Có một chị ở Hà Nội, năm 2024 tự mua một lô đất hơn 7 tỷ ở Thủ Đức. Chị tự lên mạng tìm thông tin, tự liên hệ môi giới. Không nhờ ai cả.
Năm sau bảng rao khu đó lên hơn 9 tỷ. Chị tính mình đang có hơn 2 tỷ trong tay.
Giờ chị nói với tôi một câu khác hẳn: “Lô 4,5 mét khó bán, lo bán không được giá.”
Chị không mua sai khu. Thủ Đức năm 2024 không ai gọi là vùng xa. Chị chỉ chọn một lô bằng con số đơn giá mỗi mét. Hai năm sau mới biết mặt 4,5 mét kia nó quyết chuyện gì.
Vì sao câu hỏi diện tích bao nhiêu là vừa hay bị trả lời bằng đơn giá
Anh chị đi xem một khu, môi giới mở bảng ra. Lô nhỏ 5 mét mặt đơn giá 32 triệu một mét. Lô lớn 10 mét mặt cùng dãy đơn giá 27 triệu.
Nghe tới đây thì gần như ai cũng nghiêng về lô lớn. Mét rẻ hơn 5 triệu, lô lớn thì sau này muốn làm gì cũng được, chia ra cũng được.
Phép tính đó đúng về đơn giá. Nó chỉ bỏ sót một chuyện: người mua lại của anh chị không trả tiền theo mét, họ trả tiền theo tổng.
Lô 5 mét mặt dài 20 mét ra 100 mét vuông, tổng 3,2 tỷ. Lô 10 mét cùng chiều sâu ra 200 mét vuông, tổng 5,4 tỷ. Hai con số tổng đó không nằm cùng một tệp người mua. Người cầm 3 tỷ thì xem được lô thứ nhất. Người cầm 3 tỷ không xem được lô thứ hai, dù mét của nó rẻ hơn.
Nên câu hỏi về diện tích thật ra là một câu hỏi khác. Nó hỏi ngày anh chị cần ra hàng, còn bao nhiêu người mua nổi món đó. Con số ấy đếm được, không phải đoán.

Dễ bán không phải tính chất của khu, nó là tính chất của từng món
Tôi hay nghe một câu khi đi xem hàng: “Khu này thanh khoản tốt lắm anh.”
Câu đó không trả lời được gì cho anh chị cả.
Cùng một con phố, tôi gặp căn mặt tiền 5 mét bán xong trong ba tuần. Căn 4,5 mét ngay bên cạnh rao nửa năm chưa đi. Cùng một dự án, hàng tầm 4 tỷ có người mua, hàng tầm 12 tỷ nằm đó. Cùng một chủ, cùng một đường, cùng một tờ quy hoạch.
Cho nên câu phải hỏi hẹp hơn: hàng đúng loại, đúng diện tích, đúng tầm tiền như món tôi đang xem thì bao lâu ra?
Chữ “dễ bán” có một chỗ dở là nó không có đơn vị. Không có đơn vị thì không ai sai được. Người bán nói dễ, anh chị nghe dễ, không ai kiểm được ai, và chuyện đó kéo dài tới đúng hôm anh chị cần tiền.
Nên tôi bỏ chữ dễ bán. Tôi thay bằng hai con số, và cả hai đều tra được trước khi chuyển một đồng nào.
Hai con số thay cho chữ dễ bán: bao lâu và mất bao nhiêu
Con số thứ nhất là số ngày. Hàng cùng loại cùng diện tích cùng tầm giá ở khu đó, rao trung bình bao nhiêu ngày thì sang tên được.
Con số thứ hai là phần trăm mất đi. Giá rao trung bình trừ giá chốt trung bình, chia lại cho giá rao.
Cách lấy hai con số đó, làm được trong một buổi tối cộng một cuộc gọi:
| Việc | Lấy ở đâu | Cái không tính |
| Đếm tin rao cùng loại cùng diện tích | Tuấn 123, batdongsan | Chợ Tốt chỉ để nhìn, tin ảo nhiều |
| Gộp tin trùng để ra số căn thật | Ghi diện tích, địa chỉ, ảnh từng tin rồi gộp | Số tin không phải số căn |
| Xem tin cũ nhất đã rao bao nhiêu ngày | Ngày đăng trên tin | Lời môi giới kể |
| Đếm giao dịch đã sang tên trong 6 tháng, cùng dải diện tích | Hỏi 3 môi giới khác nhau cùng một câu, lấy phần giao nhau | Tin rao không phải giao dịch |
| Lấy giá chốt của 3 giao dịch gần nhất | Phải là giá sang tên | Giá rao, giá chào |
Một chỗ phải nói rõ về số: giá anh chị đọc trên mạng là giá rao, và giá rao bao giờ cũng cao hơn giá chốt thật. Hệ số tôi đang dùng là vùng trong trừ khoảng 3 đến 5 phần trăm, vùng xa trừ 5 đến 10 phần trăm. Con số đó phải hiệu chỉnh lại bằng giao dịch đã sang tên mà anh chị tự biết, không hiệu chỉnh bằng cảm giác.
Làm xong bảng trên, anh chị sẽ thấy một chuyện mà bảng giá của môi giới không bao giờ hiện ra: trong cùng một khu, có một dải diện tích mà giao dịch tập trung vào đó, và có những dải gần như không có giao dịch nào.
Cách tìm dải diện tích đang có người mua ở chính khu đó
Đây là việc cụ thể, làm trên một tờ giấy.
Lấy danh sách giao dịch đã sang tên trong sáu tháng mà anh chị vừa hỏi được. Kẻ hai cột: diện tích và tổng tiền đã chốt. Xếp theo tổng tiền từ thấp lên cao.
Rồi đếm: trong số đó, mấy giao dịch nằm dưới 3 tỷ, mấy giao dịch từ 3 đến 5 tỷ, mấy giao dịch trên 5 tỷ.
Dải nào đếm được nhiều giao dịch nhất thì đó là dải đang có chợ. Dải nào không có giao dịch nào thì đó là dải chỉ có bảng rao.
Xong việc đó mới quay lại lô mình đang xem và hỏi: tổng tiền của nó rơi vào dải nào.
Tôi để ý một chuyện ở hầu hết khu tỉnh ven: dải có chợ bao giờ cũng là dải khớp với tiền của người đang sống ở đó, không khớp với kỳ vọng của người bán. Khu nào công nhân và tổ trưởng nhà máy là tệp mua chính thì dải có chợ nằm thấp. Khu nào đã có lớp chủ cửa hàng, chủ xưởng nhỏ thì dải nhích lên. Chuyện này mỗi khu một khác, nên phải đếm từng khu, đừng bê con số khu này sang khu kia.
Chọn loại tài sản trước rồi mới chọn mét là đúng thứ tự. Tôi có viết riêng chuyện này ở bài đất nền, nhà phố, căn hộ, shophouse loại nào hợp với ai, và chuyện lô lớn chia nhỏ thì ở đất lớn chia lô và đất một nền.
Ba lần sàng cho đúng lô đang xem
Hai con số trên nói về cả khu. Còn đúng cái lô anh chị đang cân thì hỏi thẳng người bán ba câu, và đếm người theo thứ tự rụng dần:
1. “Từ lúc rao tới giờ có mấy người tới xem ạ?” 2. “Có ai trả giá chưa, họ trả bao nhiêu?” 3. “Có ai cọc rồi thôi không ạ? Vì sao?”
Rao một tháng ba chục người gọi hỏi mà không ai cọc thì đó không phải thanh khoản. Đó là có người tò mò.
Đọc ba con số đó theo cách này: rụng hết ở bước hai, nhiều người xem mà không ai trả giá, thì vấn đề nằm ở giá. Rụng ở bước ba, có người trả giá mà không ai cọc, thì vấn đề nằm ở giấy tờ hoặc hiện trạng, và lúc đó phải đi soi nguồn từng câu người bán đã nói.
Câu thứ ba là câu ít người hỏi mà đáng nhất. Một lô từng có người cọc rồi bỏ nghĩa là có người đã vào tới bước cuối rồi lùi lại. Lý do họ lùi thường chính là thứ anh chị chưa nhìn ra.
Đọc kết quả, và chốt chặn tôi đặt cho mình trước
Xếp ba con số lại thành một bảng ngắn:
| Giao dịch 6 tháng cùng dải | Ngày tồn trung bình | Phần mất khi bán thật | Đọc |
| 3 trở lên | dưới 90 ngày | dưới 7 phần trăm | Có chợ, và có bằng chứng |
| 1 đến 2 | 90 đến 180 ngày | 7 đến 15 phần trăm | Ra được nhưng mất phần, chỉ nhận nếu tiền nằm được lâu |
| 0, mà khu đã có dân trên 3 năm | trên 180 ngày | trên 15 phần trăm hoặc không đo được | Chỗ này chỉ có bảng rao |
Chốt chặn tôi đặt cho mình trước khi đặt cho ai: không đếm được 3 giao dịch đã sang tên trong 6 tháng thì tôi không được dùng chữ dễ bán về món đó. Không dùng khi nói với khách, không dùng cả khi tự nói trong đầu.
Vì sao là ba. Một giao dịch có thể là một người đặc biệt, mua vì lý do riêng của họ. Ba giao dịch trong sáu tháng thì đã là một cái chợ nhỏ, và chợ nhỏ vẫn còn đó vào năm sau.
Và chốt chặn tiền: nếu khoản tiền của anh chị buộc phải quay về trong hai năm, mà ngày tồn của dải đó trên 180 ngày, thì chưa được cọc. Nửa năm rao cộng thời gian công chứng, sang tên, chờ người mua vay được, một vòng ra hàng thật bao giờ cũng dài hơn con số rao.
Tôi làm đại diện cho phía người mua, nên việc của tôi là đếm đủ mấy ô này trên hàng của người khác lẫn hàng của chính mình, và nói ra khi hàng của mình đếm không đủ. Có căn tôi đang cầm cũng chưa đếm đủ, và tôi chưa chào ai.
Năm chỗ cách đếm này không dùng được
Một, hàng sơ cấp của chủ đầu tư. Chưa có giao dịch thứ cấp nào để đếm. Thanh khoản của hàng sơ cấp là thanh khoản của cả giỏ hàng, đo bằng tốc độ bán của giỏ, không đo bằng đếm tin rao.
Hai, khu mới mở chưa có dân. Số giao dịch ra 0, và cái 0 đó nghĩa là chưa có dữ liệu, không nghĩa là không có thị trường. Ca này chỉ chạy được ba câu sàng người.
Ba, món bị chặn từ ngoài thị trường. Sổ đang cắm ngân hàng, đang tranh chấp, đồng sở hữu chưa thống nhất. Đếm mười một ô thị trường mà cái chặn nằm trong hợp đồng vay của một người thứ ba thì cách đếm này mù. Đi đường giấy tờ tối thiểu phải có khi mua đất tỉnh trước.
Bốn, hàng độc nhất. Biệt thự lớn, mặt phố giá rất cao, đất diện tích lạ. Không có hàng cùng loại để so nên ngày tồn dài là bình thường, không phải dấu hiệu xấu. Loại này đo bằng chuyện có đúng một nhóm người mua đích hay không.
Năm, lúc cả vùng đóng băng. Mọi món đều trên 180 ngày. Lúc đó cách đếm chỉ phân biệt được hàng xấu với hàng xấu hơn.
Và chỗ gãy thứ sáu nằm ở phía tôi: ngày tồn ngắn, phần mất thấp nghĩa là món đó ra tiền nhanh, không nghĩa là nên mua. Hàng dễ bán mà vào ở giá sai thì bán nhanh cũng là bán lỗ nhanh.
Câu hỏi thường gặp
Diện tích bao nhiêu thì dễ mua dễ bán nhất? Không có một con số đúng cho mọi khu. Dải dễ bán của một khu là dải mà tổng tiền khớp với tiền của người đang sống ở đó, và dải đó tìm bằng cách đếm giao dịch đã sang tên trong sáu tháng, chia theo tầm tổng tiền. Khu nào đếm xong khu ấy, đừng bê số khu này sang khu khác.
Mua lô to rồi chia nhỏ ra bán có lợi hơn không? Có trường hợp lợi, nhưng nó là một việc kinh doanh chứ không phải một món để giữ. Chia lô cần tiền làm hạ tầng, cần thủ tục tách thửa được chấp thuận, và cần thời gian. Ai tính đường đó thì phải tính thêm cả ba khoản đó vào giá vốn, chứ không chỉ lấy đơn giá nhân lại.
Đơn giá mỗi mét rẻ hơn thì chắc chắn lợi hơn chứ? Rẻ theo mét mà lớn theo tổng thì số người mua nổi ít đi. Tôi gặp lô hơn 700 mét vuông đơn giá nghe rất rẻ, nhân ra tổng hơn 12 tỷ tiền đất, và ở khu đó gần như không có giao dịch nào ở tầm tiền ấy. Đơn giá là con số để so, tổng tiền là con số để bán.
Lô mặt 4,5 mét có khó bán thật không? Ở nhiều khu thì khó hơn lô 5 mét, vì bề ngang ảnh hưởng đến chuyện để xe và cách bố trí mặt bằng. Nhưng đừng nhận con số đó như một luật. Cách chắc hơn là đếm xem sáu tháng qua khu đó có mấy giao dịch bề ngang 4,5 mét đã sang tên, so với mấy giao dịch bề ngang 5 mét.
Vì sao không dùng số liệu trên mạng cho nhanh? Vì phần lớn số trên mạng là giá rao, và mười mấy tin có thể là ba cái lô. Số đáng tin là giao dịch đã sang tên, và số đó nằm ở người làm công chứng khu đó cùng mấy môi giới sống bằng khu đó.
Kết
Việc tối nay của anh chị là một tờ giấy hai cột, cho đúng cái khu đang cân.
Cột trái ghi diện tích, cột phải ghi tổng tiền đã chốt, của các giao dịch sáu tháng gần nhất mà anh chị hỏi được. Rồi đếm xem lô mình đang xem rơi vào dải có mấy giao dịch.
Giả sử một lô 5 mét mặt tổng 3,2 tỷ, dải đó sáu tháng qua có bốn giao dịch sang tên. Còn lô 10 mét mặt tổng 5,4 tỷ, mét rẻ hơn 5 triệu, dải đó sáu tháng qua có một giao dịch. Anh chị đọc hai dòng đó rồi tự trả lời xem mình chọn gì.
Đếm không ra dòng nào thì đó chính là chỗ cần soi, không phải chỗ để bỏ qua. Đấy là góc nhìn của tôi, anh chị cứ đếm rồi tự quyết.
Tôi có soạn một tài liệu ngắn, Cách kiểm tra một món trước khi xuống tiền, trong đó có bảng hai con số và ba câu sàng người ở trên. Anh chị muốn nhận thì để lại bình luận chữ BAO LÂU, tôi gửi.
Đọc thêm: thị trường tỉnh khác thị trường thành phố chỗ nào · cái gì làm một bất động sản tăng giá thật sự. Số liệu nhà ở và dân cư chính thức, anh chị tra ở Cục Thống kê.
Bài viết liên quan
- Bài trụ nên đọc: Lập bảng so sánh trước khi mua nhà: bí quyết dạy anh Bình chọn 1 trong 5 căn nhà phố Sài Gòn
- Nhận diện dự án ma: 6 dấu hiệu cứu anh Hiệu khỏi 2 tỷ chôn ở Long An
- Khoản tiền tích lũy nên làm nhiệm vụ gì: giữ của hay sinh lời
- Giữ của hay tích sản – tiền của anh chị đang làm việc gì
- Biến tiền tích lũy thành tài sản sinh lời bắt đầu từ đâu
- Dân công nghệ tích sản bất động sản: em Lê 40 tuổi và bài toán “lương IT về đâu”
Bài viết bởi Trần Quốc Hoàn — 15 năm trong nghề bất động sản, đồng hành cùng nhà đầu tư miền Bắc vào Nam.



