Chị Dung năm nay bốn mươi bốn tuổi, kế toán cho một công ty tư nhân ở Hà Nội, cầm khoảng 2,6 tỷ gom hơn mười năm. Chị đọc nhiều hơn phần lớn người tôi gặp. Có đợt chị đọc hết gần bảy mươi trang tài liệu quy hoạch một huyện, biết xã nào sắp lên phường, tính được mức đền bù mỗi mét.
Vậy mà năm 2022 chị xuống tiền đúng vào đỉnh. Ba tháng sau chị mới biết mình đã đứng ở đó.
Chị nói với tôi một câu tôi nhớ mãi: “Em đọc thêm, hiểu thêm thì chắc sẽ nhận ra kịp.” Tôi nghĩ chỗ chị thiếu không phải lượng tư liệu. Đọc thêm không chữa được, vì thứ chị thiếu là một thước đo thời điểm.
Người đọc nhiều mà không có thước đo thì thành người biết rất rõ về một chỗ mình vẫn đứng sai trong đó.
Vùng tăng nóng rồi nguội báo bằng gì, không báo bằng gì
Tôi nói trước phần dễ hiểu sai nhất: giá là cái kim báo muộn nhất.
Lúc bảng giá quay đầu thì giao dịch đã nguội từ mấy tháng trước đó rồi. Lý do rất đời: người bán là người cuối cùng chịu hạ. Họ còn hy vọng, họ còn chờ, họ còn nghe môi giới nói “giữ thêm quý nữa”. Nên bảng giá vẫn đẹp trong khi thị trường đã dừng hẳn.
Nhóm báo sớm nhất là giao dịch: mấy căn đã sang tên, từ lúc rao tới lúc chốt mất mấy ngày. Nhóm đó nguội trước, giá nguội sau.
Và có một chỗ rất dễ đọc ngược. Lúc nằm đáy và lúc vừa rớt khỏi đỉnh, một vùng trông y như nhau. Cùng đi ngang, cùng vắng khách, cùng ít người mua. Nhiều anh chị thấy vắng thì nghĩ “đang rẻ, đang là lúc vào” – mà hai đoạn đó ngược hẳn nhau về việc nên làm.
Thứ tách hai đoạn đó ra không phải bảng giá. Là tờ lịch.

Ba nhóm dấu hiệu, và một ô phải điền trước tất cả
Trong bộ phương pháp tôi dùng với khách, phép đếm này tôi gọi là ba nhóm cùng chiều. Nó cho ra mười ba ô điền bằng số và tên, làm xong trong một buổi, trên một tờ giấy.
Một luật nguồn trước khi đếm: số giá tôi lấy từ các sàn lớn và từ bạn nghề làm hàng thứ cấp. Chợ Tốt thì tôi không đưa vào ô nào cả – tin ở đó phần nhiều là tin ảo, đưa vào là bảng nói dối ngay từ dòng đầu.
Hai ô mốc, điền trước ba nhóm
Không có hai ô này thì ba nhóm dưới đọc ra nghĩa gì cũng được.
| Ô | Hỏi |
| M1 | Đỉnh giá gần nhất của **đúng khu này, đúng loại hàng này** là năm nào, quý nào |
| M2 | Từ đỉnh đó tới hôm nay là bao nhiêu năm, mấy tháng |
Ô M1 là ô duy nhất không có đường vòng. Trống M1 thì đóng bảng lại, đi lấy mốc đỉnh trước đã.
Một lưu ý nhỏ mà quan trọng: đừng lấy mốc đỉnh của cả tỉnh hay cả quận. Mặt bằng chung gồm cả hàng mặt tiền và hàng cao cấp, nó che mất chỗ mình đang xem. Đối hẻm với hẻm, đối nhà phố với nhà phố.
Nhóm giá, ba ô
– Giá chào hôm nay của đúng loại đó, đúng khu đó. Ghi hai đầu khoảng và ghi nguồn. – Giá chào cùng loại đó mười hai tháng trước, cũng ghi nguồn. – Trong ba mươi ngày qua, đếm được mấy tin ghi rõ bán dưới giá mua: cắt lỗ, bán gấp, thu hồi vốn.
Nhóm giao dịch, ba ô
Nhóm này báo sớm nhất. Ô nào cũng phải là việc đã xong, không phải tin rao.
– Mấy căn cùng loại trong khu đã sang tên trong sáu tháng qua. Ghi được số căn và địa chỉ, đừng ghi “nghe nói nhiều”. – Hai căn bán được gần nhất: từ lúc rao tới lúc chốt mất bao nhiêu ngày. – Hai căn đó giá rao bao nhiêu, giá chốt thật bao nhiêu, cách nhau mấy phần trăm.
Nhóm nguồn cung, ba ô
– Số căn cùng loại đang rao trong khu, sau khi lọc trùng. Một căn có thể nằm trong sáu tin của sáu người khác nhau. – Hàng mới chủ đầu tư sẽ ra trong mười hai tháng tới: mấy căn, dự án tên gì. – Đi thực địa buổi tối: trong một dãy, mấy căn sáng đèn trên tổng mấy căn.
Hai ô chốt mang về
Cuối cùng là hai câu: ba nhóm chỉ cùng một chiều hay lệch chiều. Nếu lệch thì nhóm nào đang nói sai, vì sao.
Chỗ này có một luật tôi giữ rất chặt: cấm lấy trung bình ba nhóm. Ba nhóm lệch nhau không phải sai số để bù trừ. Nó là thông tin. Bù trừ đi là xoá mất đúng thứ đáng đọc.
Bảng đọc: khu này đang nóng hay đã qua đỉnh
| Cách đỉnh bao lâu | Hướng giá | Tin cắt lỗ | Giao dịch | Đọc là |
| Mới rớt, dưới 2 năm | giảm | có, và nhiều dần | thưa, ngày bán dài ra | Đang nguội, nên tránh |
| Qua đỉnh 3 đến 5 năm | hết giảm, nằm ngang | thưa dần rồi hết | lác đác nhưng chốt được | Đang im lặng, đây là lúc vào |
| Qua đỉnh 3 đến 5 năm | chớm nhích | hết | nhanh hơn, ngày bán rút ngắn | Chuẩn bị chạy, lúc vào tốt nhất |
| Đang lập đỉnh | tăng mạnh | không có | nhanh, tranh nhau | Đang nóng, đã muộn |
Ba dạng lệch chiều tôi gặp thật, và cách tôi xử:
– Giá còn tăng mà giao dịch đã nguội. Giá chào đang bị người bán giữ, chưa chịu hạ. Tin nhóm giao dịch, đừng tin bảng giá. – Giá đã rớt mà nguồn cung lại khan. Hàng bị giữ lại chờ, chưa phải hết hàng. Chưa đọc được, chờ thêm một quý. – Giao dịch nhanh mà nguồn cung phình to. Hàng mới của chủ đầu tư đang đổ ra. Đếm lại hàng sắp ra, vì hàng thứ cấp của mình sẽ phải cạnh tranh với nó.
Chị Dung chấm lùi lại trên đúng chỗ chị đã đứng
Tôi bảo chị Dung làm một việc hơi đau: chấm bảng này lùi lại trên đúng khu và đúng thời điểm chị xuống tiền năm 2022.
Chị ngồi hơn một tiếng. Ô mốc đỉnh chị điền được ngay, vì chị thuộc khu đó. Nhóm giá chị cũng điền được. Nhưng tới nhóm giao dịch thì chị dừng: chị không biết sáu tháng trước lúc đó khu ấy đã sang tên được mấy căn, và hai căn gần nhất bán mất bao nhiêu ngày.
Chị bảo: “Hồi đó em không nghĩ phải đếm cái đó.”
Đúng chỗ chị để trống là chỗ nhóm báo sớm nhất. Chị đọc rất kỹ phần vì sao vùng đó đáng lên, và chị đọc đúng – khu đó đến giờ hạ tầng vẫn làm thật. Chị chỉ không đếm phần bao giờ.
Một điểm tôi muốn nói rõ, kể cả khi nó không có lợi cho tôi: mang thêm một bài phân tích quy hoạch nữa tới cho chị Dung là vô ích. Chỗ chị thiếu không phải thông tin về vùng. Thêm tư liệu chỉ cho chị thêm một cái cớ để chưa phải quyết.
Chỗ phép đếm này không dùng được
Đóng phép đếm thành mấy bước cứng mà không nói lúc nào nó sai thì là phát dao cho người chưa biết cầm. Nên tôi nói luôn.
1. Khu quá mới, chưa từng có đỉnh nào. Đất mới mở bán, thành phố mới chưa có vòng giao dịch thứ cấp nào trọn. Ô mốc đỉnh không tồn tại, cả bảng mất gốc. Lúc đó tôi đếm người đã ở thật và đếm hàng đang tồn, thay vì đọc chu kỳ. 2. Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh. Ở hai thị trường này, đoạn nguội có thể đi ngang thay vì giảm. Nên “giá hết giảm” không còn là dấu hiệu của đoạn im lặng chuẩn bị tăng. Tôi dồn trọng số vào ô mốc năm và vào nhóm giao dịch, bỏ nhóm giá ra. 3. Hàng chủ đầu tư mở bán. Giá do chủ đầu tư đặt theo đợt, thanh khoản do chính sách bán hàng. Hai nhóm đầu bị nhiễu, chỉ còn nhóm nguồn cung dùng được. 4. Có sốc chính sách giữa chu kỳ. Siết hay nới tín dụng làm ba nhóm đổi chiều trong vài tháng, không theo nhịp năm. Gặp đoạn đó thì chấm lại mỗi quý, và đừng hứa chắc điều gì. 5. Anh chị cần tiền ra trong mười hai tháng. Chu kỳ vùng đo bằng năm, nhu cầu tiền của anh chị đo bằng tháng. Hai cái không gặp nhau.
Và chỗ cuối, cũng là chỗ quan trọng nhất: chấm ra “đang đoạn im lặng chuẩn bị tăng” không phải tín hiệu nên mua. Nó nói vùng này đang mở cửa, nó không nói món anh chị đang ngắm là món đáng mua. Đúng đoạn mà sai món thì vẫn lỗ.
Tôi cũng không hứa báo cho anh chị đúng đỉnh. Không ai làm được. Tôi chỉ nói được một thứ: tôi theo luận điểm của từng tài sản, và khi luận điểm sai thì tôi nói ngay, không đợi giá nói hộ.
Câu hỏi thường gặp
Dấu hiệu sớm nhất của một vùng tăng nóng rồi nguội là gì? Là số ngày từ lúc rao tới lúc chốt bắt đầu dài ra, và số căn sang tên trong sáu tháng ít dần. Hai số này đổi trước giá vài tháng. Giá chào thường vẫn giữ nguyên hoặc còn nhích lên, vì người bán chưa chịu hạ.
Tôi đang ở xa, có đếm được ba nhóm này không? Hai nhóm đầu đếm từ xa được, qua tin rao và qua hỏi vài sàn trong khu. Nhóm nguồn cung thì có một ô phải đi: đếm đèn sáng buổi tối trong dãy mình ngắm. Ô đó tôi chưa tìm được cách thay. Chi tiết cách tra từ xa tôi viết ở bài tự tra giá một khu đất tỉnh mà không cần đến tận nơi.
Ba nhóm lệch chiều nhau thì tin nhóm nào? Tin nhóm giao dịch, vì nó là việc đã xong. Nhưng đừng bỏ qua hai nhóm kia: ghi ra giấy nhóm nào đang nói sai và vì sao. Lệch chiều mà không gọi tên được nhóm nào sai thì nghĩa là chưa hiểu mình đang nhìn gì.
Vắng khách có phải là dấu hiệu tốt để vào không? Tuỳ. Vắng ở đoạn mới rớt khỏi đỉnh và vắng ở đoạn đã qua đỉnh bốn năm trông giống nhau, mà hai cái ngược hẳn nhau. Phải có ô mốc đỉnh mới tách được. Không có mốc thì vắng là một dấu hiệu không đọc được.
Kết
Chị Dung giờ vẫn giữ món mua năm 2022. Chị không bán, vì bán lúc này là chốt đúng chỗ xấu nhất. Việc chị làm khác đi là trước khi xuống tiền lần sau, chị điền hai ô mốc và sáu ô của hai nhóm đầu.
Mười ba ô đó anh chị tự điền được, không cần tôi có mặt. Và nếu điền xong mà ô mốc đỉnh vẫn trống thì đừng bàn chuyện giá – đi lấy mốc trước.
Việc của tôi không phải điền hộ anh chị mấy ô đó. Ô nào anh chị điền không nổi chính là chỗ đang mua bằng hy vọng, tôi điền vào là xoá mất tín hiệu đó. Tôi làm đại diện cho phía người mua, nên việc của tôi là chỉ ra anh chị trống ô nào và đưa chỗ lấy số.
Tôi có soạn một tài liệu ngắn tên Cách kiểm tra một món trước khi xuống tiền, trong đó có nguyên tờ mười ba ô này. Anh chị muốn nhận thì để lại bình luận chữ KIỂM, tôi gửi.
Đọc thêm: chu kỳ bất động sản và khu mình ngắm đang ở đoạn nào · dấu hiệu thị trường quá nóng · thanh khoản bất động sản và các chỉ báo. Số lượng giao dịch nhà đất theo quý của từng địa phương, anh chị tra ở cổng thông tin Bộ Xây dựng.
Bài viết liên quan
- Bài trụ nên đọc: Thời điểm vào sóng hạ tầng: NĐT Bắc nên mua đất khi công bố hay lúc khởi công
- Đất nông nghiệp lên thổ cư: thật sự dễ hay khó
- Dấu hiệu thị trường bất động sản quá nóng: 6 tín hiệu NĐT Bắc phải đọc trước khi vào
- Mua đất nông nghiệp lên thổ cư: cơ hội ăn dày hay rủi ro chôn vốn 5 năm
- Dấu hiệu một vùng đất sắp bước vào đợt tăng giá
- Ba nguồn tin giá đất đáng tin, nguồn nào là ảo
Bài viết bởi Trần Quốc Hoàn — 15 năm trong nghề bất động sản, đồng hành cùng nhà đầu tư miền Bắc vào Nam.



