Hai mươi tin rao trong một dự án, gộp lại thường còn ba đến năm căn.
Anh chị thử một việc: mở trang rao, lấy giấy ghi diện tích và địa chỉ từng tin. Mười mấy môi giới đang rao cùng một nền.
Hàng không nhiều. Người bán hộ thì nhiều.
Con số ấy là chỗ bắt đầu của bài này, vì nó là chỗ người ta hay đọc ngược. Thấy nhiều tin thì nghĩ khu này mua bán tấp nập, dễ ra hàng. Thật ra là ngược lại: nhiều tin trên một nền nghĩa là nền đó đang khó đi.
Và đây đúng là chỗ đất chia lô và một nền tách nhau ra.
Trên sổ thì giống, trên ngày bán thì không
Một nền trong khu phân lô và một nền đất lẻ trong dân có thể cùng loại đất ở, cùng diện tích, giá mỗi mét có khi cũng xấp xỉ.
Giấy tờ giống. Thuế giống. Thủ tục sang tên giống.
Chỗ khác nhau không nằm trên giấy. Nó nằm ở cái hôm anh chị cần tiền.
Nền trong khu phân lô có vài chục người bạn giống hệt mình. Cùng kích thước, cùng mặt đường, cùng view, cùng chủ đầu tư. Khi anh chị rao, người mua đứng giữa vài chục lựa chọn thay thế hoàn hảo. Thứ duy nhất để phân biệt là giá.
Nền đất lẻ thì không có bản sao. Nó có cái dở riêng và cái hay riêng. Người mua muốn đúng chỗ đó thì không có chỗ nào thay được.
Cái đó không làm đất lẻ tốt hơn. Nó làm hai món khác nhau về một thứ: thời gian từ hôm rao tới hôm nhận tiền.
Phương pháp tôi dùng ở bài này có tên, và tôi gọi nó ra để anh chị cầm đi dùng được: bao lâu ra tiền.

Dễ bán là một chữ không có đơn vị
Chữ “dễ bán” nghe thì rõ, mà không đo được. Không đo được thì không ai sai được.
“Bao lâu ra tiền” có hai đơn vị: số ngày, và phần trăm mất đi khi bán thật.
Hai con số ấy tra được. Tra xong thì hết tranh luận.
Chữ này cũng nói đúng thứ anh chị thật sự cần biết. Không ai muốn biết món đó “có thanh khoản” hay không. Người ta muốn biết: hôm tôi cần tiền, bao lâu tôi có tiền, và tôi mất bao nhiêu.
Một anh nói với tôi câu này, nguyên văn: mua thì dễ, bán mới khó, tiền tôi là vốn vay, hai năm phải trả, không bán ra được là gãy.
Anh ấy nói đúng chỗ. Và rất ít người đo cái chỗ đó trước khi xuống tiền.
Mười một ô, làm được trên điện thoại
Phép kiểm này ra mười một ô, điền bằng số. Một buổi tối là xong, trừ phần cần một cuộc gọi.
Phần đếm hàng – ba ô. Đếm số tin rao cùng loại cùng khu. Rồi gộp tin trùng lại để ra số nền thật. Lấy số tin chia số nền thật, ra mấy môi giới trên một nền. Ô thứ ba: tin cũ nhất đã rao bao nhiêu ngày.
Nguồn thì tôi dùng Tuấn 123 trước, rồi batdongsan. Chợ Tốt chỉ nhìn cho biết, không lấy số, vì tin ảo nhiều.
Ô thứ ba là ô ít ai mở mà đáng nhất. Nền nào rao lâu nhất thì hỏi luôn: vì sao nó chưa đi.
Phần đếm giao dịch đã xong – ba ô. Số giao dịch đã sang tên trong sáu tháng, cùng loại cùng khu. Giá chốt của ba giao dịch gần nhất, phải là giá sang tên chứ không phải giá rao. Rồi lấy giá rao trung bình trừ giá chốt trung bình, ra phần trăm.
Phần trăm đó chính là phần mất đi khi bán thật.
Cách lấy: hỏi ba môi giới khác nhau cùng một câu, lấy phần giao nhau. Chắc hơn nữa thì ra văn phòng công chứng khu đó.
Phần đếm người đã trả – ba ô. Phần này hỏi thẳng người bán, về đúng nền đang xem. Từ lúc rao tới giờ có mấy người tới xem. Có ai trả giá chưa, họ trả bao nhiêu. Có ai cọc rồi thôi không, vì sao.
Ô cuối là ô đáng nhất cả bảng. Một nền từng có người cọc rồi bỏ nghĩa là có người đã vào tới bước cuối rồi lùi lại. Lý do họ lùi thường chính là thứ anh chị chưa nhìn ra.
Hai con số mang về. Số ngày trung bình từ rao tới chốt, và phần trăm phải bớt. Hai số đó là câu trả lời, không phải chữ “dễ bán”.
Người hỏi và người trả là hai loại người khác nhau
Rao một tháng, ba chục người gọi hỏi, không ai cọc. Đó không phải thanh khoản. Đó là có người tò mò.
Nên phép đếm phải sàng ba lần: mấy người gọi, mấy người đi xem, mấy người trả ra một con số. Thường thì sàng tới lần thứ hai là hết người.
Có một chị tôi biết, cầm một lô đất tỉnh mua hai tỷ tư năm 2022. Rao tám tháng. Hơn ba chục người gọi hỏi. Không ai cọc.
Chị đếm người hỏi, và người hỏi thì đếm được nên ai cũng đếm cái đó. Người đã trả tiền thì không ai cho đếm, nên không ai đếm.
Còn một chỗ nữa hay bị bỏ qua: lãi trên bảng rao không phải lãi. Mua một lô bảy tỷ hai, năm sau bảng rao khu đó lên chín tỷ rưỡi, rồi tính mình đang có hai tỷ ba.
Con số hai tỷ ba ấy sống trong đầu, không sống trong tài khoản. Nó chỉ thành tiền vào đúng cái hôm có người chuyển khoản. Giữa hai chỗ đó là một quãng đường, và quãng đường đó đo được bằng ngày.
Cái bẫy riêng của đất chia lô
Ba năm sau anh chị rao nền của mình. Cùng lúc đó, nếu chủ đầu tư vẫn còn hàng ở giai đoạn sau thì người mua đứng giữa hai lựa chọn.
Hàng của anh chị: trả một cục hoặc tự lo vay, một mình anh chị rao.
Hàng chủ đầu tư: trả theo tiến độ, có chính sách, có cả đội bán đẩy, có quảng cáo, có sự kiện.
Anh chị thắng bằng giá, hoặc bằng thứ họ không có – chỗ đã hình thành, đã có người ở quanh, đã có chỗ thuê. Không có cái nào trong hai thứ đó thì đường ra hẹp.
Nên trước khi mua một nền trong khu phân lô, có một câu phải hỏi: chủ đầu tư còn bao nhiêu hàng, còn mấy giai đoạn nữa, dự kiến tung ra khi nào.
Câu này ít ai hỏi, và nó đổi hẳn cách đọc một khu.
Có một chỗ nữa tôi học được khi đi Bàu Bàng. Mua một lô lẻ trong khu chưa ai xây thì không có ai đẩy thị trường cùng mình. Sáu bảy năm sau vẫn không ai xây bên cạnh. Muốn ăn ở dạng hàng đó thì phải đi thành nhóm, ôm cả lốc rồi cùng nhau đẩy lên.
Khách lẻ cầm ba tới năm tỷ thì đừng mua một lô đơn độc giữa khu trắng, với kỳ vọng rồi người ta sẽ xây quanh mình.
Thanh khoản là tính chất của từng món, không phải của khu
Cùng một con phố, căn mặt tiền năm mét bán ba tuần, căn bốn mét rưỡi rao nửa năm.
Cùng một dự án, hàng bốn tỷ có người mua, hàng mười hai tỷ nằm đó.
Nên câu “khu này thanh khoản tốt” không trả lời được gì cả. Phải hỏi hẹp hơn: hàng đúng loại, đúng giá, giống hàng tôi đang xem thì bao lâu ra.
Đây là lý do một nền trong khu phân lô có thể ra nhanh hơn đất lẻ, chứ không phải luôn chậm hơn. Nền ba tỷ trong khu đã có dân ở thì tầm tiền đó nhiều người mua. Nền tám tỷ trong khu còn trắng thì ít người với tới.
Cỡ tiền và mức đã hình thành quyết định, không phải cái nhãn chia lô hay một nền.
Bốn chỗ phép đếm này không dùng được
Một, khu vừa mở bán. Số giao dịch đã sang tên bằng không, và số không ở đây nghĩa là chưa có dữ liệu, không nghĩa là khu này không ai mua. Ca này bỏ phần đếm giao dịch, chỉ chạy phần đếm hàng và phần hỏi người bán.
Hai, hàng độc không có món tương đương. Không có gì để so thì số ngày trung bình không tính được. Ca này đổi sang đếm số người đã trả giá trong sáu tháng.
Ba, đất mua để giữ dài, không có ngày phải bán. Phép này vẫn chạy được, nhưng nó không còn là chốt chặn. Nó chỉ là thông tin.
Bốn, người bán không chịu trả lời ba câu cuối. Khi đó ba ô đó để trống, đừng suy đoán rồi ghi vào như dữ kiện. Trống là trống.
Và một chỗ nữa phải nói ra: giá tôi tra được trên các trang rao đều là giá rao, không phải giá giao dịch. Giá thật thường thấp hơn, khoảng năm tới mười lăm phần trăm tuỳ khu. Nên phần trăm phải bớt mà anh chị tính ra từ bảng rao sẽ còn rộng hơn nữa.
Câu hỏi thường gặp
Đất chia lô và đất một nền, cái nào rủi ro hơn? Không có cái nào rủi ro hơn ở mọi trường hợp. Đất chia lô rủi ro ở chỗ cạnh tranh: hôm bán, anh chị đứng cạnh vài chục nền giống hệt và cả hàng mới của chủ đầu tư. Đất một nền rủi ro ở chỗ kén người: không có bản sao thì cũng không có sẵn người đang tìm đúng cái đó.
Mua nền trong khu phân lô thì nhìn vào đâu trước? Nhìn vào ba thứ đếm được: chủ đầu tư còn mấy giai đoạn nữa, trong khu đã có mấy căn có người ở thật, và sáu tháng qua mấy nền đã sang tên. Ba số đó nói nhiều hơn mọi bản phối cảnh.
Bao nhiêu ngày bán được thì gọi là bình thường? Tôi không đưa một con số chung, vì nó khác nhau theo vùng và theo cỡ tiền. Cách làm là lấy chính khu đó: hai nền bán được gần nhất mất bao nhiêu ngày từ rao tới chốt. Đó là mốc của riêng khu ấy, và nó đáng tin hơn mọi con số trung bình toàn quốc.
Nhiều tin rao trong một dự án là tốt hay xấu? Phải gộp trùng trước đã. Hai mươi tin mà gộp lại còn bốn nền thì đó là bốn nền đang khó đi, không phải hai mươi người đang mua bán. Tôi viết riêng ở bài thị trường hết người mua sau.
Kết
Mở nền anh chị đang xem ra. Làm hai việc tối nay.
Một, đếm tin rao cùng loại trong khu, rồi gộp trùng để ra số nền thật.
Hai, gọi cho người bán và hỏi đúng ba câu: mấy người đã tới xem, có ai trả giá chưa, có ai cọc rồi thôi không.
Xong hai việc đó thì anh chị có số ngày và phần trăm phải bớt. Hai con số, thay cho chữ “dễ bán”.
Và nếu không lấy được số nào, thì cái mình chưa biết chính là ngày mình nhận lại tiền. Mua một món như vậy là mua một khoảng thời gian không biết dài bao nhiêu.
Tôi làm đại diện cho phía người mua, nên việc của tôi là đi đếm hai con số ấy trước khi nói với anh chị một chữ nào về giá.
Tôi có soạn một tài liệu ngắn, Cách kiểm tra một món trước khi xuống tiền, trong đó có nguyên bảng mười một ô và cách gộp tin trùng. Anh chị muốn nhận thì để lại bình luận chữ KIỂM, tôi gửi.
Đọc thêm: ước lượng giá bán lại · chi phí thật khi mua nhà · đất nền và đất thổ cư. Số liệu giao dịch nhà đất theo quý, anh chị tra ở Bộ Xây dựng.
Bài viết liên quan
- Bài trụ nên đọc: Lập bảng so sánh trước khi mua nhà: bí quyết dạy anh Bình chọn 1 trong 5 căn nhà phố Sài Gòn
- Vùng ven: cơ hội thật và cơ hội ảo khác nhau chỗ nào
- Pháp lý đất dự án và đất thổ cư dân khác nhau ra sao: bộ ba câu hỏi tự soi trước khi mua
- Sổ đỏ, sổ hồng, sổ chung: ba loại giấy khác nhau thế nào
- Vì sao giá trên mạng và giá chốt thực tế luôn lệch nhau
- Giá cắt lỗ thật và giá cắt lỗ giả khác nhau chỗ nào
Bài viết bởi Trần Quốc Hoàn — 15 năm trong nghề bất động sản, đồng hành cùng nhà đầu tư miền Bắc vào Nam.



