Có một chị khách nói với tôi một câu mà tôi dùng lại hoài. Ở đây tôi gọi chị là chị Nhàn.
Chị bảo: thị trường nó cũng vả cho đến bao nhiêu lần đấy chứ, tự dưng mà nhận ra được đâu.
Chị nói câu đó sau khi mất gần một phần ba giá trị một căn chung cư chị mua ở nội thành.
Tôi thích câu đó vì nó thật. Người ta hiểu chu kỳ sau khi bị đánh, chứ không hiểu từ việc đọc.
Và nó dẫn thẳng vào câu hỏi của bài này: nếu một thị trường vừa đánh mình một cái, thì ngồi đợi nó hồi, hay đi sang chỗ khác?
Miền Nam còn dư địa nghĩa là gì
Nghĩa là hai thị trường đang ở hai đoạn khác nhau của vòng, chứ không phải nghĩa là đất miền Nam rẻ. Một bên vừa đi qua một đợt tăng và đang vào quãng nghỉ. Một bên đã nghỉ xong một quãng dài và đang chớm động lại.
Chữ dư địa ở đây là phần đường còn lại của một vòng, không phải lời hứa về mức tăng.
Tôi nói trước: đây là cách đọc của tôi, không phải một sự thật mà ai cũng phải đồng ý. Phần dưới tôi sẽ đưa cách anh chị tự đếm, để không phải tin tôi.

Vì sao một thị trường đã tăng thì phải nghỉ
Tôi làm nghề này mười lăm năm, và có một điều tôi thấy lặp lại.
Cứ bám trụ ở một thị trường đã tăng trưởng rồi thì nó sẽ có quãng đi ngang, rồi đi xuống. Một nhịp nghỉ như vậy đôi khi mất ba đến năm năm. Cứ bám ở đấy thì chết.
Tôi phải nói rõ ngay: ba đến năm năm là mốc chung của thị trường, không phải mốc đo ở khu của anh chị. Khu nào cũng có vòng riêng, và cách duy nhất để biết vòng của khu mình là đo lại một vòng đã đi qua của chính khu đó.
Lý do có nhịp nghỉ thì đơn giản. Người mua sau một đợt tăng phải trả giá cao hơn người mua trước, nên số người đủ sức mua ít đi. Ít người mua thì giao dịch chậm lại. Giao dịch chậm thì người bán giữ giá một thời gian rồi mới chịu hạ.
Cách đọc một vùng đang ở đoạn nào của vòng, tôi viết đầy đủ ở bài chu kỳ bất động sản là gì và khu mình ngắm đang ở đoạn nào.
Thứ mất không phải tiền gốc, là mấy năm
Đây là chỗ tôi muốn anh chị đọc kỹ nhất.
Người bám trụ qua một nhịp nghỉ thường không lỗ. Tài sản vẫn còn đó, sổ vẫn trong tủ, giá có khi còn nhỉnh hơn lúc mua.
Thứ mất là mấy năm.
Vốn vẫn còn nhưng đứng im, trong khi mọi thứ khác vẫn chạy: lãi vay nếu có, trượt giá, và những cơ hội đi qua mà mình không có tiền để đón.
Tôi có mấy người bạn ngoài Bắc lướt sóng ba năm kiếm được vài tỷ. Giờ họ vẫn còn vài bất động sản nằm đó. Tính ra mấy năm vừa rồi coi như không được gì.
Nên câu hỏi không phải lỗ hay không lỗ. Câu hỏi là mấy năm tới tiền của mình làm việc ở đâu. Chuyện tiền để yên thì mất giá bao nhiêu mỗi năm, tôi viết ở bài để tiền trong ngân hàng mất giá bao nhiêu mỗi năm.
Đừng tin tôi, hãy tự đếm
Tôi nói miền Nam còn dư địa thì tôi đang có lợi, vì tôi làm nghề ở đây. Anh chị không nên tin một người đang có lợi từ chính câu họ nói.
Nên tôi đưa cách tự đếm. Lấy đúng khu anh chị đang cầm ngoài Bắc, và đúng khu anh chị đang ngắm trong Nam, rồi chấm cùng một bộ số cho cả hai.
Bốn việc, làm trong một buổi.
Một, năm đỉnh gần nhất của mỗi khu, rồi đếm tới nay mấy năm.
Hai, trong ba mươi ngày qua, mỗi khu có mấy tin ghi rõ bán dưới giá mua. Đang nhiều dần là còn đi xuống, đã thưa dần rồi hết là đã hết rơi.
Ba, hai căn bán được gần nhất ở mỗi khu mất bao nhiêu ngày từ rao tới chốt, và rao bao nhiêu chốt bao nhiêu.
Bốn, buổi tối đi một vòng, mấy căn sáng đèn trên tổng mấy căn.
Chấm xong, hai khu ra hai bức tranh khác nhau thì anh chị tự thấy. Ra giống nhau thì luận điểm của tôi sai ở trường hợp của anh chị, và anh chị nên bỏ qua nó.
Năm dấu hiệu sớm của một vùng sắp động lại, tôi bóc kỹ ở bài dấu hiệu một vùng đất sắp bước vào đợt tăng giá.
Nhưng đừng bê nguyên cách làm ngoài Bắc vào Nam
Phần này tôi phải nói, dù nó làm bài bớt xuôi.
Có một chị khách từng so với tôi, nguyên văn của chị: ngoài Bắc chỉ phân được bốn lô thôi, bởi vì ở đấy mình không lên được thổ cư. Còn trong Nam thì cả mấy nghìn mét, thậm chí vài hecta, cứ chuyển lên thổ cư rồi phân rồi bán.
Chị kể chuyện đó với giọng hào hứng, vì chị đã thắng theo cách đó ở ngoài kia và giờ thấy trong này làm được quy mô lớn hơn nhiều.
Tôi can chị lại.
Vào trong này thì không nên mua loại đất đó. Tìm chỗ nào có nhà ở, và đặc biệt phải trung tâm một chút. Mua như vậy an toàn hơn.
Lý do: mô hình phân lô ăn được ở nơi thiếu sản phẩm. Ngoài Bắc thiếu nên phân ra là có người mua. Trong Nam thì đất bạt ngàn, nguồn cung không thiếu, nên loại hàng đó chỉ bán được lúc thị trường đang sốt.
Dự án có nhà ở thì có thể lên ít hơn, nhưng nó chắc. Chậm mà chắc. Còn loại kia thì giàu nhanh mà đi cũng nhanh.
Những gì mình giỏi ở thị trường cũ, đem sang thị trường mới thì đúng cũng có thể thành sai.
Miền Bắc đất nền, miền Nam dòng tiền
Mấy năm trước tôi cũng làm đất nền ngoài Bắc rất nhiều. Vào trong này thì tôi phải thay đổi, bắt buộc phải thay đổi, bởi vì thị trường nó khác.
Ngoài Bắc làm đất nền được vì đất nền khan, nhất là quanh Hà Nội, nên dễ thanh khoản và dễ tăng giá. Trong Nam đất nền bạt ngàn, nên chỗ đáng đứng không nằm ở đó.
Chỗ đáng đứng trong này là tài sản khai thác được dòng tiền.
Một con số để anh chị thấy khoảng cách. Theo những gì tôi đo và ghi lại ở các khu tôi đang làm, tỷ suất cho thuê ở khu vực Bình Dương vào khoảng năm phần trăm một năm, trong khi cùng loại tài sản ngoài Hà Nội chỉ quanh một phần trăm. Đây là mốc tôi quan sát trên các căn tôi trực tiếp theo, không phải số rút từ một bộ dữ liệu toàn thị trường.
Và tôi phải nói cho đủ câu, vì chỗ này nhiều người hiểu nhầm. Tiền thuê không phải phần lời. Nó là bằng chứng có người cần chỗ đó thật. Phần lời nằm ở giá vốn, và giá vốn chỉ tăng khi mua đúng chỗ đúng lúc.
Thêm một chỗ phải nói thật. Nếu anh chị đang vay quanh tám phần trăm thì năm phần trăm tiền thuê chưa bù nổi tiền lãi. Phần còn lại phải đến từ giá vốn, và giá vốn thì không có gì bảo đảm. Đừng làm tròn năm phần trăm thành câu tài sản tự trả được lãi.
Cách lấy tiền thuê làm căn cứ định giá, tôi viết ở bài định giá một căn nhà phố dựa trên tiền thuê ra được.
Khi nào luận điểm này không đúng với anh chị
Tôi liệt kê để anh chị khỏi áp nhầm vào hoàn cảnh của mình.
Khi tiền của anh chị phải ra trong vòng mười hai tháng. Nhịp của một vùng đo bằng năm. Đọc đúng nhịp cũng không cứu được người phải rút tiền sau mười tháng. Chuyện này phải giải trước, rồi mới bàn tới vùng nào.
Khi anh chị không có ai ở trong đó. Mua xa mà không có người quản lý tại chỗ thì phần tiền thuê trên giấy rất khác phần tiền về tài khoản. Chưa có người thì chưa nên tính dòng tiền vào kế hoạch.
Khi anh chị tự chấm lại và hai khu ra giống nhau. Lúc đó luận điểm lệch nhịp không áp được, và chuyển vùng chỉ là đổi chỗ chứ không đổi được gì.
Khi món ngoài Bắc của anh chị đang cho thuê tốt và anh chị không cần tiền. Bán một món đang chạy để chạy theo một vùng mới là việc phải tính kỹ, không phải việc nên làm theo một bài viết.
Và điều cuối: đúng vùng mà sai căn thì vẫn mất tiền. Vùng chỉ là một câu trong nhiều câu phải trả lời. Tôi đứng ở phía nào khi trả lời mấy câu đó thì anh chị xem ở trang Trần Quốc Hoàn là ai.
Số liệu nền về dân số và di cư giữa các vùng, anh chị đối chiếu được ở trang của Cục Thống kê.
Câu hỏi thường gặp
Miền Nam còn dư địa thì còn bao nhiêu năm nữa?
Tôi không trả lời bằng một con số, và ai trả lời chính xác thì người đó đang bán dự báo. Mốc chung hay được nhắc là một nhịp nghỉ ba đến năm năm sau đỉnh, nhưng đó là mốc của thị trường nói chung chứ không phải mốc đo ở khu của anh chị.
Giá miền Nam rẻ hơn miền Bắc phải không?
Không hẳn, và đó cũng không phải lý do đáng để chuyển vùng. Lý do đáng là hai thị trường đang ở hai đoạn khác nhau của vòng. Vào vì một chữ rẻ thì dễ mua trúng loại hàng rẻ vì nó không có người cần.
Tôi đang có nhà ngoài Bắc, có nên bán để mua trong Nam không?
Tùy hai thứ: món đó đang đẻ ra tiền hay đang nằm im, và tiền của anh chị có phải ra gấp không. Món đang cho thuê tốt mà không cần tiền thì không có lý do gì phải bán vội. Chuyện biến tiền tích lũy thành tài sản thì bắt đầu từ đâu, tôi viết ở bài biến tiền tích lũy thành tài sản sinh lời bắt đầu từ đâu.
Vào miền Nam thì nên mua loại gì?
Theo cách tôi làm thì ưu tiên chỗ có nhà ở và gần trung tâm một chút, vì loại đó khai thác được dòng tiền và dễ bán lại hơn. Đất phân lô vùng xa trong Nam không khan như ngoài Bắc, nên chỉ thanh khoản tốt lúc thị trường sốt.
Mua xa thì quản lý thế nào?
Phải có người tại chỗ trước khi xuống tiền, không phải sau. Nếu chưa có thì đừng tính tiền thuê vào kế hoạch, vì phần chênh giữa tiền thuê trên giấy và tiền về tài khoản thường rơi hết vào chỗ không có người trông.
Kết
Miền Nam còn dư địa không có nghĩa là đất trong này rẻ. Nghĩa là hai thị trường đang ở hai đoạn khác nhau của một vòng.
Thứ mất khi bám trụ qua một nhịp nghỉ không phải tiền gốc. Là mấy năm, và mấy năm thì không mua lại được.
Nhưng đừng bê nguyên cách đã thắng ngoài Bắc vào đây. Ngoài kia thiếu sản phẩm nên phân lô là ăn, trong này thừa sản phẩm nên thứ ăn được là tài sản có người cần ở, có người trả tiền thuê.
Chị Nhàn nói đúng: thị trường vả cho mấy lần thì mới nhận ra. Tôi viết bài này để anh chị bớt được một lần bị vả.
Anh chị thử làm một việc: lấy khu mình đang cầm ngoài Bắc, viết ra đỉnh gần nhất là năm nào, rồi đếm tới nay mấy năm. Con số đó ra bao nhiêu?
Nếu anh chị muốn tự chấm kỹ hơn trước khi gặp bất cứ ai, tôi để sẵn bộ câu hỏi Cách kiểm tra một món trước khi xuống tiền. Để lại thông tin ở trang liên hệ để tôi gửi.
P.S. Tôi làm nghề ở miền Nam, nên câu trong bài này có lợi cho tôi. Chính vì vậy tôi đưa cách tự đếm, để anh chị kiểm lại chứ đừng tin.
Bài viết liên quan
- Bài trụ nên đọc: Lập bảng so sánh trước khi mua nhà: bí quyết dạy anh Bình chọn 1 trong 5 căn nhà phố Sài Gòn
- Bất động sản Hà Nội hết dư địa tăng: vì sao người trong cuộc lặng lẽ rời đi
- Người ngoài tỉnh mua nhà bị hớ giá: vì sao NĐT miền Bắc hay trả thừa 10 đến 20 phần trăm và cách tránh
- Vai trò cố vấn BĐS tại chỗ giúp gì ngoài việc tìm nhà cho NĐT miền Bắc
- Khi nào một khu hết dư địa tăng giá: bốn dấu hiệu Hoàn dùng để đọc khu
- Suất ngoại giao nội bộ là gì? Mồi nhử quen thuộc NĐT Bắc dễ dính khi mua BĐS miền Nam
Bài viết bởi Trần Quốc Hoàn — 15 năm trong nghề bất động sản, đồng hành cùng nhà đầu tư miền Bắc vào Nam.



