Có tiền nhưng chưa biết đặt vào đâu cho đúng

Anh Lâm nhắn Hoàn một đoạn dài. “Em ơi, anh có 5 tỷ tích cóp được tám năm. Mỗi lần đến ngày đáo hạn sổ tiết kiệm anh lại nghĩ: tiếp tục gửi hay làm cái gì đó khác. Nghĩ xong anh lại gửi tiếp vì không biết làm cái gì. Thế là tám năm trôi qua. Giờ anh 43 tuổi rồi, cứ như vậy mãi không ổn.”

Hoàn đọc xong, hiểu ngay vấn đề của anh Lâm không phải là thiếu tiền, cũng không phải thiếu quyết tâm. Vấn đề là anh có quá nhiều lựa chọn mà không có khung để chọn. Khi không có khung, não bộ tự chọn giải pháp dễ nhất: không chọn gì cả, giữ nguyên hiện trạng.

Anh chị có đang như anh Lâm không – mỗi năm trôi qua anh chị lại tự hứa “năm sau sẽ làm gì đó”, rồi lại không làm?

Có tiền nhưng không biết đầu tư vào đâu – đây không phải vấn đề của người lười, mà của người bị tràn lựa chọn. Hôm nay Hoàn chỉ anh chị cách Hoàn ngồi với anh Lâm, thu hẹp lựa chọn xuống còn vài cửa thật sự hợp.

Có tiền nhưng không biết đầu tư vào đâu – gốc rễ nằm ở đâu

Có tiền nhưng không biết đầu tư vào đâu không phải triệu chứng của người thiếu thông tin. Thường là triệu chứng của người có quá nhiều thông tin, nhưng không có khung lọc. Google ra một ngàn lựa chọn, bạn bè gợi ý mười hướng khác nhau, mỗi hướng nghe hay. Càng tra càng rối.

Khi tâm trí tràn ngập lựa chọn, não bộ chọn mặc định: không chọn gì. Đó là lý do nhiều người có tiền trong sổ tiết kiệm 5, 7, 10 năm liền. Không phải họ không muốn làm gì. Là họ không biết chọn thế nào, nên chọn cách dễ nhất là trì hoãn.

Giải pháp không phải thêm thông tin. Giải pháp là một khung lọc đơn giản. Có khung, số lựa chọn tự thu từ cả trăm xuống còn ba, bốn. Chọn ba bốn thì dễ hơn chọn cả trăm.

không biết đầu tư vào đâu - Trần Quốc Hoàn chỉ khung lọc 4 câu — không biết đầu tư vào đâu – Trần Quốc Hoàn chỉ khung lọc 4 câu

Khung lọc Hoàn dùng – bốn câu để thu hẹp lựa chọn

Hoàn ngồi với anh Lâm, mở sổ ghi.

Câu một: “Trong 5 tỷ này, anh chịu rủi ro mất tối đa bao nhiêu không ảnh hưởng cuộc sống?” Anh nghĩ: “Khoảng 500 đến 700 triệu.”

Câu hai: “Anh để yên được bao lâu không cần đụng tới?” Anh đáp: “Khoảng 5 đến 7 năm là chắc.”

Câu ba: “Anh có bao nhiêu thời gian theo dõi và quản lý khoản đầu tư của mình mỗi tuần?” Anh nghĩ, rồi bảo: “Tối đa 2 đến 3 tiếng, anh còn công việc chính.”

Câu bốn: “Anh hiểu kênh nào nhất, có thể đi khảo sát và ra quyết định được?” Anh đáp ngay: “Bất động sản anh hiểu nhất, chứng khoán anh không theo kịp.”

Hoàn gật. “Vậy khung của anh là: tối đa mất 700 triệu, để yên 5 đến 7 năm, 2 đến 3 tiếng một tuần, kênh bất động sản. Chạy khung này qua các lựa chọn, 90 phần trăm bị loại ngay.”

Anh Lâm ngạc nhiên. “Em ơi, chỉ bốn câu mà sao hiệu quả vậy? Sao anh không hỏi mình bốn câu này tám năm trước?”

Hoàn trả lời: “Vì anh chưa biết câu nào quan trọng. Bây giờ biết rồi, chạy khung này cho mọi quyết định sau.”

Loại các lựa chọn không phù hợp

Khung xong, Hoàn chạy qua các kênh phổ biến với anh Lâm.

Chứng khoán ngắn hạn: cần theo dõi hằng ngày, rủi ro mất nhanh. Không hợp vì anh chỉ có 2 đến 3 tiếng một tuần. Loại.

Coin, tài sản số: biến động cực mạnh, rủi ro mất 50 phần trăm trong một tuần. Vượt mức chịu đựng 700 triệu. Loại.

Mở doanh nghiệp nhỏ: cần thời gian quản lý nhiều, kinh nghiệm chuyên môn. Anh không có thời gian. Loại.

Vàng vật chất: chống mất giá được, nhưng không sinh lời đột phá. Phù hợp lớp giữ của, không phù hợp mục tiêu sinh lời chính. Có thể dùng cho một phần nhỏ.

Trái phiếu: an toàn hơn chứng khoán, nhưng lợi suất chỉ 7 đến 9 phần trăm. Hợp lớp giữ của, không hợp mục tiêu sinh lời chính.

Bất động sản căn hộ cho thuê: có dòng tiền, có giá vốn chạy. Hợp mục tiêu. Giữ.

Bất động sản đất khu đang có hạ tầng tới: cần 5 đến 7 năm cho giá vốn chạy mạnh, phù hợp thời gian anh để yên. Hợp mục tiêu. Giữ.

Bất động sản đất khu đã có người ở: an toàn hơn, giá chạy chậm hơn. Hợp phần tiền muốn giữ của + nhẹ lớn lên.

Sau khi lọc, chỉ còn ba cửa thật sự hợp. Từ cả trăm xuống còn ba. Dễ chọn hơn rất nhiều.

Phân bổ cụ thể – anh Lâm chọn hai cửa

Hoàn ngồi tiếp với anh Lâm, chia 5 tỷ.

500 triệu lớp phòng thân, để tiết kiệm.

1,5 tỷ dành cho một căn hộ cho thuê ở khu đã có thị trường thuê mạnh. Dòng tiền thuê về đều, giá vốn chạy chậm nhưng chắc.

2 tỷ dành cho một lô 90m² ở khu đang có hạ tầng tới. Đất không có dòng thuê, nhưng 5 đến 7 năm sau có khả năng tăng giá vốn mạnh.

1 tỷ để chờ cơ hội thứ hai, có thể trong 1 đến 2 năm tới. Có thể là lô đất thứ hai, có thể là chứng khoán nếu anh học thêm.

Anh Lâm nhìn bảng, cười. “Em ơi, đơn giản vậy mà anh mất tám năm mới làm được. Nếu có người chỉ cho anh bốn câu này tám năm trước, giờ anh đã đi xa hơn rồi.”

Hoàn trả lời: “Không ai dạy anh bốn câu này vì nó không được viết trên quảng cáo. Quảng cáo bán cơ hội, không bán khung lọc. Mà chọn đúng là nhờ khung, không nhờ cơ hội.”

Vì sao bốn câu này quan trọng hơn chọn dự án

Nhiều người đến gặp Hoàn hỏi “dự án nào tốt nhất”. Hoàn không trả lời câu đó. Hoàn hỏi lại bốn câu. Vì “dự án tốt nhất” là khái niệm không có ý nghĩa cho đến khi biết khung của người hỏi.

Dự án đất ở Long Thành đợi sân bay có thể là dự án tốt nhất cho người để yên được 7 năm, chịu rủi ro cao. Nhưng cùng dự án đó là dự án tệ nhất cho người cần tiền trong 2 năm.

Căn hộ cho thuê ở Thủ Đức là dự án tuyệt vời cho người cần dòng tiền hằng tháng, muốn ít rủi ro. Nhưng tệ cho người muốn tăng giá vốn mạnh trong 5 năm.

“Dự án tốt” phụ thuộc hoàn toàn vào khung người mua. Trả lời khung trước, dự án tự lọc ra.

Câu Hoàn muốn anh Lâm khắc vào đầu

Khi anh chốt xong phân bổ, Hoàn nhắc câu này.

Tiền thuê không phải là phần lời – nó là bằng chứng có người cần chỗ đó thật. Phần lời nằm ở giá vốn, và giá vốn chỉ tăng khi mua đúng chỗ đúng lúc.

Câu này giúp anh Lâm chọn cả căn hộ cho thuê (1,5 tỷ) lẫn lô đất (2 tỷ) đúng tiêu chí. Căn hộ cho thuê: tiền thuê bằng chứng chỗ sống thật, phần làm anh giàu lên là giá vốn khu Thủ Đức chạy đều. Lô đất: không có tiền thuê, phần lời duy nhất là giá vốn khi hạ tầng về, dân về.

Hiểu rõ chỗ này, anh không bị lừa bởi câu “cho thuê được bao nhiêu” khi chọn căn hộ, cũng không hoảng khi lô đất không có dòng tiền. Mỗi loại có vai trò khác, phần lời khác.

Sai lầm thường gặp của người có tiền chưa biết đặt vào đâu

Hoàn gặp mấy sai lầm hay gặp.

Sai lầm đầu tiên là chờ “lúc rõ ràng hơn”. Thị trường không bao giờ rõ ràng tuyệt đối. Người chờ rõ sẽ chờ suốt đời. Trong khi chờ, tiền trong sổ mất giá đều. Chạy đúng tốc độ với khung rõ ràng, bắt đầu bằng một miếng vừa túi – đó mới là an toàn thật.

Sai lầm thứ hai là tin “lời khuyên vàng” của người xa lạ. Mỗi người có hoàn cảnh khác. Lời khuyên của một người giàu không chắc hợp với anh chị. Hỏi tối đa hai người – một người làm nghề, một người có kinh nghiệm cụ thể. Không nghe lời khuyên chung chung trên mạng.

Sai lầm thứ ba là chọn kênh mình không hiểu vì nghe nói sinh lời cao. Người không hiểu chứng khoán nhảy vào chứng khoán vì nghe bạn khoe. Người không hiểu coin mua coin vì nghe nói lên gấp mười. Kênh nào không hiểu, không chạm vào. Chọn kênh anh chị hiểu, dù lợi nhuận thấp hơn.

Sai lầm thứ tư là muốn chọn chỗ “chắc chắn 100 phần trăm”. Không có chỗ đó. Mọi lựa chọn đều có rủi ro. Khung lọc giảm rủi ro xuống mức chịu được, không xóa rủi ro.

Sai lầm cuối là nghĩ phải quyết định một lần cho tất cả. Chia nhỏ, chọn một cửa trước, chạy xong một chu kỳ, hiểu nhịp, mới chọn cửa thứ hai. Quyết một lần cho 5 tỷ là áp lực quá lớn, cuối cùng không quyết được gì.

Vậy anh chị bắt đầu từ bốn câu đó

Lấy giấy ra, ngồi một mình trong 30 phút.

Câu một: trong tiền của tôi, tôi chịu mất tối đa bao nhiêu không ảnh hưởng cuộc sống?

Câu hai: tôi để yên được bao lâu không cần đụng tới?

Câu ba: tôi có bao nhiêu thời gian theo dõi và quản lý mỗi tuần?

Câu bốn: tôi hiểu kênh nào nhất, có thể đi khảo sát và ra quyết định được?

Trả lời xong bốn câu, chạy khung này qua mọi lựa chọn. 90 phần trăm sẽ loại ngay. Còn vài cửa thật sự hợp. Chọn trong vài cửa đó dễ hơn chọn trong cả trăm cửa.

Câu hỏi thường gặp

Tôi không chắc câu trả lời cho bốn câu, phải làm sao? Không chắc là bình thường. Viết câu trả lời tạm, chạy khung, xem lựa chọn ra sao. Thử một cửa, chạy xong, điều chỉnh câu trả lời cho đợt sau. Khung là cái sống, không phải cố định.

Có cần tư vấn tài chính không? Nên có người để trao đổi, nhưng không cần tư vấn tài chính chính thống (họ hay giới thiệu sản phẩm). Tốt hơn là một người làm nghề cụ thể và một người có kinh nghiệm thực tế mà anh chị tin.

Nếu kênh tôi hiểu không hợp mục tiêu của tôi, phải làm sao? Thì học thêm, hoặc hợp tác với người hiểu kênh đó. Nhưng không nhảy vào kênh không hiểu chỉ vì nó hợp mục tiêu. Mất tiền ở kênh không hiểu rất nhanh.

Bao lâu nên xem lại khung của mình? Mỗi 2 đến 3 năm. Khi cuộc sống thay đổi lớn – con lớn, bố mẹ già, thu nhập đổi – cũng cần xem lại. Khung không cố định suốt đời.

Anh chị bắt đầu từ câu nào

Đọc tới đây, anh chị thử trả lời bốn câu Hoàn hỏi. Câu nào là câu khó nhất với mình?

Nếu anh chị muốn có bộ câu hỏi và thước đo chi tiết hơn cho khung lọc của mình, Hoàn có một tài liệu ngắn gom đủ bước phải làm trước khi xuống tiền. Nhắn cho Hoàn, Hoàn gửi tận tay.

P.S. Anh Lâm một tháng sau mua xong căn hộ Thủ Đức. Ba tháng sau mua xong lô đất Long Thành. Mỗi lần quyết định anh mở sổ xem lại bốn câu. “Em ơi, tám năm qua anh không bắt đầu vì không có khung. Giờ có khung, một năm anh làm xong hai việc lớn.” Hoàn mong anh chị cũng xây được khung của mình, dù mất một tối, còn hơn mất thêm năm năm nữa trong lưỡng lự.