Câu chuyện đầu tư

Thanh khoản là gì và vì sao nó quan trọng hơn giá

Trần Quốc Hoàn · 20/11/2026 · 17 phút đọc
Thanh khoản bất động sản đo bằng hai con số: bao nhiêu ngày thì ra tiền và mất bao nhiêu phần trăm khi bán thật. Cách tự đếm trong một buổi tối.

Anh chị mở một trang rao bán, gõ tên dự án mình đang xem, màn hình ra hai mươi tin. Nhìn con số ấy thì thấy yên tâm: chỗ này nhiều người mua bán, dễ ra hàng.

Thử làm một việc rất nhỏ. Lấy giấy, ghi lại diện tích và địa chỉ của từng tin một.

Hai mươi tin gộp lại thường còn ba đến năm căn. Mười mấy người môi giới đang rao cùng một căn. Hàng không nhiều, người bán hộ thì nhiều.

Đó là lần đầu tiên tôi hiểu vì sao thanh khoản bất động sản là thứ gần như không ai kiểm trước khi mua, mà chỉ phát hiện ra vào đúng hôm cần tiền.

Thanh khoản bất động sản là gì, nói bằng chữ của người đi mua

Thanh khoản bất động sản là khả năng đổi tài sản ấy thành tiền mặt, đo bằng hai con số: bao nhiêu ngày kể từ lúc rao tới lúc tiền về tay, và mất bao nhiêu phần trăm so với giá rao ban đầu. Chữ “dễ bán” không có đơn vị nào cả, nên không ai kiểm được ai. Hai con số kia thì tra được, và tra xong là hết tranh luận.

Người ta không thật sự muốn biết căn mình “có thanh khoản” hay không. Người ta muốn biết: hôm tôi cần tiền, bao lâu tôi có tiền, và tôi mất bao nhiêu.

Văn phòng công chứng, nơi đếm được số giao dịch đã sang tên của một khu
Văn phòng công chứng, nơi đếm được số giao dịch đã sang tên của một khu

Vì sao tôi coi chuyện này nặng hơn cả giá

Mua đắt một chút thì chờ là hoà. Bất động sản có cái may là thời gian thường đứng về phía người giữ, miễn là người ấy còn giữ được.

Mua phải thứ không ai mua lại thì chờ bao lâu cũng không hoà, vì không có cái giá nào để mà hoà.

Vàng thì bán trong ngày. Sổ tiết kiệm tất toán lúc nào cũng được. Chứng khoán quãng một đến ba ngày là ra tiền. Bất động sản mua sai thì ba đến năm năm không ra được hàng, mà thị trường chỉ thật sự sôi động quãng ba đến năm năm một lần, có khi mười năm. Khoảng thời gian còn lại, lúc anh chị cần tiền, thì làm sao?

Trong bình luận trên trang của tôi có một câu, tôi để nguyên chính tả của người viết: “Hà Nội chết trên cái nhà của mình mua giá cao giờ bán lại ko được.” Câu ấy có hai vế. Vế đầu nói về giá. Vế sau mới là chỗ chết.

Đếm hàng, đừng đếm tin

Việc đầu tiên là ba con số về khu, làm được trên điện thoại.

Một, đếm số tin rao cùng loại cùng khu. Hai, gộp các tin trùng lại bằng cách ghi diện tích, địa chỉ, ảnh, rồi đếm số căn thật. Lấy số tin chia số căn, ra con số mấy người môi giới đang rao trên một căn.

Ba, tìm tin cũ nhất xem nó đã rao bao nhiêu ngày. Rồi hỏi luôn một câu: vì sao căn đó tới giờ vẫn chưa đi.

Tỷ lệ người rao trên một căn cao thì nghĩa là nhiều người đang muốn ra, chứ không phải nhiều người đang muốn vào. Hai chuyện ấy ngược nhau hoàn toàn, mà nhìn trên màn hình thì giống hệt nhau.

Cách đọc một tin rao cho ra sự thật tôi viết riêng ở cách đọc tin rao bán nhà đất.

Đếm giao dịch đã sang tên, đừng đếm lời hứa

Ba con số tiếp theo là về giao dịch thật.

Sáu tháng qua khu này có mấy giao dịch cùng loại đã sang tên. Giá chốt của ba giao dịch gần nhất là bao nhiêu, phải là giá sang tên chứ không phải giá rao. Và lấy giá rao trung bình trừ giá chốt trung bình, ra phần trăm. Phần trăm đó chính là phần mất đi khi bán thật.

Cách lấy: hỏi ba người môi giới khác nhau cùng một câu, rồi lấy phần giao nhau giữa ba câu trả lời. Hỏi một người thì chỉ nghe được một phía.

Ở đây có một chốt dùng chữ mà tôi tự đặt cho mình: không đếm được ba giao dịch đã sang tên trong sáu tháng thì cấm dùng chữ “dễ bán” về căn ấy. Ba là mức tối thiểu để nói có người mua ở đây. Một giao dịch có thể chỉ là một người đặc biệt. Ba giao dịch mới là một cái chợ nhỏ.

Đếm người đã trả tiền, đừng đếm người gọi hỏi

Ba câu cuối hỏi thẳng người đang bán căn anh chị xem. Gọi một cuộc là xong.

“Từ lúc rao tới giờ có mấy người tới xem ạ?”

“Có ai trả giá chưa, họ trả bao nhiêu?”

“Có ai cọc rồi thôi không ạ, vì sao?”

Rao một tháng ba chục người gọi hỏi mà không ai cọc thì đó không phải thanh khoản. Đó là có người tò mò.

Câu thứ ba ít ai hỏi mà lại đáng nhất. Một căn từng có người cọc rồi bỏ nghĩa là có người đã vào tới bước cuối rồi lùi lại. Lý do họ lùi thường chính là thứ anh chị chưa nhìn ra.

Và đọc ba con số ấy theo chiều dọc thì ra bệnh: người xem nhiều mà không ai trả giá, bệnh nằm ở giá. Có người trả giá mà không ai cọc, bệnh nằm ở giấy tờ hoặc hiện trạng.

Bảng đọc hai con số mang về

Giao dịch sáu tháng Số ngày hàng tồn Mất bao nhiêu khi bán thật Đọc thế nào
Ba trở lên dưới 90 ngày dưới 7% Có thanh khoản, và có bằng chứng
Một đến hai 90 đến 180 ngày 7 đến 15% Ra được nhưng mất phần, chỉ nhận nếu mình chờ được lâu
Không có giao dịch nào, khu đã có dân trên ba năm trên 180 ngày trên 15% hoặc không đo được Ở đây không có thị trường, chỉ có bảng rao

Chốt chặn tiền của tôi nằm ở đây: nếu hạn tiền của anh chị buộc phải bán trong hai năm, mà số ngày hàng tồn trên 180, thì chưa nên cọc. Một trăm tám mươi ngày là nửa năm rao. Cộng thêm công chứng, sang tên, chờ người mua vay được, thì một vòng ra hàng thật còn dài hơn con số rao.

Lãi trên bảng rao chưa phải là lãi

Có người mua một lô đất 7,2 tỷ. Năm sau bảng rao khu ấy lên 9,5 tỷ, và trong đầu người đó đang có 2,3 tỷ tiền lời.

Con số 2,3 tỷ ấy sống trong đầu, chưa sống trong tài khoản. Nó chỉ thành tiền vào đúng cái hôm có người chuyển khoản. Giữa hai chỗ đó là một quãng đường, và quãng đường ấy đo được bằng ngày.

Năm sau nữa thị trường chững. Lô vẫn chưa bán được. Phần lời kia đã sống trên bảng rao suốt một năm rồi tắt, mà suốt một năm đó chưa hề có một người nào trả ra một con số cụ thể.

Nên tôi hay hỏi lại khách một câu: tiền lãi của anh chị đang sống ở đâu, trên bảng rao hay trong một người đã trả giá?

Thanh khoản là tính chất của từng căn, không phải của cả khu

Cùng một con phố, căn mặt tiền năm mét bán ba tuần, căn bốn mét rưỡi rao nửa năm. Cùng một dự án, hàng 4 tỷ có người mua, hàng 12 tỷ nằm đó.

Vậy nên câu “khu này thanh khoản tốt” không trả lời được gì cho anh chị cả. Câu phải hỏi là: hàng đúng loại đúng tầm tiền như căn tôi đang xem thì bao lâu ra.

Tôi làm đại diện cho phía người mua, nên chỗ này tôi phải nói sòng một điều: tôi đo đường ra giúp anh chị, nhưng tôi không nhận rao bán hộ. Hai việc ấy đứng hai phía khác nhau, và tôi chỉ đứng được một phía.

Năm chỗ cách đếm này không dùng được

Một, hàng sơ cấp của chủ đầu tư. Chưa có giao dịch chuyển nhượng nào để đếm. Thanh khoản của hàng sơ cấp đo bằng tốc độ bán của cả rổ hàng, không đo bằng đếm tin rao.

Hai, khu mới mở chưa có dân. Con số giao dịch bằng không ở đây nghĩa là chưa có dữ liệu, không phải là xấu. Chỉ chạy được phần gọi hỏi người bán.

Ba, căn đang bị chặn từ bên ngoài. Sổ đang cắm ngân hàng, đang tranh chấp, đồng sở hữu chưa thống nhất. Đếm mười một con số của thị trường cũng vô ích, vì cái chặn nằm trong hợp đồng của một người thứ ba.

Bốn, hàng độc nhất. Biệt thự lớn, mặt phố giá rất cao, đất diện tích lạ. Không có hàng cùng loại để so, nên ngày tồn dài là bình thường. Loại này đo bằng việc có đúng một nhóm người mua đích hay không.

Năm, lúc cả vùng đóng băng. Mọi căn đều trên 180 ngày. Lúc đó cách đếm này chỉ phân biệt được hàng xấu với hàng xấu hơn. Phải đọc kèm bốn giai đoạn của một chu kỳ bất động sản.

Và một chỗ nữa, chỗ này tôi tự cấm mình. Số ngày ngắn, phần trăm mất ít, nghĩa là căn đó ra tiền nhanh. Nó không có nghĩa là nên mua. Hàng dễ bán mà mua ở giá sai thì bán nhanh cũng là bán lỗ nhanh.

Câu hỏi thường gặp

Thanh khoản bất động sản đo bằng gì cho đúng? Bằng hai con số. Số ngày từ lúc rao tới lúc tiền về tay, và phần trăm chênh giữa giá rao với giá chốt. Hai con số đó lấy từ giao dịch đã sang tên của hàng cùng loại cùng tầm tiền trong khu, không lấy từ cảm giác của người bán.

Nhiều tin rao ở một dự án là dấu hiệu tốt hay xấu? Phải gộp tin trùng rồi mới đọc được. Hai mươi tin mà chỉ có ba căn thật thì đó là nhiều người bán hộ, không phải nhiều cơ hội. Hai mươi tin ra mười lăm căn thật thì ngược lại, nhiều người đang muốn ra, và đó là tín hiệu cần hỏi thêm.

Không ai cho tôi số giao dịch đã sang tên thì làm sao? Hỏi ba người môi giới khác nhau rồi lấy phần giao nhau. Chắc hơn nữa thì hỏi văn phòng công chứng ở khu đó. Nếu vẫn không ra số, cứ ghi là chưa biết. Chưa biết vẫn hơn một con số tự nghĩ ra.

Giá tốt có bù được cho thanh khoản kém không? Bù được một phần, nếu anh chị mua rẻ hơn mặt bằng đủ nhiều để có đệm. Nhưng nó không bù được cho một hạn tiền cứng. Người buộc phải bán trong hai năm mà vào một căn rao nửa năm chưa đi thì đang tính mà không chừa chỗ hở nào.

Tôi đã mua rồi, giờ đếm có còn ý nghĩa gì không? Còn, và nên đếm mỗi quý. Nó cho biết đường ra của mình đang rộng ra hay hẹp lại, để còn chọn ngày bán khi vẫn còn quyền chọn. Biết sớm vài tháng thì khác hẳn biết vào hôm buộc phải bán.

Kết

Chiều nay anh chị làm được hai việc.

Việc thứ nhất, mở trang rao, gộp tin trùng, đếm xem mấy người đang rao trên một căn.

Việc thứ hai, gọi cho người đang bán căn anh chị xem, hỏi đúng ba câu: mấy người đã tới xem, có ai trả giá chưa và trả bao nhiêu, có ai cọc rồi bỏ không.

Ba con số ấy nói nhiều hơn cả một buổi đi xem. Đấy là cách tôi làm, còn chọn thế nào thì vẫn là của anh chị.

Tôi có soạn một tài liệu ngắn, Cách kiểm tra một món trước khi xuống tiền, trong đó có đủ các ô cần điền của phần đếm này. Anh chị muốn nhận thì để lại bình luận chữ BA CÂU, tôi gửi.

Đọc thêm: đất nền tỉnh ven và chuyện chôn vốn vì thanh khoản · ước lượng giá bán lại trước khi mua. Số liệu nhà ở và thị trường công bố chính thức, anh chị tra ở Cổng thông tin điện tử Chính phủ.

Bài viết liên quan

Bài viết bởi Trần Quốc Hoàn — 15 năm trong nghề bất động sản, đồng hành cùng nhà đầu tư miền Bắc vào Nam.

Trần Quốc Hoàn
Trần Quốc Hoàn
Chuyên gia đầu tư bất động sản cá nhân, 15 năm trong nghề. Đại diện người mua — dẫn nhà đầu tư miền Bắc vào thị trường nhà phố dự án phía Nam, từ Vành đai 3 vào lõi TP.HCM.

Bạn đang đứng trước một quyết định lớn?

Nếu bạn giữ 5 đến 50 tỷ và muốn một người ngồi xuống cùng để nhìn cho rõ trước khi xuống tiền — chúng ta có thể hợp nhau để nói chuyện.

Gọi 070.256.9999
0 0 đánh giá
Article Rating
Theo dõi
Thông báo của
guest

0 Comments
Cũ nhất
Mới nhất Được bỏ phiếu nhiều nhất
Phản hồi nội tuyến
Xem tất cả bình luận
0
Rất thích suy nghĩ của bạn, hãy bình luận.x