Hôm đó tôi đứng trước một lô đất góc, hai mặt tiền.
Giá chỉ một tỷ mấy.
Vị trí thì khỏi bàn. Góc, hai mặt đường, nằm trong khu đang có người về.
Người đi cùng tôi là người nắm hàng ở đó lâu năm. Anh nói luôn lý do nó rẻ: lô ấy nằm trong quy hoạch một trên năm trăm làm nhà ở công nhân. Không chuyển được mục đích.
Vị trí mười điểm. Một dòng trong bản vẽ, và cái mười điểm kia không còn nghĩa gì.
Ở vùng đó, giá rẻ bất thường gần như luôn có lý do nằm trong bản vẽ. Rẻ mà không tìm ra lý do thì đó là bẫy, không phải cơ hội.
Tôi kể chuyện này mở bài vì nó nói đúng cái sai hay gặp nhất khi người ta đọc ba chân giá trị bất động sản.
Ba chân không cộng điểm cho nhau
Vị trí, hạ tầng, dân cư – ba chân này đúng, và chúng là ba chân thật.
Chỗ sai nằm ở cách dùng. Người ta hay lập một bảng chấm điểm: vị trí mấy điểm, hạ tầng mấy điểm, dân cư mấy điểm, rồi cộng lại lấy tổng.
Bảng ấy nghe rất khoa học. Nó có một lỗ hổng: trọng số trong bảng không đến từ đâu cả.
Ai quyết vị trí nặng ba mươi phần trăm còn dân cư nặng hai mươi? Không ai. Người lập bảng tự đặt.
Mà trong thực tế thì nó không cộng được. Hạ tầng năm điểm không đỡ được pháp lý một điểm. Vị trí mười điểm không đỡ được một dòng khoá mục đích sử dụng.
Chân nào gãy thì món đó gãy. Hai chân kia đứng đẹp cũng không gánh hộ.
Nên thay vì cộng điểm, tôi làm ngược: tôi loại.
Phương pháp này có tên, và tôi gọi nó ra để anh chị cầm đi dùng được: ba dòng tôi không chấp nhận.

Vì sao danh sách muốn gì thì vô dụng
Hỏi một người đang có tiền rằng anh chị muốn mua gì, câu trả lời gần như luôn là: cứ có hàng tốt thì gửi.
Bốn chữ đó không loại được gì.
Danh sách muốn gì viết mười phút là xong, mà đọc lại không loại nổi một căn nào. Danh sách không chấp nhận gì chỉ viết được ba dòng, mà loại được phần lớn thị trường trước khi anh chị bước ra khỏi nhà.
Và có một chuyện nữa, tôi thấy nhiều lần. Lằn ranh chưa viết ra thì nó không loại, nó chỉ làm mình chần chừ với tất cả.
Một chị nói với tôi là chị đi tỉnh tương đối nhiều, mà cứ ngại tài sản ở xa. Kết quả: tài sản của chị nằm hết ở Hà Nội, gần như chưa mua ở tỉnh bao giờ.
Lằn ranh có thật, nó đang chạy. Nhưng vì không viết ra nên nó không loại được một căn nào. Nó loại cả một miền, và loại luôn những căn lẽ ra qua được.
Còn một ca nữa đáng nhớ hơn. Một chị mua sale tiến độ hai bảy tỷ rưỡi, lần mua thứ ba của chị, gần như không vay. Chị tự gọi tên lý do xuống tiền: rất thích dự án đấy, rất thích chủ đầu tư đấy.
Sau đó chị cũng tự nói: đấy cũng là một phần mình không tìm hiểu kỹ, không học hành đến nơi đến chốn.
Không phải chị không biết phải tìm hiểu. Chuyện là hôm chị đứng trước dự án chị thích, không có tờ giấy nào ở đó để cản chị.
Một dòng cho mỗi chân
Đây là chỗ ba chân quay lại, và lần này chúng có việc để làm.
Viết ba dòng. Mỗi dòng mở bằng đúng ba chữ: tôi không chấp nhận. Mỗi chân một dòng.
Chân vị trí. Ví dụ: tôi không chấp nhận lô bị khoá mục đích sử dụng trong bản vẽ một trên năm trăm. Hoặc: tôi không chấp nhận lô nằm trong phạm vi có thể bị điều chỉnh nút giao.
Dòng thứ hai ấy tôi viết ra vì một ca thật. Có người mua cách nút cao tốc chừng một trăm mét, tưởng an toàn. Bản vẽ cuối cùng dịch nút vào đúng đất. Mất luôn.
Chân hạ tầng. Ví dụ: tôi không chấp nhận lấy ngày thông xe trên báo làm ngày xếp tiền. Tôi chỉ tính tuyến nào đã khởi công, và tôi tự ra nút giao nhìn một lần.
Tôi có lý do cho dòng này, và lý do nằm trong tư liệu của chính tôi. Một tuyến vành đai được nói là thông xe năm 2026. Tháng bảy năm đó tôi ra tận nút giao: cầu còn dang dở, nút chưa xong. Trong cùng tháng, caption một video khác của tôi đã ghi mốc 2027.
Cái mốc trượt một năm ngay trong tư liệu của tôi, trước khi có ai hứa gì với ai.
Chân dân cư. Ví dụ: tôi không chấp nhận căn mà tôi không gọi được tên nhóm người đang sống quanh đó, kèm nghề và chỗ làm của họ.
Dòng này chặn đúng chữ “dân sẽ về”. Chữ đó cho phép người ta bỏ qua mọi ô còn trống: thu nhập chưa biết cũng được, ai thuê chưa biết cũng được, rồi sẽ có cả.
Mỗi dòng phải có một lý do, bằng số hoặc bằng một ca thật
Dòng không có lý do thì gạch đi. Nó là tâm trạng, chưa phải lằn ranh.
Câu “tôi không chấp nhận tài sản ở xa” là tâm trạng. Nó không loại được từng căn, nó chỉ làm mình ngại.
Câu “tôi không chấp nhận mua hợp đồng, phải có sổ sang tên luôn” là lằn ranh. Nó loại được ngay tại bàn.
Câu “tôi không chấp nhận căn không cho thuê được” là lằn ranh, nếu kèm một con số tiền thuê mình chịu được.
Sau đó dịch mỗi dòng thành một câu hỏi mang đi hỏi được người bán. Lằn ranh nào không dịch được thành câu hỏi thì không chấm được, tức là không dùng được.
Dòng không mua hợp đồng dịch thành: sổ ra chưa, ai đang đứng tên, công chứng sang tên luôn được không.
Dòng dân cư dịch thành: quanh đây đang có căn nào cho thuê thật, hợp đồng bao nhiêu một tháng, khách thuê làm ở đâu.
Dòng hạ tầng dịch thành: tuyến này đã khởi công chưa, ai công bố mốc hoàn thành, số văn bản là gì.
Ghi sẵn điều kiện đổi dòng, và ghi ngày
Hai chi tiết nhỏ, mà thiếu thì cả tờ giấy mất tác dụng.
Thứ nhất, ghi ngày ở cuối tờ giấy. Ngày cho biết tờ giấy viết trước hay sau khi gặp căn. Viết sau khi gặp căn thì nó không còn là lằn ranh, nó là bản giải thích cho quyết định đã lỡ làm.
Thứ hai, ghi sẵn điều kiện đổi dòng, ngay hôm viết.
Lằn ranh đổi được bằng một sự thật mới. Nó không đổi được bằng một giá tốt hơn.
Dòng “tôi không mua hợp đồng” đổi được khi sổ ra, vì đó là sự thật mới. Nó không đổi được vì người bán thêm chiết khấu, vì chỉ còn một suất, vì căn đó đẹp hơn mấy căn mình xem tuần trước.
Ghi trước thì hôm bị thử nó mới có tác dụng.
Cái danh sách đó không bao giờ hỏng. Chỉ có người viết ra nó tự xé một dòng, đúng hôm gặp căn đẹp.
Chốt chặn, và nó không bù trừ được
Căn đang xem vướng một dòng trong ba dòng thì loại. Không cộng điểm, không trừ điểm, không bù trừ.
Dù căn đẹp. Dù giá vừa hạ. Dù chỉ còn một suất.
Bốn tình trạng của tờ giấy, đọc như sau.
Chưa viết được dòng nào thì gọi đúng tên là chưa có lằn ranh, và chưa nên đi xem căn nào.
Viết được dòng mà không có lý do bằng số hay bằng ca thật thì đó là đang có tâm trạng. Đi lấy lý do, hoặc gạch dòng đó. Đừng điền cho đủ ba dòng.
Đủ ba dòng có lý do có ngày, mà căn đang xem vướng một dòng, thì căn đó ra khỏi danh sách.
Đủ ba dòng, căn không vướng dòng nào, thì nó qua phép loại. Qua phép loại chưa phải tín hiệu mua. Nó chỉ có nghĩa là căn này được quyền đi tiếp sang bước sau.
Và có một điều phương pháp này không được phép làm ra: một con số giá. Ba dòng không sinh ra “giá cao nhất được phép mua”. Không có phép tính nào như vậy, và tôi không dùng phép tính nào như vậy.
Bốn chỗ ba dòng này không dùng được
Một, người mua để ở cho mình. Lúc đó có những dòng chỉ đúng với riêng anh chị: gần trường con, tiện đường về quê, gần chợ. Ghi riêng mấy dòng đó ra, đừng để lẫn vào ba dòng loại. Vì ba năm sau người mua lại của anh chị không có mấy nhu cầu ấy.
Hai, hàng ở vùng đang thay đổi lớn. Dòng dân cư sẽ gãy ở gần hết hàng trong vùng, vì nhóm người đó chưa tồn tại ở đó. Ca này viết dòng dân cư bằng người sẽ đến, kèm mốc năm và tên người công bố – và gọi đúng tên nó là một khoản cược.
Ba, người đang cần cơ cấu lại tài sản đã mua. Ba dòng này chạy trước khi mua. Với món đã cầm trong tay thì câu hỏi khác hẳn: giữ, bán, hay đổi chỗ.
Bốn, người bán không chịu trả lời ba câu dịch ra. Khi đó ba ô để trống, và trống thì đọc là chưa biết. Đừng suy đoán rồi ghi vào như dữ kiện.
Chỗ gãy thứ năm nằm ở phía tôi, và tôi phải nói ra. Nếu hàng tôi đang cầm vướng một dòng của anh chị thì kết quả là hàng tôi bị loại. Việc của tôi là nói nó vướng dòng nào, chứ không phải xin anh chị xé dòng đó đi.
Một cái máy chỉ loại hàng người khác mà chưa bao giờ loại hàng mình thì nó là cách chào hàng đeo mặt khách quan.
Câu hỏi thường gặp
Ba chân giá trị bất động sản là gì? Là vị trí, hạ tầng và dân cư. Vị trí nói chỗ đất đứng ở đâu và bản vẽ cho phép làm gì. Hạ tầng nói đường và công trình đã lên tới bậc nào. Dân cư nói ai đang sống quanh đó, làm nghề gì, thu nhập bao nhiêu. Ba chân này phải cùng đứng được, chứ không cộng bù cho nhau.
Chân nào quan trọng nhất trong ba chân? Không có chân nào quan trọng nhất ở mọi trường hợp, nhưng có một thứ tự kiểm. Kiểm vị trí trước, vì một dòng trong bản vẽ có thể xoá hết hai chân còn lại. Rồi kiểm dân cư, vì đó là người trả tiền thuê và trả tiền mua lại. Hạ tầng kiểm sau cùng, vì nó là thứ dễ bị kể trước khi xảy ra nhất.
Vì sao không nên dùng bảng chấm điểm có trọng số? Vì trọng số đó không đến từ đâu cả, người lập bảng tự đặt. Nó làm mình thấy giống khoa học mà không thêm một mẩu sự thật nào. Và nó cho phép một chân gãy được bù bằng hai chân đẹp, điều không xảy ra trong thực tế.
Ba dòng không chấp nhận có cần viết lại theo từng căn không? Không. Viết một lần, trước khi đi xem, rồi dùng cho mọi căn. Chỉ đổi dòng khi có một sự thật mới, và ghi lại ngày đổi. Nếu phải viết lại mỗi lần gặp căn mới thì đó không còn là lằn ranh.
Lô đất rẻ bất thường thì nên làm gì? Đi tìm lý do nó rẻ, và tìm trong bản vẽ trước. Khoá mục đích sử dụng, nằm trong phạm vi thu hồi, vướng hành lang tuyến – mấy thứ đó không hiện trên mặt đất. Tôi viết riêng ở bài trả giá đất tỉnh từ xa.
Kết
Việc tối nay của anh chị là một tờ giấy và ba dòng.
Mỗi dòng mở bằng ba chữ: tôi không chấp nhận. Một dòng cho vị trí, một dòng cho hạ tầng, một dòng cho dân cư.
Mỗi dòng kèm một lý do bằng số hoặc bằng một ca thật mình biết. Dòng nào không có lý do thì gạch, đừng điền cho đủ.
Rồi ghi ngày. Rồi ghi sẵn một câu: dòng này tôi chỉ đổi khi có sự thật mới, không đổi vì giá tốt hơn.
Làm xong tờ giấy đó rồi mới đi xem căn nào. Lô góc hai mặt tiền một tỷ mấy ở đầu bài sẽ bị loại ngay tại bàn, trước khi anh chị kịp thích nó.
Tôi làm đại diện cho phía người mua, nên việc của tôi là chạy ba dòng của anh chị lên cả hàng của người khác lẫn hàng của mình.
Tôi có soạn một tài liệu ngắn, Cách kiểm tra một món trước khi xuống tiền, trong đó có mẫu ba dòng, bảng dịch dòng thành câu hỏi, và câu điều kiện đổi dòng. Anh chị muốn nhận thì để lại bình luận chữ KIỂM, tôi gửi.
Đọc thêm: mục tiêu dùng tiền chọn bất động sản · vùng đáng giữ mười năm · chọn loại bất động sản. Quy định về quy hoạch chi tiết một trên năm trăm, anh chị tra ở Bộ Xây dựng.
Bài viết liên quan
- Bài trụ nên đọc: Lập bảng so sánh trước khi mua nhà: bí quyết dạy anh Bình chọn 1 trong 5 căn nhà phố Sài Gòn
- Giữ chân khách thuê tốt lâu dài: rẻ hơn tìm khách mới rất nhiều
- Quản trị cảm xúc khi đầu tư bất động sản: 6 quy tắc giữ đầu tỉnh khi thị trường lên xuống
- Chi phí bảo trì và hao mòn: trừ trước khi tính lời
- Nên mua phía Đông hay phía Tây Sài Gòn: hai hướng phát triển khác nhau ra sao
- Cái Giá Của Việc Chờ Thêm Một Năm: Chuyện Anh Nghĩa
Bài viết bởi Trần Quốc Hoàn — 15 năm trong nghề bất động sản, đồng hành cùng nhà đầu tư miền Bắc vào Nam.



