Câu chuyện đầu tư

Bốn câu hỏi về loại tài sản trước khi chọn mua

Trần Quốc Hoàn · 19/11/2026 · 21 phút đọc
Chọn loại tài sản bằng bốn câu hỏi mang đi hỏi được người bán, sau khi viết ba điều mình không chấp nhận. Cách loại bớt thị trường trước khi đi xem nhà.

Anh chị thử trả lời tôi một câu: anh chị đang muốn mua loại bất động sản nào?

Phần lớn người tôi gặp trả lời được ngay, và trả lời bằng đúng bốn chữ: “cứ có hàng tốt.”

Bốn chữ đó không loại được gì cả. Hôm sau có người gửi cho anh chị một căn, anh chị vẫn phải đi xem. Tuần sau có người gửi một lô khác, vẫn phải đi xem tiếp.

Danh sách những thứ mình muốn thì viết mười phút là xong, mà đọc lại không loại nổi một căn nào.

Danh sách những thứ mình không chấp nhận chỉ viết được ba điều, mà nó loại được phần lớn thị trường trước khi anh chị bước ra khỏi nhà.

Bài này là cách viết ba điều đó, rồi dịch chúng thành bốn câu hỏi mang đi hỏi thẳng người bán.

Lằn ranh chưa viết ra thì nó không loại, nó chỉ làm mình chần chừ

Có một chị ở Hà Nội nói với tôi trong buổi gặp qua mạng hồi tháng 9 năm ngoái. Nguyên văn:

“Mặc dù đi tỉnh cũng tương đối nhiều nhưng mà cứ ngại tài sản nó ở xa. Xong là mình cũng không mua ấy.”

Rồi chị nói thêm: “Chính là tài sản của chị là nó nằm hết ở Hà Nội luôn ấy. Hầu như là mình chưa mua ở tỉnh bao giờ.”

Lằn ranh ấy có thật. Nó đang chạy trong đầu chị. Nhưng vì không bao giờ viết ra nên nó không loại được một căn nào cụ thể, mà loại cả một miền, và loại luôn cả những căn lẽ ra qua được.

Đó là hai việc rất khác nhau.

Loại được gì Loại cả một vùng Loại từng căn một
Bỏ sót gì Bỏ luôn những căn đáng xem Không bỏ sót
Kiểm bằng gì Không ai kiểm được Hỏi người bán là ra

Điều chưa viết ra đang làm việc của một lằn ranh mà không có hiệu lực của một lằn ranh. Nó không loại, nó đóng chốt.

Đứng bên bờ sông nhìn sang phía cây cầu mới, chỗ nào cũng phải qua đúng bốn câu hỏi
Đứng bên bờ sông nhìn sang phía cây cầu mới, chỗ nào cũng phải qua đúng bốn câu hỏi

Viết ba điều, trước khi xem căn nào, và ghi ngày lên đó

Lấy một tờ giấy. Viết ba câu, mỗi câu mở bằng đúng ba chữ: “Tôi không chấp nhận…”

Ghi ngày ở cuối tờ giấy.

Cái ngày ấy là phần quan trọng nhất của bước này. Nó cho biết tờ giấy viết trước hay viết sau khi gặp căn nhà. Viết sau khi gặp thì nó không còn là lằn ranh nữa, nó là bản giải thích cho quyết định đã lỡ làm.

Tôi nói chuyện với một chị ở Hoài Đức, Hà Nội, làm nghề thiết kế thi công nội thất. Chị mua theo tiến độ một căn 27 tỷ rưỡi, lần mua thứ ba của chị, gần như không vay.

Chỗ lẽ ra là ba điều không chấp nhận thì ở đó là hai câu này: “Em rất thích dự án đấy, em rất thích cái chủ đầu tư đấy.”

Chị không phải người non. Chị cũng tự biết chỗ hổng, chị nói: “Đấy cũng là một phần mình không tìm hiểu kỹ, không học hành đến nơi đến chốn.”

Chuyện là hôm đứng trước dự án chị thích, không có tờ giấy nào ở đó để cản chị.

Cái danh sách đó không bao giờ hỏng. Chỉ có người viết ra nó tự xé một điều, đúng hôm gặp căn đẹp.

Mỗi điều phải có một lý do, bằng số hoặc bằng một chuyện thật

Điều nào không có lý do thì gạch đi. Nó là tâm trạng, chưa phải lằn ranh.

Điều viết ra Có lý do chưa Xử lý
Tôi không chấp nhận tài sản ở xa Không, mới là nỗi ngại Gạch, viết lại thành điều loại được từng căn
Tôi không chấp nhận mua hợp đồng, phải có sổ sang tên luôn Có, và loại được ngay tại bàn Giữ
Tôi không chấp nhận căn không cho thuê được Có, nếu kèm con số tiền thuê mình chịu được Giữ, kèm số

Điều thứ nhất ở bảng trên viết lại được thành câu này: “Tôi không chấp nhận căn không có người trông coi và không có hợp đồng thuê.”

Hai câu nghe gần giống nhau. Nhưng câu sau hỏi người bán là ra ngay, còn câu trước thì không ai trả lời được.

Và đây là chỗ nối sang chuyện bán lại. Thứ tôi không chấp nhận hôm nay, ba năm sau người mua lại của tôi cũng không chấp nhận. Nên ba điều ấy không phải sở thích riêng của tôi, nó là bản nháp của cái tin rao bán ba năm sau.

Những điều chỉ đúng với riêng mình thì ghi riêng ra một chỗ khác: gần trường con học, tiện đường về quê, gần chợ quen. Chúng là tiêu chí của người ở, không phải của người mua lại. Đừng để lẫn vào ba điều loại.

Bốn câu hỏi, dịch ra từ chính ba điều kia

Lằn ranh nào không dịch được thành một câu hỏi thì không đo được, tức là không dùng được.

Đây là bốn câu tôi dùng nhiều nhất, và cả bốn đều hỏi thẳng được, không cần chuyên môn gì.

Một: sổ ra chưa, ai đang đứng tên, công chứng sang tên luôn được không? Câu này loại sạch nhóm hàng giấy tờ chưa xong. Nó cũng là câu lộ ra nhiều nhất, vì người bán hàng thật thì trả lời trong mười giây, còn người đang vòng vo sẽ bắt đầu giải thích dài.

Hai: quanh đây đang có căn nào cho thuê thật, hợp đồng bao nhiêu một tháng, thuê thô hay thuê có nội thất? Câu này loại nhóm hàng chỉ có câu chuyện tăng giá mà không có ai cần chỗ đó thật. Phải hỏi rõ thô hay có nội thất, vì hai con số ấy cách nhau rất xa.

Ba: ai đang trông coi cho những người mua trước tôi, trả bao nhiêu một tháng? Câu này dành cho người mua ở xa, và nó thay được hẳn nỗi ngại tài sản ở xa. Có người trông coi thật, có mức phí thật, thì khoảng cách không còn là chuyện quyết định.

Bốn: sáu tháng qua ở đây có mấy giao dịch đã sang tên, và hàng rao trung bình bao lâu mới đi? Câu này loại nhóm hàng không có đường ra. Không ai đưa con số cho anh chị thì cứ ghi là chưa biết, đừng đoán.

Bốn câu này không nói căn nào nên mua. Chúng chỉ nói căn nào bị loại, mà loại được thì đỡ rất nhiều thời gian đi xem.

Điều đổi được bằng gì, và không đổi được bằng gì

Bước này ít người làm, và nó là chỗ giữ cho tờ giấy không bị xé.

Ghi sẵn một dòng, cùng ngày với lúc viết ba điều: lằn ranh đổi được bằng một sự thật mới, không đổi được bằng một giá tốt hơn.

Điều “tôi không mua hợp đồng” đổi được khi sổ ra. Đó là một sự thật mới.

Nó không đổi được vì người bán thêm chiết khấu, không đổi được vì câu “chỉ còn một suất”, không đổi được vì căn đó đẹp hơn mấy căn mình xem tuần trước.

Ghi trước thì hôm bị thử nó mới có tác dụng. Ghi sau thì nó chỉ là lời tự an ủi.

Cách đọc tờ giấy

Bốn tình trạng, đọc rất nhanh.

Tình trạng tờ giấy Tên đúng của nó Được làm gì
Chưa viết được điều nào chưa có lằn ranh Chưa nên đi xem căn nào
Viết được, không có lý do bằng số hay chuyện thật đang có tâm trạng Đi lấy lý do, hoặc gạch đi. Đừng điền cho đủ ba
Đủ ba điều có lý do có ngày, căn đang xem vướng một điều căn này ra khỏi danh sách Loại, dù căn đẹp, dù giá vừa hạ
Đủ ba điều, căn đang xem không vướng điều nào qua được phép loại Sang bước sau, chưa phải tín hiệu mua

Chốt cứng nằm ở hàng thứ ba: vướng một điều là loại. Không cộng điểm, không trừ điểm, không bù trừ.

Tôi cố tình không đưa bảng chấm điểm có trọng số. Hạ tầng năm điểm không đỡ được pháp lý một điểm. Trọng số trong một bảng điểm không đến từ đâu cả, nó chỉ làm mình thấy giống khoa học mà không thêm một mẩu sự thật nào.

Và hai thứ tờ giấy này không được phép đẻ ra. Nó không ra một con số giá cao nhất được phép mua, vì tôi không có phép tính nào cho ra con số đó. Nó cũng không ra một bảng điểm.

Tôi làm đại diện cho phía người mua, nên phép thử sống còn của cách làm này phải chĩa vào chính tôi: nếu căn tôi đang bán vướng một điều của anh chị, thì căn của tôi bị loại, và tôi phải nói nó vướng điều nào.

Một buổi tôi loại giúp khách, và vì sao vẫn chưa đủ

Hồi tháng 9 năm ngoái tôi ngồi với một anh ở Sài Gòn. Trong một buổi, tôi loại năm nhóm, mỗi nhóm kèm một lý do.

Chung cư, vì trong Nam chủ đầu tư định giá cao, có chỗ còn cao hơn cả nhà mặt đất, tiền thuê không bằng lãi ngân hàng, hệ số sử dụng đất thấp. Mốc tôi đưa ra là Hà Nội: chung cư quãng 100 triệu một mét so với nhà mặt đất cùng hạ tầng quãng 500 triệu một mét. Chênh nhau tối thiểu ba đến năm lần, và khoảng chênh ấy chính là chỗ để giá chạy.

Đất nền dự án, vì số lượng sản phẩm quá nhiều. Có khu hạ tầng làm rất đẹp rồi mà hai mươi năm không có người về ở.

Đất phân lô trong dân, vì rủi ro quy hoạch, đền bù tính theo giá nhà nước.

Hàng của một thương hiệu lớn, vì giá đã cộng sẵn hạ tầng, thương hiệu và cả phần giá trị tương lai.

Một thành phố biển, vì ở đó chỉ có du lịch, mà du lịch thì theo mùa.

Mấy con số tôi nêu trong buổi ấy phần lớn là mốc đối chứng miền Bắc tôi nhớ từ nghề, chưa phải số khảo sát có nguồn, nên anh chị đọc thì giữ đúng trạng thái đó.

Còn chuyện tôi muốn kể là kết quả. Máy chạy đúng, loại gọn, mà anh ấy về tay không. Tôi loại giúp anh, bằng lý do của tôi, trong đầu tôi. Anh không cầm về một tờ giấy nào, và lần sau gặp một căn đẹp thì không có gì ở đó để cản.

Từ buổi đó tôi đổi cách làm. Tôi đưa tờ giấy trước, rồi mới nói chuyện căn nào.

Phần chọn loại tài sản cho đúng việc mình giao thì tôi viết riêng ở đất nền, nhà phố, căn hộ, shophouse loại nào hợp với ai, và chuyện mục tiêu quyết định loại hàng thì ở mục tiêu đầu tư quyết định anh chị nên mua loại nào.

Ba chỗ cách làm này không dùng được

Một, đã cọc rồi mới viết. Phép loại chỉ có tác dụng khi anh chị còn quyền dừng. Chuyển tiền rồi thì bài toán đổi sang đóng tiếp hay cắt, và nó đi bằng cách khác.

Hai, tài sản không do mình chọn. Thừa kế, chia tài sản, nhận thay nợ. Không có lúc trước khi mua để đặt lằn ranh. Ca này đi đường sau mua, câu mở là: nếu hôm nay chưa sở hữu nó, tôi có mua lại chính nó không.

Ba, viết ba điều cho vừa căn mình đang thích. Đây là chỗ cách làm tự hỏng mà người dùng không biết. Thích trước, viết sau, thì điều nào cũng khớp. Phép thử rẻ nhất là ghi ngày, và đưa tờ giấy cho người cùng chịu hậu quả đọc, thường là vợ hoặc chồng mình.

Và tôi phải nói thật một chỗ. Ba ca tôi kể trong bài đều là ca của người khác. Riêng câu loại tài sản nào tôi từng mua rồi thề không mua lại thì tôi còn nợ anh chị, tôi sẽ kể khi kể được tử tế.

Câu hỏi thường gặp

Vì sao phải viết điều mình không chấp nhận thay vì điều mình muốn? Vì danh sách muốn gì không loại được căn nào. Ai cũng muốn giá tốt, pháp lý sạch, cho thuê được, dễ bán lại. Bốn thứ đó có mặt trong mọi lời chào hàng. Còn điều không chấp nhận thì hỏi một câu là biết căn đó qua hay không.

Ba điều có ít quá không? Ba là đủ, và cố tình chỉ ba. Viết mười điều thì anh chị sẽ tự nới dần, vì không căn nào qua nổi mười. Ba điều thì mỗi điều phải là điều nặng nhất, và anh chị nhớ được chúng mà không cần mở giấy ra.

Nếu căn rất đẹp mà vướng một điều thì sao? Thì loại. Chỗ này không có cửa giữa. Lằn ranh đổi được bằng một sự thật mới, ví dụ sổ ra, chứ không đổi được bằng giá hạ hay chiết khấu thêm. Tự xé một điều một lần thì lần sau xé dễ hơn nhiều.

Bốn câu hỏi này hỏi ai? Hỏi người đang rao, hỏi chủ nhà, và hỏi thêm một hai người môi giới khác sống bằng khu đó rồi lấy phần giao nhau. Hỏi một người thì chỉ nghe được một phía, mà người bán nào cũng có lý do riêng để bán.

Viết xong rồi thì bước tiếp theo là gì? Là đếm xem khoản tiền của mình còn thật bao nhiêu sau khi trừ các khoản phải chừa ra, rồi giao cho nó một việc: giữ của, lấy tiền thuê, hay chờ tăng giá. Ba điều không chấp nhận lọc bớt thị trường, còn việc giao cho đồng tiền mới nói căn nào hợp với mình.

Kết

Việc tối nay của anh chị là một tờ giấy và một cái bút.

Ba câu mở bằng “tôi không chấp nhận”, mỗi câu kèm một lý do bằng số hoặc bằng một chuyện thật mình biết. Thêm một dòng ghi điều kiện đổi, và ghi ngày ở cuối.

Ngày mai, mang bốn câu hỏi kia đi hỏi đúng một người đang rao hàng cho anh chị. Hỏi xong anh chị sẽ biết hai thứ cùng lúc: căn đó qua được hay không, và người đó có làm việc thật hay không.

Đấy là góc nhìn của tôi, còn quyết định là của anh chị.

Tôi có soạn một tài liệu ngắn, Cách kiểm tra một món trước khi xuống tiền, trong đó có tờ ba điều không chấp nhận và bốn câu hỏi mang đi hỏi người bán. Anh chị muốn nhận thì để lại bình luận chữ BA DÒNG, tôi gửi.

Đọc thêm: thanh khoản bất động sản, chỉ báo quan trọng hơn giá · giữ của hay tích sản, tiền của anh chị đang làm việc gì. Quy định hiện hành về đất đai, anh chị tra ở Cổng thông tin điện tử Chính phủ.

Bài viết liên quan

Bài viết bởi Trần Quốc Hoàn — 15 năm trong nghề bất động sản, đồng hành cùng nhà đầu tư miền Bắc vào Nam.

Trần Quốc Hoàn
Trần Quốc Hoàn
Chuyên gia đầu tư bất động sản cá nhân, 15 năm trong nghề. Đại diện người mua — dẫn nhà đầu tư miền Bắc vào thị trường nhà phố dự án phía Nam, từ Vành đai 3 vào lõi TP.HCM.

Bạn đang đứng trước một quyết định lớn?

Nếu bạn giữ 5 đến 50 tỷ và muốn một người ngồi xuống cùng để nhìn cho rõ trước khi xuống tiền — chúng ta có thể hợp nhau để nói chuyện.

Gọi 070.256.9999
0 0 đánh giá
Article Rating
Theo dõi
Thông báo của
guest

0 Comments
Cũ nhất
Mới nhất Được bỏ phiếu nhiều nhất
Phản hồi nội tuyến
Xem tất cả bình luận
0
Rất thích suy nghĩ của bạn, hãy bình luận.x