Tiền để dành cho con có nên mang đi đầu tư bất động sản

Anh Long, 47 tuổi, bác sĩ phó khoa một bệnh viện Hà Đông, có hai con, một đứa 15 tuổi, một đứa 10 tuổi. Vợ chồng anh để dành cho con trong 15 năm được 1 tỷ 8. Khoản này nằm trong sổ tiết kiệm, dự định dùng khi hai đứa học đại học và có thể du học thạc sĩ. Anh nhắn Hoàn tháng 5: “Em ơi, 1 tỷ 8 chị để sổ tiết kiệm lãi 5 phần trăm, mỗi năm chỉ ra 90 triệu, trong khi lạm phát 4-5 phần trăm thì gần như hòa vốn. Chị muốn mang đi mua bất động sản cho sinh lời, nhưng chị sợ. Lỡ cần tiền học của con mà không rút ra được thì sao?”

Câu hỏi này Hoàn nhận nhiều lần, từ nhiều phụ huynh. Tiền để dành cho con là khoản tiền đặc biệt: nó có mục tiêu rõ ràng (học hành của con), có thời điểm cụ thể (khi con đến tuổi), và không được phép mạo hiểm. Nhưng để trong tiết kiệm thì mất giá dần. Có một con đường ở giữa, nếu làm đúng.

Bài này Hoàn chỉ anh chị cách xem xét tiền để dành cho con có nên mang đi đầu tư, và nếu có thì đầu tư thế nào.

Tiền của con khác tiền của mình

Tiền để dành cho con có ba đặc điểm khiến nó khác tiền đầu tư thông thường.

Thứ nhất, nó có mục tiêu cứng về thời điểm. Con sẽ cần tiền học đại học năm 18 tuổi, du học thạc sĩ năm 22-23 tuổi. Những mốc này không di dời được. Khác với tiền đầu tư thông thường, nếu thị trường xuống có thể chờ 2-3 năm, tiền cho con đến mốc là phải có.

Thứ hai, nó không được phép mất. Mất 20 phần trăm tiền đầu tư của mình thì mình chịu, có thể gồng, có thể làm lại. Mất 20 phần trăm tiền cho con thì ảnh hưởng đến cả tương lai của con. Rủi ro không chấp nhận được.

Thứ ba, nó cần có khả năng chuyển thành tiền mặt đúng lúc. Khi con nhận giấy báo trúng tuyển du học, có 2-3 tháng để chuẩn bị học phí. Tài sản phải bán được trong khoảng thời gian đó, không được treo 6-12 tháng.

Ba đặc điểm này quyết định hướng đầu tư.

Hai nguyên tắc cứng

Nguyên tắc một – thời gian từ bây giờ đến mốc cần tiền phải lớn hơn 5 năm. Nếu con 15 tuổi, mốc đại học là 18, chỉ còn 3 năm. 3 năm không đủ để chịu một chu kỳ xuống của bất động sản. Nếu con 10 tuổi, còn 8 năm, đủ cho một chu kỳ. Nếu con dưới 8 tuổi, còn hơn 10 năm, thoải mái.

Anh Long có con lớn 15 tuổi, mốc đại học còn 3 năm. Khoản dành cho con lớn không nên mang đi đầu tư bất động sản vào lúc này. Khoản dành cho con nhỏ (10 tuổi, mốc đại học còn 8 năm) có thể cân nhắc.

Nguyên tắc hai – chỉ mang 50 đến 70 phần trăm tiền của con đi đầu tư, giữ lại 30 đến 50 phần trăm dạng tiền mặt. Phần giữ lại đủ cho năm học đầu tiên và sinh hoạt một năm. Phần đầu tư để nhân vốn cho năm thứ hai, ba, bốn, và cao học.

Lý do: nếu đến mốc mà bất động sản chưa bán kịp hoặc đang xuống giá, phần tiền mặt đủ để con đi học bình thường trong năm đầu, chờ bán tài sản trong 6-12 tháng tiếp theo.

Áp dụng vào anh Long: 1 tỷ 8 chia theo con. Giả sử chia đều 900 triệu mỗi con. Khoản của con lớn 900 triệu để nguyên trong sổ tiết kiệm (còn 3 năm, không đầu tư). Khoản của con nhỏ 900 triệu chia: 450-500 triệu đầu tư, 400-450 triệu giữ sổ tiết kiệm.

Chọn tài sản gì cho tiền của con

Với phần được phép đầu tư, chọn tài sản phải khớp ba yêu cầu: thanh khoản tốt, pháp lý sạch, giá ít biến động.

Lựa chọn một – căn hộ cho thuê ở khu đã có dân. Giá tầm 1-2 tỷ. Dòng tiền thuê 4-5 phần trăm năm. Thanh khoản tốt, bán ra trong 3-5 tháng. Pháp lý rõ, có sổ hồng.

Lựa chọn hai – nhà phố nhỏ trong dự án 1/500 đã có dân. Giá tầm 1,5-2,5 tỷ. Thanh khoản trung bình, bán trong 4-6 tháng. Giá vốn tăng dài hạn tốt, phù hợp cho thời gian giữ 8-10 năm.

Lựa chọn ba – vàng miếng SJC. Giữ 15-20 phần trăm phần đầu tư trong vàng. Vàng không nhân vốn nhanh nhưng giữ giá dài hạn tốt, hạn chế được một phần rủi ro lạm phát.

Tránh: đất nền xa dân, dự án chưa có sổ, bất động sản nghỉ dưỡng, cổ phiếu, trái phiếu doanh nghiệp rủi ro cao. Những thứ này có thể lên mạnh nhưng cũng có thể xuống mạnh, không khớp với tiền của con.

Anh Long chọn phương án một. Mua một căn hộ 1 tỷ 2 ở Dĩ An đã bàn giao 3 năm, có cư dân đông, pháp lý rõ. Dòng tiền thuê 5,5 triệu một tháng, tức 5,5 phần trăm năm. Vay thêm 300 triệu để đủ. Phần tiền mặt còn lại 400 triệu (của con nhỏ) + 900 triệu (của con lớn) nằm trong sổ tiết kiệm.

Khi con đến mốc cần tiền

Một năm trước mốc, bắt đầu lên kế hoạch bán. Có bốn bước.

Bước một – kiểm tra giá thị trường căn hộ. So với giá mua ban đầu, so với giá rao hiện tại, so với giá bán gần nhất ở khu. Có số tham chiếu để không bán rẻ.

Bước hai – kiểm tra tình trạng tài chính của gia đình. Nếu dòng tiền hiện tại dư ra đủ, có thể giữ căn hộ, lấy từ nguồn khác cho con. Nếu cần tiền từ căn hộ, lên kế hoạch bán.

Bước ba – bán theo cách không gấp. Rao từ 6 đến 9 tháng trước khi cần tiền. Giá kỳ vọng chiết khấu 2 đến 5 phần trăm so với giá tham khảo, không phải cắt lỗ. Bán có kế hoạch luôn giá tốt hơn bán gấp 10-15 phần trăm.

Bước bốn – chuyển tiền vào sổ tiết kiệm kỳ hạn ngắn hoặc tài khoản thanh toán. Chuẩn bị sẵn khi con có giấy báo. Không mang tiền này đi đầu tư tiếp vào tài sản khác.

Năm ca thật

Ca một – anh Long. Áp công thức. 8 năm sau, con nhỏ 18 tuổi, chuẩn bị du học. Căn hộ Dĩ An của anh đã tăng lên 1 tỷ 55. Anh bán trong 4 tháng với chiết khấu 3 phần trăm, nhận về 1 tỷ 5. Trừ lãi vay đã trả 150 triệu, lãi ròng 160 triệu. Cộng với tiền mặt gốc + lãi tiết kiệm, tổng cho con 1 tỷ 25. Đủ 2 năm thạc sĩ Mỹ. Nếu để sổ tiết kiệm từ đầu, số tiền 450 triệu đầu tư chỉ còn khoảng 620 triệu sau 8 năm (lãi 5 phần trăm). Chênh lệch 180 triệu là tiền có được nhờ đầu tư.

Ca hai – chị Hạnh, 44 tuổi, giáo viên THPT Hải Dương. Hai con, 8 và 12 tuổi. Có 1 tỷ 4 để dành. Chia: 400 triệu cho con lớn (6 năm nữa đại học) đầu tư căn hộ 1,2 tỷ vay 800 triệu, 300 triệu giữ sổ. 400 triệu cho con nhỏ (10 năm nữa) đầu tư thêm 300 triệu khi căn hộ đầu tiên bán. 300 triệu giữ dự phòng. Áp đúng công thức, 10 năm sau đủ cho cả hai con đại học và một đứa đi học cao hơn.

Ca ba – chị Thuý, 42 tuổi, chủ shop thời trang Nam Định. Một con 6 tuổi. Có 1 tỷ 1 để dành. Còn 12 năm, chị dám đầu tư 70 phần trăm (770 triệu). Mua một căn nhà phố nhỏ 1,3 tỷ, vay thêm 530 triệu. 10 năm sau căn tăng lên 2 tỷ 1, chị bán, trả nợ còn 1,7 tỷ. Cộng với tiền tiết kiệm, tổng cho con đủ du học và sinh hoạt 4 năm.

Ca bốn – anh Phong, 50 tuổi, công nhân cao cấp Bắc Giang. Hai con, 16 và 18 tuổi. Đứa lớn vào đại học năm nay. Có 1 tỷ 2. Anh định mang đi mua đất nền “cho sinh lời nhanh”. Hoàn khuyên không. Lý do: con đã sát mốc, không còn thời gian cho chu kỳ bất động sản. Anh giữ nguyên tiết kiệm, dùng cho con lần lượt. Đứa đầu học xong, số còn lại đủ cho đứa thứ hai.

Ca năm – ngược lại, anh Tâm, 44 tuổi. Một con 10 tuổi. Có 900 triệu để dành. Mang hết đi mua đất nền xa dân cư ở một tỉnh ven. 7 năm sau cần tiền cho con học, nhưng đất không bán được. Giá rao không có người xem. Phải cắt lỗ 40 phần trăm mới bán được trong 8 tháng. Mất 360 triệu. Nếu áp công thức “chỉ mang 50-70 phần trăm đi đầu tư và chọn tài sản thanh khoản tốt”, anh đã không mất.

Sai lầm thường gặp

Sai lầm một – mang 100 phần trăm tiền của con đi đầu tư. Mất khả năng dự phòng khi đến mốc mà tài sản chưa bán kịp. Luôn giữ 30 đến 50 phần trăm dạng tiền mặt.

Sai lầm hai – chọn tài sản khó bán vì “giá sẽ lên cao hơn”. Đất nền xa dân có thể lên 100 phần trăm trong 10 năm, nhưng cũng có thể treo 5-7 năm không ai mua. Tiền của con không chấp nhận rủi ro thanh khoản.

Sai lầm ba – vay quá nhiều để mua căn to. Vay 60-70 phần trăm cho khoản của con là tự tạo áp lực. Lãi vay cao kéo dài 10 năm có thể ăn hết phần lãi vốn.

Sai lầm bốn – mang tiền của con đi đầu tư vào năm cuối trước mốc. Năm cuối phải chuyển hết về dạng tiền mặt, không mạo hiểm. Nhiều người tiếc lãi, mua thêm căn nữa vào năm thứ 7-8 trước mốc, cuối cùng bán gấp lỗ nặng.

Sai lầm năm – nói với con “đây là tiền của con” khi con còn nhỏ. Trước 18 tuổi, không cần nói. Nói sớm làm con có kỳ vọng, có thể sinh thái độ dựa dẫm hoặc chi tiêu không khéo khi vào đại học. Nói lúc 18 tuổi là đủ.

Câu hỏi thường gặp

Hỏi: Con em 16 tuổi, có nên bắt đầu đầu tư tiền cho con không? Không nên bắt đầu đầu tư bất động sản ở tuổi này. Chỉ còn 2 năm đến đại học, không đủ chu kỳ. Giữ sổ tiết kiệm, có thể chia một phần (10-15 phần trăm) vào vàng để giảm mất giá.

Hỏi: Em vẫn muốn dồn tiền của con vào đầu tư để sinh lời, có cách nào không? Nếu con dưới 10 tuổi, có thể dồn 70 phần trăm, nhưng chọn tài sản thanh khoản cao nhất (căn hộ chung cư ở khu đã có dân). Nếu con 10-14 tuổi, chỉ nên dồn 50 phần trăm. Nếu con 15 tuổi trở lên, giữ nguyên tiết kiệm.

Hỏi: Em không có tiền để dành cho con, giờ con sắp vào đại học, phải làm sao? Vay giáo dục của ngân hàng (chương trình học phí) là một hướng. Hoặc dùng tiền đầu tư hiện có của gia đình để chi, không cần bắt đầu từ tiền chuyên biệt cho con. Và học sinh có thể làm thêm, có học bổng. Nhiều con đường, không chỉ một.

Hỏi: Tiền để dành cho con có nên đứng tên con không? Luật cho phép đứng tên tài sản cho người dưới 18 tuổi, nhưng người giám hộ quản lý. Trong thực tế đứng tên bố mẹ dễ quản lý hơn, khi con 18 tuổi có thể làm thủ tục chuyển. Đứng tên bố mẹ không có nghĩa không phải của con.

P.S.

Hoàn làm sẵn một bảng Excel tính lộ trình đầu tư tiền của con theo tuổi con và tổng tiền hiện có. Bảng chạy từ bây giờ đến mốc 18 tuổi và 22 tuổi, ra số tiền kỳ vọng tại mỗi mốc. Anh chị muốn Hoàn gửi tận tay bảng này, hay muốn Hoàn ngồi điện thoại 25 phút giúp một trường hợp cụ thể, Hoàn làm theo ý anh chị. Để lại bình luận TIỀN CON bên dưới bài, Hoàn gửi trong ngày.