Chị Liên nhắn cho tôi một dòng rất thật.
“Chú Hoàn ơi, chị sợ đi xem một mình. Lỡ nó dắt chị đi đâu thì sao.”
Chị Liên 53 tuổi, ở Hà Nội, buôn bán nhỏ. Chị muốn vào Nam xem nhà, nhưng cứ nghĩ đến cảnh một mình giữa thị trường lạ, đối diện mấy người môi giới nói như rót mật, là chị chùn.
Nỗi sợ đó không thừa. Nhưng nó không nên giữ chân chị mãi.
Anh chị có cùng nỗi lo này không? Đọc tiếp, tôi chỉ cách giữ thế chủ động.
Vì sao người mua hay bị dắt?
Bị môi giới dắt là tình huống người mua để người bán dẫn dắt toàn bộ cuộc xem, từ chọn sản phẩm, lộ trình, đến nhịp ra quyết định. Gốc của nó không phải vì môi giới giỏi, mà vì người mua bước vào mà không có sẵn tiêu chí và câu hỏi của riêng mình.
Khi anh chị không biết mình tìm gì, người khác sẽ chọn hộ. Khi anh chị không có câu hỏi, người khác sẽ kể câu chuyện họ muốn.
Chị Liên sợ bị dắt là vì chị chưa có cái la bàn của mình. Có la bàn rồi, ai dẫn đi đâu chị cũng biết mình đang đi đúng hướng hay lệch.
Giữ thế chủ động: chuẩn bị trước khi đi xem
Thế chủ động không đến từ việc cứng rắn hơn. Nó đến từ việc chuẩn bị kỹ hơn.
Một: Viết sẵn tiêu chí trước khi gặp ai
Trước khi đi, anh chị ghi ra giấy: ngân sách bao nhiêu, mua để làm gì, khu nào, loại hình gì.
Khi đã có tiêu chí, môi giới đưa cái lệch tiêu chí là anh chị nhận ra ngay. Họ không dắt được người biết mình muốn gì.
Hai: Tự chọn sản phẩm để xem, đừng để họ chọn hết
Anh chị chủ động nói: tôi muốn xem đúng ba căn này, ở đúng khu này. Đừng để họ “tiện đường ghé qua” một dự án khác mà họ đang cần đẩy hàng.
Người dẫn đường thật tôn trọng danh sách của anh chị. Người chỉ muốn bán sẽ tìm cách lái sang hàng của họ.
Ba: Mang theo câu hỏi khó
Có vài câu buộc người bán phải lộ ra mình đang nói thật hay nói cho xong.
Hỏi: “Căn này có điểm yếu gì?” Người đàng hoàng nói thẳng, người bán hàng chối bay. Hỏi: “Hai năm nữa tôi bán, ai sẽ mua?” Nghe câu trả lời cụ thể hay mơ hồ. Hỏi: “Anh, chị có đang đầu tư ở đúng khu này không?”
Câu hỏi tốt là tấm khiên tốt nhất.
Bốn: Không quyết tại chỗ
Quy tắc vàng: không ký, không đặt cọc ngay trong buổi xem.
Ai giục anh chị quyết trong ngày, trong đêm, là người sợ anh chị tỉnh ra. Về nhà, ngủ một giấc, kiểm tra giấy tờ, rồi mới quyết.
Sai lầm thường gặp khiến bị dắt
– Đi xem mà chưa có tiêu chí riêng. Không biết mình tìm gì thì ai cũng dắt được. Tiêu chí viết ra giấy là cái neo.
– Để môi giới sắp xếp toàn bộ lộ trình. Họ sẽ ưu tiên hàng họ cần đẩy, không phải hàng anh chị cần mua.
– Quyết ngay vì sợ mất suất. Cảm giác khan hiếm phần lớn là dựng lên để ép. Tài sản tốt không biến mất sau một đêm.
Anh chị có thể đọc thêm bài phân biệt người dẫn đường thật và người bán hàng để nhận diện sớm hơn.
Chị Liên đã đi xem thế nào
Tôi không bảo chị Liên phải gồng lên cứng rắn. Tôi bảo chị làm bốn việc trên.
Chị viết tiêu chí ra giấy. Chị tự chọn ba căn để xem. Chị mang theo ba câu hỏi khó. Chị không quyết tại chỗ.
Đi xong buổi đầu, chị nhắn tôi: “Hóa ra không đáng sợ như chị tưởng. Vì chị biết mình hỏi gì, nên không ai dắt được.”
Đó là cảm giác của người cầm la bàn trong tay. Không phải hết người muốn dắt. Mà là dắt không được nữa.
Câu hỏi thường gặp
Đi xem nhà một mình ở thị trường lạ có nguy hiểm không? Không nguy hiểm nếu anh chị chuẩn bị trước. Viết sẵn tiêu chí, tự chọn sản phẩm để xem, mang theo câu hỏi khó và không quyết tại chỗ. Có sự chuẩn bị, anh chị giữ được thế chủ động dù đi một mình.
Làm sao biết môi giới đang lái mình sang hàng khác? Khi họ liên tục chê sản phẩm anh chị muốn xem và khen một sản phẩm khác mà anh chị không hỏi tới, đó là dấu hiệu. Người dẫn đường thật tôn trọng danh sách của anh chị, không tự ý đổi lộ trình.
Có nên đặt cọc ngay trong buổi đi xem không? Không nên. Quy tắc an toàn là không ký, không cọc ngay tại chỗ. Về kiểm tra giấy tờ, ngủ một giấc rồi mới quyết. Ai giục quyết gấp trong ngày thường là người sợ anh chị tỉnh táo nhìn lại.
Câu hỏi nào buộc môi giới phải nói thật? Hỏi sản phẩm này có điểm yếu gì, hai năm nữa bán thì ai mua, và người tư vấn có đang tự đầu tư ở khu đó không. Câu trả lời thẳng thắn hay né tránh sẽ cho anh chị biết đang nói chuyện với ai.
Anh chị đang ngại đi xem một mình vì sợ bị dắt?
Vậy thì việc cần làm không phải là rủ thêm người cho đông, mà là bước vào với tiêu chí và câu hỏi của riêng mình.
Anh chị muốn em gửi bộ câu hỏi cần hỏi khi đi xem nhà để mang theo, hay muốn nói chuyện 20 phút để em giúp viết tiêu chí mua phù hợp với mình trước?
P.S. — Điều tôi lo nhất không phải anh chị gặp một môi giới xấu. Tôi lo anh chị vì sợ bị dắt mà không dám đi xem, rồi mua qua lời kể trên điện thoại, thứ còn dễ bị dắt hơn. Cầm la bàn rồi thì cứ tự tin bước vào.