Tháng 10 năm 2026, một chị gửi câu hỏi vào một buổi tư vấn công khai. Chị không phải khách của tôi, tôi chỉ nghe chị kể.
Chị đang nợ hai mươi bảy tỷ. Mỗi tháng trả hai trăm tám mươi lăm triệu.
Căn của chị, ban đầu chào ba mươi lăm tỷ. Rồi hạ xuống ba mươi. Rồi chị tính hạ tiếp hai mươi bảy, hai mươi tám. Có người hỏi chị: nếu xuống hai mươi sáu thì bán được ngay không?
Chị trả lời đúng hai chữ: “chưa chắc.”
Hạ chín tỷ mà vẫn chưa chắc. Và một câu nữa của chị: “Em đang cảm thấy là bị áp lực ấy.”
Hạ giá không phải một kế hoạch thoát hàng
Đây là chỗ hầu hết anh chị đang nhầm. Trong đầu, kế hoạch thoát hàng của mình là: nếu khó bán thì hạ giá.
Nghe thì hợp lý. Nhưng chính chị ở trên tự giải thích vì sao nó không chạy. Nguyên văn lời chị:
*”Cái người mà có 26 tỷ tiền mặt hiện tại bây giờ, người ta nghĩ rằng nếu mà người ta gửi vào ngân hàng được 10% đi thì 1 năm người ta được 2,6 tỷ, thì tại sao mà người ta bỏ ra?”*
Con số mười phần trăm là cách chị nghĩ trong đầu, không phải lãi suất thật. Nhưng cái cơ chế chị nói ra thì đúng.
Người mua không so căn của anh chị với căn bên cạnh. Họ so với quyển sổ tiết kiệm của họ. Hạ giá không chạm được vào phép so đó.
Nên câu “khó bán thì hạ” chỉ là cách nói lại của câu “tôi chưa biết đi đâu”.

Kế hoạch thoát hàng viết sau khi mua thì không còn là kế hoạch
Có một phương pháp tôi dùng khi ngồi với khách, tôi gọi nó là hỏng thì đi đâu.
Chữ “rủi ro” thì ai cũng gật được rồi đi tiếp. Người bán kể ba rủi ro, khách gật, hai bên cùng thấy mình vừa làm việc cẩn thận, và không ai viết ra một con số nào. Chữ “phương án dự phòng” cũng vậy, nó sống trong đầu, nó không có số và không có tên người.
Tôi gọi là “hỏng thì đi đâu” vì nó đòi một địa chỉ. Đi đâu thì phải trả lời được bằng một chỗ, một con số, một cái tên.
Trả lời không nổi thì không phải là chuẩn bị chưa kỹ. Nó có nghĩa là chỗ đó không tồn tại.
Ba ô đầu: viết cái xấu ra bằng tiền và bằng tháng
Không giả định sụp đổ. Chỉ giả định một việc rất thường: giá đứng im đúng hai mươi bốn tháng.
Hai năm phẳng không phải thảm họa. Nó là chuyện bình thường của bất động sản.
Ô thứ nhất: hai năm phẳng tốn bao nhiêu. Cộng ba khoản. Tiền lãi hai mươi bốn tháng, nếu có vay. Tiền giữ hai mươi bốn tháng: phí quản lý, thuế đất, tiền hoàn thiện nếu phải hoàn thiện mới bán được, tiền trông coi. Và khoản phải bù vào việc nhà nếu trong hai năm đó có một ngày lớn rơi vào, kiểu con vào đại học hay cưới xin.
Ra một con số. Ví dụ hai tỷ một.
Ô thứ hai: tháng nào tôi hết chịu được. Với con số vừa rồi, ghi ra tháng và năm mà anh chị buộc phải bán dù không muốn. Ghi dạng tháng sáu năm 2028, không ghi “vài năm nữa”.
Ô thứ ba: ba điều làm kế hoạch của tôi không xảy ra. Mỗi điều một dòng, và mỗi dòng phải đo được. Lãi vay lên trên mười ba phần trăm. Hạ tầng chậm quá hai mươi bốn tháng. Chủ đầu tư ra thêm hàng cùng loại trong khu.
Không được ghi “thị trường xấu”. Phép thử: đọc dòng đó lên, sáu tháng sau có ai chỉ ra được nó đã xảy ra hay chưa không. Không chỉ ra được thì viết lại.
Ba ô giữa: ba tầng đường ra, xếp theo quyền chọn còn lại
Ba tầng này xếp theo một trục: anh chị còn quyền chọn tới đâu.
| Tầng | Nội dung | Phải viết gì |
| Tầng một, mình chọn | bán đúng kế hoạch | bán bao nhiêu, cho ai. Ra được nghề nghiệp, độ tuổi, họ ở đâu tới |
| Tầng hai, mình hoãn | không bán được thì cho thuê | thuê bao nhiêu một tháng, ai thuê, tiền đó trả nổi bao nhiêu phần tiền lãi |
| Tầng ba, mình nhường | không thuê được thì cắt | cắt bao nhiêu thì có người lấy ngay, người đó là ai, bao lâu ra tiền thật |
Ở tầng hai, nói rõ một chỗ hay bị hiểu lệch. Tiền thuê không phải phần lời. Nó là bằng chứng có người cần chỗ đó thật. Phần lời nằm ở giá vốn, và giá vốn chỉ tăng khi mua đúng chỗ đúng lúc. Tầng hai không làm anh chị giàu lên, nó chỉ mua thêm thời gian.
Và một luật quan trọng: tầng nào viết không nổi thì ghi thẳng là trống.
Ghi “tính sau” là gạch cả tầng đó. Vì “tính sau” nghe như một tầng còn mở, mà thực tế nó là một tầng chưa ai đi thử.
Cách đọc bằng chứng cho tầng ba, anh chị xem chỉ báo thanh khoản của một tài sản. Đếm số căn đã sang tên trong sáu tháng, đừng đếm số người gọi hỏi.
Hai ô cuối: bán cái nào trước, và ai bấm nút
Ô thứ bảy: cần vốn đột xuất thì bán cái nào trước. Ghi tên tài sản sẽ bán trước, và bao lâu ra tiền thật. Dạng: lô ở huyện kia, bốn đến sáu tháng.
Ô này bắt buộc với anh chị đang kinh doanh. Người làm ăn có một nhu cầu vốn không có ngày: lô hàng rẻ đột ngột, đối tác chậm trả, máy hỏng, cơ hội phải chốt trong tuần. Đừng cố nặn ra một ngày cho nó. Chỉ cần trả lời: tháng sau cần tiền thì bán cái nào, và cái đó ra tiền trong bao lâu.
Ô thứ tám: ai là người bấm nút bán. Ghi tên một người sẽ nói với anh chị câu “đến lúc rồi”. Không có ai thì ghi hai chữ: không ai.
Ô này tôi thêm vào sau khi gặp một ca rất đau. Một chị ở Hà Nội năm 2024 tự tìm, tự mua một lô ở Thủ Đức hơn bảy tỷ, không nhờ ai. Năm 2025 lô đó có giá chín tỷ rưỡi. Chị mua đúng, không mua đắt, không dính pháp lý. Chị không bán. Nay thị trường chững, không bán được.
Chị không thiếu thông tin. Chị thiếu một người nói câu “đến lúc rồi” vào đúng năm 2025.
Hai chỗ phải dừng lại
Tám ô ở trên không phải để điền cho đủ. Nó có hai chỗ dừng.
Chỗ dừng thứ nhất. Ba tầng đường ra mà viết không nổi hai tầng, mỗi tầng một dòng có số và có tên, thì chưa cọc.
Vì sao hai mà không phải ba. Tầng ba là cắt lỗ, đòi ai cũng viết đủ ba tầng thì thành đòi anh chị lên kế hoạch thua trước khi vào, và việc đó không ai làm thật, họ điền cho xong. Nhưng một tầng duy nhất thì không phải đường ra, đó là một lối. Tắc là hết.
Chỗ dừng thứ hai. Con số ở ô thứ nhất lớn hơn số tiền anh chị đang có đứng ngoài thương vụ này thì trượt.
Tiền đứng ngoài nghĩa là tiền không nằm trong tài sản nào, không phải tiền việc nhà, lấy ra được trong tuần. Đây là chỗ có hoặc không, không bù trừ. Không bù bằng kỳ vọng tăng giá, không bù bằng giá tốt, không bù bằng vị trí.
Lý do đơn giản: con số đó là tiền chắc chắn phải móc ra nếu giá đứng im hai năm. Không có nó đứng sẵn thì hai năm phẳng sẽ được trả bằng cách bán chính tài sản này, tức là bán vào lúc mình không chọn.
Và nếu ô thứ tám ghi “không ai”, thì đổi cách viết kế hoạch. Thay vì “lên chín tỷ thì bán”, viết “tháng sáu năm 2028 thì bán, giá nào cũng xem”. Kế hoạch bán theo giá cần một người bấm nút lúc giá tới. Không có người đó thì con số mục tiêu sẽ tự chạy lên, đúng như chuyện hai lô đất năm 2021.
Ba chỗ tôi cấm chính mình
Một, tôi không đưa ra ngưỡng phần trăm vay nào trong bài này. Vay bao nhiêu là chịu được thì phụ thuộc vào hạn trả vốn và kỳ đảo nợ của từng người, xem vay bao nhiêu vẫn sống ổn.
Hai, tám ô này không phải lời bán. Câu “căn này có tới ba đường ra” là câu bán hàng, không phải kết quả. Kết quả phải đọc kèm số của từng tầng, kể cả số xấu ở tầng ba.
Ba, tôi không cộng con số ô thứ nhất vào giá mua để ra một tổng. Nó là chi phí của một kịch bản chưa xảy ra. Cộng vào giá là đẩy một giả định thành một con số thật.
Cách làm này không dùng được ở đâu
Bốn chỗ.
Tài sản mua để ở, cả nhà đang sống trong đó. Nhà ở không chấm bằng đường ra.
Tài sản đang vướng pháp lý. Lúc đó câu hỏi là gỡ được hay không, mọi phép tính phía sau đều treo.
Anh chị đã mua rồi và đang kẹt. Tám ô này viết trước lúc cọc thì nó là đường ra. Viết sau khi kẹt thì nó thành một việc phải xoay, và cái đó cần ngồi riêng với từng tài sản.
Anh chị đang có nhiều tài sản và muốn xếp lại cả rổ. Đó là việc khác, không gói trong một bài.
Nói thẳng thêm một chỗ: tôi làm nghề này mười lăm năm và tôi vẫn không đoán được khúc sốt tới rơi vào năm nào. Tôi chỉ giúp được ở chỗ soát lại tám ô này và nói thật tầng nào trống, phần việc đó tôi làm ở đại diện người mua.
Câu hỏi thường gặp
Kế hoạch thoát hàng nên viết lúc nào?
Trước khi ký cọc. Viết sau khi mua thì nó không còn là kế hoạch thoát hàng, nó thành việc phải xoay khi đã hết chỗ chọn. Thời điểm viết quyết định việc nó có dùng được hay không.
Không bán được thì có nên hạ giá sâu?
Hạ giá chỉ chạy khi căn của anh chị bị người mua so với căn khác cùng tầm tiền. Nếu họ đang so với quyển sổ tiết kiệm của họ thì hạ bao nhiêu cũng không chạm được. Trường hợp trong bài hạ chín tỷ mà vẫn chưa chắc bán được.
Ba tầng đường ra là gì?
Tầng một là bán đúng kế hoạch, mình còn chọn. Tầng hai là cho thuê để hoãn, mình còn hoãn. Tầng ba là cắt giá cho người lấy ngay, mình nhường. Mỗi tầng phải có một con số và một cái tên, viết không nổi thì ghi là trống.
Nếu không có ai nhắc tôi bán thì sao?
Thì đừng đặt kế hoạch bán theo giá. Đổi sang bán theo ngày, ghi rõ tháng và năm. Xem thêm khi nào nên chốt lời, khi nào nên giữ tiếp.
Kết
Tối nay một tờ giấy, tám dòng.
Hai năm phẳng tốn bao nhiêu. Tháng nào hết chịu. Ba điều làm kế hoạch trượt. Ba tầng đường ra, mỗi tầng một số một tên. Cần tiền gấp thì bán cái nào trước. Và ai là người nói “đến lúc rồi”.
Đếm số tầng viết được. Nếu chỉ được một tầng, chưa cọc đã.
Đấy là góc nhìn của tôi, quyết định vẫn là của anh chị.
Tôi có soạn một tài liệu ngắn, Cách kiểm tra một món trước khi xuống tiền, trong đó có tờ tám ô này để tự điền. Anh chị muốn nhận thì để lại bình luận chữ TÁM Ô, tôi gửi.
Đọc thêm: chân dung người mua lại căn của mình · nghĩ đường ra trước khi mua. Quy định hiện hành về đất đai, anh chị tra ở Cổng thông tin điện tử Chính phủ.



