thì tiền nằm im, có khi lỗ.

Chuyên gia Trần Quốc Hoàn trước văn phòng công ty bất động sản TH Invest

Cái gì gửi tiết kiệm làm được mà bất động sản không

Hoàn nói phần hay của tiết kiệm trước, cho sòng phẳng. Nhiều người bán bất động sản hay chê tiết kiệm. Hoàn thì không.

Thứ nhất, nó an toàn. Tiền gửi trong ngân hàng được bảo hiểm, gần như không có chuyện mất trắng. Với người lớn tuổi, với khoản tiền dưỡng già, cái an toàn đó đáng giá hơn mọi lời hứa lãi cao.

Thứ hai, nó linh hoạt. Cần tiền gấp, ra ngân hàng rút là có. Bất động sản thì anh chị phải rao bán, chờ người mua, có khi vài tháng mới ra được tiền.

Thứ ba, nó không cần biết gì nhiều. Gửi tiết kiệm không đòi anh chị phải học, phải đi xem, phải thẩm định. Ký cái là xong.

Cho nên nếu khoản tiền này anh chị có thể cần dùng trong một năm tới, hoặc đây là tiền phòng thân không được phép suy suyển, thì Hoàn khuyên thật lòng: để nguyên trong tiết kiệm. Đừng nghe ai xui mang đi mua đất.

Cái gì bất động sản làm được mà tiết kiệm không

Giờ tới phần mà anh Khoa quan tâm. Tại sao nhiều người vẫn rút tiền khỏi sổ tiết kiệm để mua nhà, mua đất?

Vì một khoản tiền để lâu, lời mỏng không theo kịp mức trượt giá, thì thực ra nó đang teo đi. Anh Khoa nói “con số cứ teo đi” là anh cảm đúng. Mỗi năm giá bát phở, cân thịt, lít xăng đều nhích. Tiền lãi tiết kiệm nhiều khi chỉ vừa đủ bù, có năm không bù nổi.

Bất động sản, khi mua đúng, cho anh chị hai dòng cùng lúc. Một là tiền cho thuê hằng tháng. Hai là giá vốn tăng theo thời gian.

Và đây là chỗ Hoàn muốn anh chị khắc vào đầu, vì nhiều người hiểu lệch nó: Tiền thuê không phải là phần lời – nó là bằng chứng có người cần chỗ đó thật. Phần lời nằm ở giá vốn, và giá vốn chỉ tăng khi mua đúng chỗ đúng lúc.

Nghĩa là sao? Nghĩa là anh chị đừng nhìn miếng đất cho thuê được 5 triệu một tháng rồi mừng, tưởng đó là lời. Cái 5 triệu đó chỉ nói cho anh chị biết: chỗ này có người cần thật, không phải đất ma. Nó là cái phanh an toàn. Còn tiền lời thật sự, cái làm anh chị giàu lên, nằm ở chỗ vài năm sau miếng đất đó từ 2 tỷ lên 3 tỷ. Mà nó chỉ lên khi anh chị mua đúng chỗ, đúng thời điểm của chu kỳ.

Tiết kiệm không cho anh chị cái dòng thứ hai đó. Mãi mãi không.

So sòng phẳng: cùng một tỷ, hai cửa ra sao

Hoàn làm một phép tính đơn giản cho anh chị dễ hình dung. Lấy một tỷ.

Gửi tiết kiệm một tỷ, lãi quanh 5,5 phần trăm, mỗi năm anh chị nhận khoảng 55 triệu. Tiền gốc vẫn một tỷ. An toàn, rõ ràng, không phải nghĩ.

Mua một miếng đất một tỷ ở chỗ có người thuê, cho thuê được, mỗi năm thu về vài chục triệu tiền thuê. Khoản này thường mỏng hơn lãi tiết kiệm, có khi chỉ 3 tới 4 phần trăm. Nghe thì thua. Nhưng nếu miếng đó mua đúng chỗ đúng lúc, ba năm sau giá vốn từ một tỷ lên một tỷ rưỡi, thì cái 500 triệu tăng thêm đó mới là phần tiết kiệm không bao giờ có.

Thấy chưa? So mỗi tiền thuê với tiền lãi thì tiết kiệm có khi thắng. Nhưng cuộc chơi bất động sản không nằm ở tiền thuê. Nó nằm ở giá vốn. Mà muốn ăn được giá vốn, anh chị phải chấp nhận hai điều: mua đúng, và chờ.

Sai lầm thường gặp khi chọn giữa hai cửa

Hoàn thấy mấy sai lầm này lặp đi lặp lại. Anh chị tránh được là đỡ mất tiền oan.

Sai lầm đầu tiên: rút sạch tiền tiết kiệm để mua đất. Dồn hết vào một chỗ, lỡ cần tiền gấp là kẹt. Luôn chừa một phần phòng thân trong tiết kiệm.

Sai lầm thứ hai: nghĩ cứ mua đất là thắng tiết kiệm. Không. Mua sai chỗ, đất nằm im mười năm không ai mua, thì thua xa gửi ngân hàng. Bất động sản chỉ hơn khi mua đúng.

Sai lầm thứ ba: nhìn tiền thuê cao mà ham. Có chỗ rao cho thuê lời lắm, nhưng giá vốn không bao giờ lên vì chẳng ai muốn về đó ở lâu dài. Ăn được vài năm thuê rồi ôm cục đất bán không trôi.

Sai lầm thứ tư: chọn cửa theo lời người khác. Chị nhà bảo gửi, ông bạn bảo mua đất. Hai người đó không cầm tiền của anh chị, không chịu hậu quả thay anh chị. Phải tự chọn theo mục tiêu của mình.

Sai lầm cuối: sốt ruột, mua vội cho xong. Tiền để trong tiết kiệm thêm vài tháng để tìm đúng món, còn hơn ôm nhầm một miếng đất chục năm.

Vậy anh chị nên chọn cửa nào

Hoàn không chọn thay anh chị được. Nhưng Hoàn cho anh chị cái thước để tự chọn.

Nếu khoản tiền này anh chị cần dùng trong một tới hai năm tới, hoặc đây là tiền không được phép mất một đồng – chọn tiết kiệm. Dứt khoát.

Nếu khoản tiền này anh chị có thể để yên ba tới năm năm, và anh chị muốn nó lớn lên chứ không chỉ giữ nguyên – thì bất động sản là cửa đáng xem. Với điều kiện: mua đúng chỗ đúng lúc. Không có cái điều kiện đó, đừng bước vào.

Và anh chị không nhất thiết phải chọn một. Nhiều người Hoàn gặp chia đôi: một phần giữ trong tiết kiệm cho yên tâm, một phần mang đi mua tài sản để nó sinh lời. Cách này vừa ngủ ngon, vừa không để tiền teo đi.

Câu hỏi thường gặp

Gửi tiết kiệm có bao giờ hơn mua bất động sản không? Có chứ. Khi anh chị cần tiền linh hoạt, khi đây là tiền phòng thân, hoặc khi anh chị chưa tìm được món bất động sản mua đúng. Lúc đó để tiền trong tiết kiệm là khôn ngoan, không phải dở.

Có ít tiền thì nên gửi tiết kiệm hay mua đất? Tùy số tiền để được bao lâu, không tùy nhiều hay ít. Nếu tiền để lâu được và anh chị tìm được món vừa túi ở chỗ có người cần thật, bất động sản vẫn mở cửa. Nếu tiền ít mà lại có thể cần dùng gấp, gửi tiết kiệm an toàn hơn.

Mua bất động sản rồi có rút tiền ra nhanh như tiết kiệm không? Không. Đây là điểm yếu lớn nhất của bất động sản. Bán một miếng đất có khi mất vài tháng, gặp lúc thị trường trầm còn lâu hơn. Nên đừng bỏ vào đó khoản tiền anh chị có thể cần gấp.

Lãi tiết kiệm có theo kịp trượt giá không? Nhiều năm thì không. Lãi tiết kiệm nhiều khi chỉ vừa bù mức trượt giá, có năm thua. Đó là lý do người ta tìm tới tài sản có thể tăng giá vốn, chứ không để tiền nằm mãi một chỗ.

Anh chị muốn đi tiếp đường nào

Đọc tới đây, anh chị đang nghiêng về cửa nào rồi?

Nếu anh chị thấy tiền của mình có thể để lâu và muốn nó sinh lời đúng nghĩa, Hoàn mời anh chị làm một việc trước khi xuống tiền bất cứ đâu: học cách tự kiểm một món bất động sản. Hoàn có một tài liệu ngắn chỉ cách kiểm tra một món trước khi xuống tiền – nhắn cho Hoàn, Hoàn gửi anh chị.

Còn nếu anh chị vẫn muốn chắc ăn với tiết kiệm, cũng tốt. Giữ bài này lại. Khi nào tiền để dư ra, đọc lại, rồi mình tính tiếp.

P.S. Anh Khoa sau buổi đó không rút hết sổ. Anh chia đôi. Một nửa để yên trong tiết kiệm cho chị nhà an lòng. Một nửa, anh để Hoàn dẫn đi xem vài chỗ. Anh bảo: “Ít nhất giờ anh biết mình đang chọn gì, chứ không phải nhắm mắt làm theo ai.” Hoàn mong anh chị cũng chọn được trong tỉnh táo như thế.