Tôi đi khảo sát thì việc đầu tiên tôi làm không phải hỏi giá.
Việc đầu tiên là đi một vòng.
Tôi đi bộ dọc dãy phố, nhìn vào từng căn. Có xe máy đang dựng không. Có quần áo đang phơi không. Cửa có đang mở, có người ra vào không.
Nhà xấu nhà đẹp tôi bỏ qua hết. Tôi chỉ đếm người.
Lý do thì có một anh tên Công giải thích giúp tôi, gọn hơn mọi lời tôi nói.
Lô đất không hề xấu mà tám năm không ra tiền
Chủ nhật tôi gặp anh Công ở Bàu Bàng.
Năm 2017 anh mua một lô đất ở trung tâm thành phố Vị Thanh, Hậu Giang. Vị trí trung tâm, rất đẹp.
Hơn tám năm sau anh phải bán. Không lãi một đồng, cũng không lỗ một đồng. Đúng bằng số tiền anh bỏ ra từ 2017. Anh bán để lấy tiền hoàn thiện một căn nhà ở Bàu Bàng cho chuyên gia thuê.
Lô đất của anh Công không hề xấu. Nó nằm ở trung tâm thành phố.
Điểm mấu chốt là suốt thời gian đấy, dự án không có ai về ở. Và không có ai có nhu cầu muốn mua lại lô đất của anh.
Tám năm, một vị trí đẹp, không ai mua lại.

Giá lên xuống là một chuyện, bán được là chuyện khác
Đây là chỗ tôi muốn anh chị tách đôi ra.
Giá lên hay xuống, đó là câu chuyện của thị trường. Còn chúng ta có bán được, có thanh khoản được bất động sản của mình hay không, lại là câu chuyện có người sẵn sàng mua lại hay không.
Hai chuyện khác nhau. Và phần lớn anh chị chỉ nghĩ chuyện thứ nhất.
Phép tính ai cũng làm trong đầu: bỏ ra ba tỷ mua đất, ba đến năm năm sau bán năm tỷ. Tôi làm việc với rất nhiều người có ba tỷ, có năm tỷ, muốn ba đến năm năm sau bán kiếm đôi ba tỷ tiền lời.
Và tôi nhận thấy một điều. Anh chị chỉ tập trung vào chuyện mình sẽ nhận được bao nhiêu tiền. Còn một câu hỏi quan trọng hơn thì không bao giờ hỏi đến: ai sẵn sàng móc túi trả cho anh chị khoản chênh lệch đó.
Các cụ có câu gì ạ. Đó là đếm cua trong lỗ.
Ba con số phải đếm, không cần ai nói hộ
Nên tôi có một cách đo, tôi gọi nó là ai mua lại. Ba chữ, hỏi xong là im lặng, vì hầu hết không trả lời được.
Cách đo bắt đầu bằng một buổi chiều đi bộ và ba con số.
Con số thứ nhất: nhà đang có người ở thật. Đi dọc cả dãy phố. Bỏ qua chuyện nhà xấu nhà đẹp. Tập trung vào xe máy đang dựng, quần áo đang phơi, cửa đang mở có người ra vào.
Con số thứ hai: hàng quán đang mở cửa. Đi rộng ra một chút. Đếm có bao nhiêu hàng quán đang mở, họ bán mặt hàng gì, có đông khách không. Chỗ này có một bẫy: nhiều nơi chỉ treo biển thôi, không thấy một bóng người. Biển không tính, người mới tính.
Con số thứ ba: căn đang bỏ trống. Đây là việc ít người để ý nhất. Ngoài những căn đang sáng đèn, đang có người về ở, thì phải đếm bao nhiêu căn đang bỏ trống.
Ba con số, một buổi chiều. Không cần hỏi giá trước, không cần nghe ai thuyết trình.
Nếu anh chị ở xa và chưa đi được, có một cách đỡ hơn không làm gì: gọi cho một người đang sống ngay chỗ đó mà hỏi. Chủ quán nước, chị bán hàng, anh chạy xe trong khu. Họ trả lời ba câu này nhanh hơn bất cứ ai.
Ba con số đó chính là ba nhóm người sẽ mua lại của anh chị
Chỗ này mới là lý do ba con số kia quan trọng.
Ba con số ấy là ba nhóm người sẽ mua lại bất động sản của anh chị.
| Con số | Nhóm người mua lại | Họ mua để làm gì | Chắc tới đâu |
| Nhà có người ở thật | nhóm một | mua để ở | chắc nhất, họ mua bằng nhu cầu |
| Hàng quán đang mở | nhóm hai | mua để kinh doanh, cho thuê | chắc vừa, họ tính bằng máy tính |
| Căn đang bỏ trống | nhóm ba | mua để đầu cơ tăng giá, giống anh chị đang muốn làm | mỏng nhất |
Nhóm một và nhóm hai còn, nghĩa là ba đến năm năm nữa vẫn có người muốn về đây ở và làm ăn. Đó là chỗ anh chị có người mua lại.
Còn nếu con số thứ ba chiếm đại đa số, những căn nhà chỉ thấy xây lên, rêu mọc và hoen ố, không có một bóng người, thì khu đó chỉ dành cho những người đầu cơ. Và nó như một viên than chuyền từ tay người này sang người khác.
Những sản phẩm dạng đầu cơ, nó chỉ bán được khi có sóng. Còn bình thường, khi thị trường trầm lắng, những sản phẩm đó bán rất là khó.
Không cấm. Nhưng phải biết mình đang chơi trò gì. Và trong trò đó, người vào sau cùng là người trả giá.
Vì sao vùng đông dân dễ ra hàng hơn
Giờ câu trả lời thành đơn giản.
Vùng đông dân không dễ ra hàng vì nó đẹp hơn. Nó dễ ra hàng vì ở đó có sẵn hai nhóm người đầu tiên.
Người đến ở thì luôn cần một chỗ. Người làm ăn thì luôn cần mặt bằng. Hai nhóm này mua bằng nhu cầu của họ, không mua bằng kỳ vọng vào giá. Nên lúc anh chị cần bán, họ vẫn ở đó, kể cả thị trường đang trầm.
Vùng chưa có dân thì chỉ còn nhóm ba. Nhóm ba chỉ xuất hiện khi có sóng. Không có sóng thì không có ai, và đó đúng là tám năm của anh Công.
Nói thêm một chỗ cho công bằng. Có chỗ tiền thuê về rất đều, năm phần trăm một năm cũng có. Nhưng tiền thuê không phải phần lời. Nó là bằng chứng có người cần chỗ đó thật. Phần lời nằm ở giá vốn, và giá vốn chỉ tăng khi mua đúng chỗ đúng lúc. Tiền thuê đều tự nó chưa phải cớ để giá lên, nên khu nào cũng phải đi đếm người về ở, kể cả khu đang cho thuê tốt.
Tôi cũng từng gặp một chị chủ tiệm nội thất, năm 2008 chị mang tám mươi tỷ từ Hà Nội vào mua mười căn nhà phố. Mười năm nắm giữ, gần như không tăng được một đồng nào. Chị nói một câu tôi nhớ mãi: “Chị không có duyên với nhà phố ở trong này.”
Tôi nghĩ chuyện không phải duyên. Anh Công hay chị tám mươi tỷ đều mắc ở cùng một chỗ: mua vào một nơi chỉ có nhóm ba.
Về cách đọc chu kỳ và thời điểm, anh chị xem thêm chu kỳ bất động sản bốn giai đoạn và chỉ báo thanh khoản của một tài sản.
Ba chỗ người ta hay đếm sai
Một, đếm người hỏi thay vì đếm người trả tiền. Rao một tháng ba chục người gọi hỏi mà không ai cọc thì đó không phải thanh khoản. Đó là có người tò mò.
Hai, đếm vào ngày cuối tuần hoặc ngày lễ. Khu nào cuối tuần cũng có người đi xem. Muốn đếm thật thì đếm vào chiều ngày thường, lúc người ta về nhà nấu cơm.
Ba, tin vào bản vẽ thay vì tin vào cái mình nhìn. Bản vẽ nói sẽ có trường, sẽ có chợ, sẽ có công viên. Bản vẽ không nói năm nào. Anh chị đếm cái đang có, không đếm cái sẽ có.
Và một lời thật về nghề của tôi. Người bán thì luôn có lý do để bán, nên đừng để một mình họ kể cho anh chị nghe khu đó đông hay vắng. Tôi thì đứng ở phía người mua, phần việc này tôi làm trong đại diện người mua, và việc của tôi là chỉ cả chỗ dở chứ không phải thúc anh chị quyết.
Cách đếm này không dùng được ở đâu
Bốn chỗ tôi phải nói trước.
Một, đất ở khu mới mở bán hoàn toàn, chưa ai được xây. Lúc đó không có gì để đếm, ba con số đều bằng không với mọi người. Phải đo bằng cách khác, bằng việc đếm người sẽ đến làm việc ở đó.
Hai, đất nông nghiệp, đất trồng cây lâu năm, đất ven thuần nông. Ở đó không có dãy phố nào để đi bộ.
Ba, anh chị mua để ở cho chính mình. Nhà ở thì chấm bằng việc nó làm xong cho gia đình anh chị, không chấm bằng việc có ai mua lại.
Bốn, tài sản nghỉ dưỡng. Người ở thật và hàng quán mở cửa ở đó theo mùa, đếm một buổi chiều ra số sai.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao vùng đông dân dễ bán lại hơn?
Vì ở đó có sẵn hai nhóm người mua bằng nhu cầu: người đến ở và người làm ăn. Hai nhóm này không chờ thị trường có sóng mới mua. Vùng chưa có dân thì chỉ còn nhóm mua để đầu cơ, và nhóm đó chỉ xuất hiện khi có sóng.
Đếm ba con số mất bao lâu?
Một buổi chiều đi bộ là đủ cho một dãy phố. Nên đếm vào chiều ngày thường, không đếm cuối tuần. Người ở xa chưa đi được thì gọi cho một người đang sống ngay chỗ đó mà hỏi ba câu ấy.
Khu nhiều căn bỏ trống thì không nên mua?
Không phải là cấm. Nhưng khu đó đang chỉ có người mua để đầu cơ, nên nó chỉ bán được khi thị trường có sóng. Ba đến năm năm, có khu mười năm, mới có một lần như thế. Anh chị phải chịu được khoảng chờ đó.
Có người hỏi mua nhiều thì coi là thanh khoản tốt chưa?
Chưa. Thanh khoản là có người trả tiền, trong bao lâu, ở mức giá nào. Đếm số căn đã sang tên trong sáu tháng gần nhất, đừng đếm số người gọi hỏi.
Kết
Chiều nay, nếu khu anh chị đang ngắm cách nhà không xa, anh chị đi một vòng.
Đếm ba con số. Nhà có người ở thật. Hàng quán đang mở cửa. Căn đang bỏ trống.
Ở xa thì gọi cho một người đang sống trong khu ấy và hỏi đúng ba câu đó.
Đếm xong, anh chị sẽ thấy một chỗ mới hở ra: biết ba nhóm người đó còn hay hết là một việc, còn biết cụ thể ai trong số họ sẽ trả tiền cho mình, trả bao nhiêu, trong bao lâu, lại là việc kế tiếp.
Đấy là góc nhìn của tôi, quyết định vẫn là của anh chị.
Tôi có soạn một tài liệu ngắn, Cách kiểm tra một món trước khi xuống tiền, trong đó có tờ năm dòng để anh chị viết trước mẩu tin rao bán của chính mình ba năm sau. Anh chị muốn nhận thì để lại bình luận chữ NĂM DÒNG, tôi gửi.
Đọc thêm: chân dung người mua lại căn của mình · dân ở thật hay nhà đầu tư lướt. Số liệu dân số và hành chính, anh chị tra ở Tổng cục Thống kê.



