Câu chuyện đầu tư

Chọn tài sản theo mục tiêu: dòng tiền hay tăng giá

Trần Quốc Hoàn · 19/11/2026 · 21 phút đọc
Chọn tài sản theo mục tiêu thì phải tách hai câu hỏi ra: tiền thuê ai trả, và ai trả phần tăng giá. Bài này là cách đo cả hai bằng số, trước khi xuống tiền.

Tháng 10 vừa rồi tôi đứng trước một căn nhà phố ở phường Bình Dương, thành phố mới Bình Dương cũ. Nhà ngang 5 mét, dài 30 mét, ba tầng, hai mặt tiền, đường trước nhà 16 mét.

Giá quãng 4,5 tỷ, còn là nhà xây thô. Hoàn thiện thêm khoảng 1 tỷ nữa. Tổng vào 5,5 tỷ.

Cho thuê thì tối thiểu 20 triệu một tháng, tức 240 triệu một năm. Chia cho 5,5 tỷ ra 4,3 phần trăm một năm. Trừ thời gian trống nhà, trừ khấu hao, trừ chi phí vận hành thì còn quãng 4 phần trăm.

Nhà phố ở Hà Nội cùng tầm tiền ấy cho thuê trên dưới 1 phần trăm một năm.

Nói rõ về mấy con số này: giá 4,5 tỷ là mức trung bình của thị trường lúc tôi đứng tại chỗ, còn giá anh chị đọc trên các trang rao là giá rao, nó cao hơn giá chốt thật. Con số 20 triệu tiền thuê tôi cũng lấy mức thấp cho chắc.

Và đây mới là chỗ tôi muốn nói. Con số 4,3 phần trăm kia trả lời đúng một câu hỏi. Nó không trả lời câu thứ hai, mà câu thứ hai mới là chỗ phần lớn tiền của anh chị nằm ở đó.

Tiền thuê trả lời một câu, phần tăng giá trả lời một câu khác

Tiền thuê không phải phần lời. Nó là bằng chứng có người cần chỗ đó thật. Phần lời nằm ở giá vốn, và giá vốn chỉ tăng khi mua đúng chỗ đúng lúc.

Câu đó tôi phải nói ngay từ đầu, vì nó là chỗ hầu hết người mua lần thứ hai bị kẹt. Họ thấy tiền thuê về đều, thấy con số phần trăm đẹp, rồi yên tâm rằng phần tăng giá kiểu gì cũng tới.

Hai thứ đó đến từ hai nhóm người khác hẳn nhau.

Tiền thuê đến từ người ở trong căn nhà đó và trả tiền mỗi tháng. Ở thành phố mới Bình Dương, nhóm đó là kỹ sư và chuyên gia làm trong các khu công nghiệp quanh đấy, lương tính bằng trăm triệu một tháng. Tôi kiểm con số thuê bằng chính căn tôi từng ở: một căn hộ hai phòng ngủ, một vệ sinh, 61 mét vuông, tôi thuê 13 triệu một tháng. Tôi trả nhà xong chủ cho thuê lại 15 triệu.

Căn hộ 61 mét vuông ra 15 triệu, thì một căn nhà đất bốn đến sáu phòng mà ra 20 triệu là con số khiêm tốn, không phải con số tô hồng.

Còn phần tăng giá đến từ một người khác: người ba năm nữa móc tiền ra mua lại của anh chị. Người đó chưa xuất hiện. Và vì chưa xuất hiện nên người ta hay gọi tên họ bằng một chữ rất tiện: tiềm năng.

Ngồi tính lại dòng tiền và phần tăng giá ngay tại hiện trường, trước khi quyết xuống tiền
Ngồi tính lại dòng tiền và phần tăng giá ngay tại hiện trường, trước khi quyết xuống tiền

Tiềm năng là một chữ không có ai ở trong đó

Chữ “tiềm năng” không có chủ ngữ. Nó không nói ai làm, ai trả, ai được.

Không có người ở trong câu thì không có gì để tra. Anh chị không thể gọi điện cho “tiềm năng” hỏi lương tháng bao nhiêu.

Tôi gặp chuyện này theo cả hai chiều. Có chị nói với tôi rằng một khu nào đó “xa quá thì không tiềm năng”, và chị bỏ qua. Lại có người mua vì đúng chữ ấy. Cùng một chữ, người thì mua vì nó, người thì bỏ vì nó. Đó là dấu hiệu rõ nhất cho thấy chữ đó không đo được gì cả.

Nên tôi đổi câu hỏi. Thay vì hỏi chỗ này có tiềm năng không, tôi hỏi: ai trả phần tăng?

Câu này có một người trong đó. Có người thì có việc làm, có thu nhập, có lý do, có chỗ ở. Bốn thứ đi tra được hết.

Bốn câu về người sẽ trả phần tăng

Lấy giấy, viết bốn câu, trả lời bằng tên và bằng số.

Một, nhóm người đó là ai. Phải ra được một nhóm cụ thể: công nhân và tổ trưởng của nhà máy nào, gia đình trẻ làm trong khu nào. Nếu câu trả lời là “nhà đầu tư” thì ghi vào đó là trống. Nhà đầu tư không phải một nhóm người, đó là một cái vai.

Hai, họ làm gì ra tiền ở đó. Tên nơi làm việc, cách chỗ này bao nhiêu cây số. Người đi làm quá xa thì họ ở chỗ khác, không ở chỗ này.

Ba, thu nhập khoảng bao nhiêu một tháng. Một con số, lấy từ hỏi ba người thật hoặc từ mức lương mặt bằng khu đó. Người thu nhập 30 triệu một tháng không mua nổi căn 8 tỷ, dù khu có đẹp đến đâu.

Bốn, vì sao phải là chỗ này. Một lý do cụ thể: gần chỗ làm, có trường cho con, đi làm dưới 20 phút. Không nhận câu “vì nó đẹp”, cũng không nhận câu “vì nó tiềm năng”.

Ở căn nhà phố tôi vừa kể, tôi trả lời được cả bốn, và tôi gọi được tên ba nhóm sẽ mua lại: người đang ở nội đô bán nhà trong ngõ về đây ở rộng hơn và không ngập, kỹ sư chuyên gia khu công nghiệp, và nhà đầu tư mua để cho thuê. Nhóm thứ ba là nhóm mỏng nhất, tôi xếp nó sau cùng.

Anh chị viết không nổi câu số một thì đừng chuyển một đồng nào, kể cả tiền cọc giữ chỗ.

Tách cái đã xảy ra ra khỏi cái nghe nói

Kẻ một đường dọc giữa tờ giấy. Cột bên trái ghi những thứ đã xảy ra, cột bên phải ghi những thứ mới nghe kể. Rồi xếp từng thứ người bán nói vào một trong hai cột.

Lực kéo giá Gọi là đã xảy ra khi Không tính là lực
Hạ tầng, đầu tư công Đã duyệt vốn có số văn bản, đã khởi công, có mốc thông xe Báo mạng, nghe nói sắp mở, bản đồ môi giới tự vẽ
Quy hoạch, chính sách Văn bản đã ký, đọc được số và ngày Tin lên quận lên thành phố mà chưa có giấy
Chủ đầu tư lớn vào Tên cụ thể, đã gom đất, đã ra hàng, đã khởi công Phối cảnh, nhà mẫu, tin ông lớn sắp về
Việc làm Khu công nghiệp đã lấp đầy, công nhân và chuyên gia đã vào làm Khu công nghiệp trong bản vẽ
Dân về ở Trường và bệnh viện đã hoạt động, tối đếm được đèn sáng Dự báo dân số, câu dân sẽ về
Dư địa còn lại Xem sau cùng: chỗ lõi đã chạy bao nhiêu, chỗ này mới chạy bao nhiêu –

Cột bên phải không ai trả tiền cho nó cả. Người ta chỉ trả tiền khi nó chuyển sang cột bên trái.

Xếp xong anh chị nhìn một lượt, sẽ thấy mình đang trả tiền cho cột nào. Tôi viết kỹ hơn về từng lực ở bài cái gì làm một bất động sản tăng giá thật sự, còn chỗ ngược lại, khi một khu đã hết phần để chạy, thì nằm ở bốn dấu hiệu một khu hết dư địa tăng giá.

Hai thứ tôi phải nói thật ở đây. Lực quy hoạch và lực dân số là hai chỗ tôi chưa có số khảo sát riêng, tôi đang đọc chúng bằng mắt và bằng hồ sơ, không bằng dữ liệu. Nên tôi không lấy hai lực đó đi cam kết với ai.

Phép trừ làm được trên một tờ giấy ăn

Đến đây có một phép tính nhỏ, nó không khó mà rất ít người làm.

Lấy tiền thuê ròng một năm chia cho 4 phần trăm, ra giá trị đang có thật của căn đó. Tiền thuê ròng là tiền đã trừ trống nhà, trừ phí, trừ sửa chữa, trừ lãi vay, không phải con số chủ nhà đọc cho anh chị nghe.

Rồi lấy giá người ta đang đòi trừ đi con số vừa ra. Phần còn lại chính là tiền anh chị trả trước cho một chuyện chưa xảy ra.

Ví dụ cho dễ hình dung. Thuê ròng 90 triệu một năm, chia 4 phần trăm ra 2,25 tỷ. Người ta đòi 4 tỷ. Vậy 1,75 tỷ là phần anh chị đặt trước cho niềm tin của mình.

Con số 1,75 tỷ đó không nói căn này đắt hay rẻ. Nó nói đúng một điều: anh chị đang trả trước bao nhiêu, và trả trước cho ai.

Tôi phải nói rõ thêm một câu, vì chỗ này hay bị dùng sai. Phần dư ấy không phải mức giá cao nhất được phép mua. Tôi không có phép tính nào ra một con số như vậy, và ai đưa cho anh chị một cái trần giá tính bằng công thức thì anh chị nên hỏi họ lấy nó ở đâu ra.

Phép trừ này cũng không chạy trên đất trống. Đất không có tiền thuê thì phần giá trị đang có bằng không, phần dư luôn ra một trăm phần trăm, và con số đó chẳng nói gì.

Đọc kết quả rồi mới chọn loại tài sản

Giờ đặt hai thứ cạnh nhau: số lực đã xảy ra có tên chứng minh, và phần dư vừa trừ ra.

Lực đã xảy ra có tên chứng Phần dư trên giá đòi Đọc thế nào
Từ 3 lực trở lên dưới 30 phần trăm Phần tăng đang có chân, đi tiếp sang bước sau
2 lực 30 đến 50 phần trăm Đang trả một nửa cho tương lai, chỉ đi tiếp nếu giữ được lâu
0 đến 1 lực trên 50 phần trăm Đang đổi tiền thật lấy một lời kể

Và đây là lúc câu hỏi mục tiêu quay lại.

Nếu mục tiêu của anh chị là tiền về đều mỗi tháng, thì con số phải nhìn kỹ nhất là tiền thuê ròng, và loại tài sản hợp là loại có người thuê thật quanh đó. Căn hộ làm việc này khá tốt, nhưng nó chỉ có đúng một mặt sàn nên phần tăng do hệ số sử dụng đất gần như không có. Tôi viết riêng chuyện đó ở căn hộ cho thuê dòng tiền đều nhưng tăng giá chậm.

Nếu mục tiêu là phần tăng giá, thì tiền thuê chỉ còn là chỗ dựa để anh chị gồng được trong lúc chờ. Thứ phải nhìn là bảng sáu lực ở trên, và là bốn câu về người sẽ trả phần tăng.

Nếu anh chị muốn cả hai, nói thẳng ra là được, nhưng phải nói rõ việc nào chính việc nào phụ. Muốn cả hai ngang nhau nghĩa là chưa chọn, mà chưa chọn thì không đo được căn nào. Chuyện chọn mục tiêu trước rồi mới chọn loại tài sản tôi viết ở mục tiêu đầu tư quyết định anh chị nên mua loại nào.

Tôi làm đại diện cho phía người mua, nên câu tôi hay phải nói nhất lại là câu khó nghe: nếu bốn câu kia không trả lời được trên một căn tôi đang bán, thì chính căn đó của tôi bị loại trước.

Ba chỗ cách đo này không dùng được

Một, đất trống chưa có gì khai thác. Không có tiền thuê thì phép trừ ở trên không chạy. Gặp đất trống thì bỏ phần trừ, chỉ xem sáu lực và bốn câu về người mua lại.

Hai, nhà mua để ở. Nhà để ở không nhận một mục tiêu tài chính nào. Đo nó bằng đường đi làm, trường của con, chỗ để xe, và số tiền phải trả mỗi tháng.

Ba, vùng mà thay đổi lớn nhất còn chưa xảy ra. Nhóm người sẽ trả phần tăng chưa tồn tại ở đó. Lúc này vẫn viết được câu số một, nhưng phải viết bằng người sẽ đến, kèm mốc thời gian và căn cứ. Không có căn cứ thì đây là một ván cược, và gọi đúng tên nó ra thì anh chị vẫn chơi được, chỉ là chơi có ý thức.

Tôi cũng không hứa báo cho anh chị đúng đỉnh. Không ai làm được. Tôi chỉ nói được một thứ: tôi theo luận điểm của từng tài sản, và khi luận điểm sai thì tôi nói ngay, không đợi giá nói hộ.

Câu hỏi thường gặp

Dòng tiền và tăng giá, nên ưu tiên cái nào trước? Tùy khoản tiền của anh chị được phép nằm bao lâu. Tiền phải rút trong hai đến ba năm thì ưu tiên thứ bán lại nhanh, đừng ưu tiên phần tăng. Tiền nằm được năm năm trở lên thì phần tăng giá mới là chỗ ăn thật, còn tiền thuê lúc đó đóng vai nuôi mình trong lúc chờ.

Tỷ suất cho thuê bao nhiêu là tốt? Không có một con số chung cho cả nước. Cách đọc đúng hơn là so với chính khu đó và so với lãi gửi ngân hàng cùng thời điểm. Ở nhà phố vùng tỉnh phía Nam tôi thấy 4 đến 6 phần trăm một năm là phổ biến, còn nhà phố Hà Nội trên dưới 1 phần trăm, hai mặt bằng đó khác hẳn nhau.

Vì sao tiền thuê ở miền Bắc và miền Nam đi ngược nhau? Ngoài Bắc mấy năm nay giá nhà giá đất tăng cao mà tiền thuê không tăng theo, có chỗ còn giảm vì bán hàng online nhiều lên, nhu cầu thuê mặt bằng ít đi. Trong Nam thì nhu cầu thuê vẫn cao, mức chi trả cao, mà giá vốn còn thấp, nên con số phần trăm nó khác.

Không có tiền thuê thì đo phần tăng giá bằng gì? Bằng sáu lực ở bảng trên và bốn câu về người mua lại. Phép trừ cần tiền thuê, nên đất trống thì bỏ phép trừ. Nhưng bỏ phép trừ không có nghĩa là bỏ luôn việc gọi tên người sẽ trả phần tăng.

Mua theo chủ đầu tư lớn thì có chắc tăng không? Chủ đầu tư lớn tạo ra một đợt sóng đẩy giá lên, chuyện đó có thật. Nhưng sóng qua đi thì nó lại dìm giá xuống. Thứ giữ giá lâu là có người về ở thật, nên tôi đếm đèn buổi tối nhiều hơn là đếm phối cảnh.

Kết

Việc tối nay của anh chị gọn thôi: lấy một tờ giấy, kẻ một đường dọc, xếp từng thứ người bán vừa nói vào cột đã xảy ra hoặc cột nghe nói.

Rồi viết bốn câu về người sẽ trả phần tăng. Ai, làm gì ra tiền ở đó, thu nhập bao nhiêu, vì sao phải là chỗ này.

Câu nào anh chị viết không nổi thì đó chính là chỗ anh chị đang trả tiền cho một lời kể. Biết mình đang trả cho cái gì thì vẫn mua được, chỉ là mua trong thế nhìn rõ.

Đấy là góc nhìn của tôi, còn quyết định là của anh chị.

Tôi có soạn một tài liệu ngắn, Cách kiểm tra một món trước khi xuống tiền, trong đó có bảng sáu lực và bốn câu về người trả phần tăng, in ra điền tay được. Anh chị muốn nhận thì để lại bình luận chữ PHẦN TĂNG, tôi gửi.

Đọc thêm: thanh khoản bất động sản, chỉ báo quan trọng hơn giá · theo nhà máy chọn vùng, ba con số phải đếm trước. Số liệu dân số và nhà ở chính thức, anh chị tra ở Cục Thống kê.

Bài viết liên quan

Bài viết bởi Trần Quốc Hoàn — 15 năm trong nghề bất động sản, đồng hành cùng nhà đầu tư miền Bắc vào Nam.

Trần Quốc Hoàn
Trần Quốc Hoàn
Chuyên gia đầu tư bất động sản cá nhân, 15 năm trong nghề. Đại diện người mua — dẫn nhà đầu tư miền Bắc vào thị trường nhà phố dự án phía Nam, từ Vành đai 3 vào lõi TP.HCM.

Bạn đang đứng trước một quyết định lớn?

Nếu bạn giữ 5 đến 50 tỷ và muốn một người ngồi xuống cùng để nhìn cho rõ trước khi xuống tiền — chúng ta có thể hợp nhau để nói chuyện.

Gọi 070.256.9999
0 0 đánh giá
Article Rating
Theo dõi
Thông báo của
guest

0 Comments
Cũ nhất
Mới nhất Được bỏ phiếu nhiều nhất
Phản hồi nội tuyến
Xem tất cả bình luận
0
Rất thích suy nghĩ của bạn, hãy bình luận.x