Câu chuyện đầu tư

Vì sao không nên mua theo đám đông lúc sốt đất

Trần Quốc Hoàn · 10/11/2026 · 16 phút đọc
Mua theo đám đông sốt đất là vào đúng đoạn người đi trước đang ra. Bài này là cách đọc bốn kỳ của một vùng để biết mình đang đứng ở đoạn nào trước khi xuống tiền.

Tôi quen anh Trọng năm 2024. Anh vào thị trường từ 2018, và đến 2022 anh kể đã kiếm được khoảng 200 tỷ.

Đúng lúc đó thị trường đóng băng. Giữa năm 2023, anh phải rao bán gần hết tài sản để trả nợ.

Anh không ngã vì thiếu tiền. Anh cũng không thiếu gan – anh là người dám nhất trong nhóm bạn tôi biết.

Anh ngã vì những năm 2020 và 2021 sóng chạy trên cả nước, mua đâu cũng thấy thắng. Nên ai cũng tưởng thắng là do mình giỏi.

Đám đông luôn đến muộn, và đó không phải lỗi của ai

Nhìn lại bất kỳ cơn sốt nào cũng thấy một trật tự.

Người đi trước gom hàng lúc chưa ai nói tới. Rồi tin lan ra, giá nhích, người thứ hai vào. Đến lúc cả nhà cả phố đều kể chuyện lướt một căn kiếm được vài trăm triệu sau một đêm, thì đó là lúc đám đông mới nghe thấy.

Lúc đó người đi trước đang làm gì? Họ đang ra.

Tôi không dùng chữ nào nặng hơn thế, vì đây không phải chuyện ai lừa ai. Người đi trước ra hàng là việc bình thường của họ. Vấn đề là ở chỗ đám đông nhận tin chậm hơn một nhịp, và nhịp chậm đó đúng bằng cả phần lãi.

Những con cừu bị xén lông qua mỗi chu kỳ là như thế.

Mua theo đám đông sốt đất là vào đúng đoạn người đi trước đang ra hàng
Mua theo đám đông sốt đất là vào đúng đoạn người đi trước đang ra hàng

Nhìn thị trường bằng cảm xúc thì mất hết số liệu

Lúc sốt, cái chạy nhanh nhất không phải giá. Là cảm xúc.

Trong đầu người ta lúc đó có hai câu, và hai câu này kéo ngược chiều nhau. Một câu là “nhỡ mua sai thì mất cả gia tài”. Câu kia là “nhỡ không mua thì người ta đi hết, mình ở lại”.

Hai lực đó làm người ta đứng im rất lâu, rồi bất ngờ mua vội. Mua vội nghĩa là mua mà không đo.

Tôi thấy chỗ hỏng nằm ngay đó. Không phải ở việc mua đắt – mua đắt mà đo rồi thì vẫn còn đường gỡ. Hỏng là ở chỗ không còn một con số nào trong tay để biết mình đang đứng đâu.

Bốn kỳ của một vùng

Tôi đọc chu kỳ một vùng như một động cơ bốn kỳ, chạy vòng và lặp lại.

– Hút – tích lũy đáy, giá đi ngang. Bắt đầu khi giá không giảm sâu hơn được nữa. – Nén – chớm có dấu hiệu tăng giá, thanh khoản nhúc nhích. – Nổ – sóng tăng mạnh. Đây là lúc gọi là sốt. – Xả – ngay sau Nổ. Thường giảm giá và mất thanh khoản cùng lúc.

Đặt cơn sốt vào bảng này thì thấy ngay chuyện gì đang xảy ra. Sốt là kỳ Nổ. Và kỳ đứng ngay sau Nổ là Xả.

Nên câu “mua theo đám đông lúc sốt đất” dịch ra là: xếp tiền vào đúng kỳ trước kỳ mất thanh khoản.

Chỗ dễ lẫn nhất – Hút và Xả nhìn giống nhau

Đây là chỗ tôi nghĩ đáng tiền nhất trong cả cách đọc này.

Cả Hút và Xả đều có thể trông như “đi ngang”. Anh chị đứng ngoài nhìn vào, thấy giá không nhích, thấy ít giao dịch, và không biết mình đang nhìn đáy hay đang nhìn sườn dốc.

Phân biệt không bằng giá tại một thời điểm. Phân biệt bằng hai thứ: thời gian kể từ đỉnh và hướng giá.

– Xả: mới rớt khỏi đỉnh gần đây, giá đang giảm, bắt đầu xuất hiện cắt lỗ rồi nhiều dần. – Hút: đã qua đỉnh một quãng khá dài, giá giảm hết cỡ rồi nằm đáy.

Cùng một bức ảnh “đi ngang”, vùng mới rớt đỉnh một năm thì tránh, vùng qua đỉnh mấy năm và hết giảm thì mới là chỗ vào.

Mốc tôi hay dùng cho khoảng Hút là ba đến năm năm sau đỉnh. Nhưng tôi phải nói rõ: đây là mốc chung của thị trường, không phải mốc đo ở khu của anh chị. Có vùng vòng ngắn hơn hẳn, và tôi đã gặp vùng như vậy.

Dấu hiệu sóng đang lan từ lõi ra ven

Dấu hiệu của kỳ Nén thì có một cái khá dễ đọc.

Sóng tăng thường khởi từ vùng lõi hoặc phân khúc cao cấp rồi lan ra ven. Nên nếu lõi đã nóng mạnh mà ven mới ấm nhẹ, thì sóng đang trên đường lan ra, và ven là chỗ vào tiếp theo vì lõi đã hết rẻ.

Số tôi đọc được cho miền Nam năm 2025 là như vậy: căn hộ cao cấp vùng lõi khoảng 50 đến 60 phần trăm, nhà phố khoảng 20 phần trăm, vùng ven Vành đai 3 khoảng 15 đến 20 phần trăm. Đây là mốc tôi theo, chưa phải số đã đối chiếu từng dự án.

Tôi cũng tự khai một chuyện. Mấy năm trước tôi làm đất nền ở miền Bắc rất là nhiều. Rồi chính tôi không còn tin nó tăng nữa, nên tháng 8 năm 2025 tôi quyết định chuyển sang một thị trường khác. Những gì mình giỏi ở thị trường cũ, mang sang thị trường mới thì đúng cũng có thể thành sai.

Chu kỳ này không giống chu kỳ trước

Chỗ này nhiều người mang kinh nghiệm cũ sang mà không để ý nó đã đổi.

Chu kỳ trước có người mua 1 tỷ bán 10 tỷ, có người mua 5 tỷ bán 100 tỷ. Phần lớn nhờ đất nông nghiệp và đất vùng sâu vùng xa.

Từ 2024 trở lại đây thì thứ lên ngôi là tài sản có giá trị thật. Còn loại đất từng sốt nóng thì giờ bán rẻ cũng chẳng có ai mua. Cắt lỗ cũng không thanh khoản được.

Điểm khác nữa: chu kỳ này không chỉ là mua chờ tăng rồi bán. Tài sản phải khai thác được dòng tiền, mỗi tháng đẻ ra tiền thuê.

Và đây là chỗ tôi nói cho rõ, vì nó dễ hiểu lệch. Tiền thuê không phải phần lời – nó là bằng chứng có người cần chỗ đó thật. Phần lời nằm ở giá vốn, và giá vốn chỉ tăng khi mua đúng chỗ đúng lúc.

Ba việc làm được trước khi xuống tiền vào một vùng đang nóng

Không cần tôi có mặt, làm trong một buổi.

1. Tìm đỉnh gần nhất của vùng đó là năm nào. Hỏi người bán, hỏi người đã mua ở đó, tra giá rao cùng tuyến ba năm trước. Có năm đỉnh thì mới đếm được mình đang cách đỉnh bao xa. 2. Đếm tin cắt lỗ trong ba tháng gần nhất ở đúng tuyến đó. Không có thì ghi là không có. Có và đang nhiều dần thì đó là dấu của Xả, không phải dấu của đáy. 3. Hỏi xem tài sản đó cho thuê được bao nhiêu một tháng, và hiện có ai thuê chưa. Không có người thuê thì ghi thẳng là không có. Đây là ô nói thật nhất về chuyện có người cần chỗ đó hay không.

Ba dòng đó viết ra giấy, rồi đọc lại. Anh chị sẽ tự thấy mình đang đứng ở kỳ nào.

Bốn chỗ cách đọc này không dùng được

1. Vùng chưa từng có một đỉnh nào. Khu mới mở, chưa qua một sóng, nên không có mốc thời gian để đếm. Lúc đó đừng đọc chu kỳ, đọc bằng chuyện có ai đến đây làm việc thật hay chưa. 2. Mua để ở lâu dài. Anh chị hưởng giá trị dùng mỗi ngày, nên vào ở kỳ nào cũng không phải chuyện bỏ hay giữ. Chỉ đừng gọi khoản trả thêm lúc sốt là tiền đầu tư. 3. Hai thị trường lớn nhất thì kỳ Xả có thể đi ngang thay vì giảm. Nên ở đó dấu hiệu “giá đang giảm” yếu hơn, phải dựa nhiều hơn vào thanh khoản và vào thời gian kể từ đỉnh. 4. Đọc đúng kỳ không có nghĩa là đáng mua. Vùng đang kỳ Hút mà lô đó dính quy hoạch, hoặc vượt vốn thật của anh chị, hoặc không ai mua lại được thì vẫn là không mua. Cách đọc này trả lời câu “khi nào”, nó không trả lời câu “cái gì”.

Và một chuyện của nghề tôi phải nói. Bất động sản ở Việt Nam giúp rất nhiều người kiếm được tiền, và cũng làm rất nhiều người khuynh gia bại sản. Hai mặt đó nằm trong cùng một nghề.

Câu hỏi thường gặp

Làm sao biết một vùng đang sốt hay đang vào sóng thật? Đếm thời gian kể từ đỉnh gần nhất. Vùng mới rớt đỉnh mà giá nhích lại thì khả năng cao là nhịp nảy trong đoạn xả. Vùng đã qua đỉnh một quãng dài, giá hết giảm, thanh khoản nhúc nhích trở lại thì đó là dấu của đoạn chớm tăng. Thêm một dấu nữa: sóng có đang lan từ lõi ra ven hay không.

Đang sốt mà tôi vẫn muốn vào thì nên làm gì? Thì phải trả lời được câu đường ra trước khi vào. Bán cho ai, bán ở kỳ nào, lãi bao nhiêu mới ra. Vẽ không được đường ra thì khoản đó là khoản không có cửa thoát. Tôi viết riêng ở bài ước lượng giá bán lại.

Vùng từng sốt rồi nguội thì bao giờ mua lại được? Không ai nói trước được một con số năm cho khu cụ thể, kể cả tôi. Thứ đo được là hướng giá đã hết giảm chưa, cắt lỗ đã thưa đi chưa, và đã có ai đến đó làm việc thật chưa. Tôi viết riêng ở bài vùng tăng nóng rồi nguội.

Cắt lỗ xuất hiện nhiều thì có phải là đáy? Không. Cắt lỗ bắt đầu xuất hiện rồi nhiều dần là dấu của đoạn xả, tức là đoạn giá còn đi xuống. Đáy là lúc cắt lỗ đã thưa và giá nằm im. Hai trạng thái đó cách nhau khá xa về thời gian.

Tôi cầm dưới 2 tỷ thì cách đọc này có dùng được không? Dùng được, và tôi nghĩ nó cần hơn với khoản nhỏ. Vì khoản đó thường là gần hết phần tích cóp, nên một lần vào sai kỳ là mất mấy năm. Tôi viết riêng cách giữ tiền mặt chờ thị trường xuống.

Kết

Anh Trọng có 200 tỷ ở đỉnh và bán sạch mười mấy tháng sau đó. Anh không thiếu tiền, không thiếu gan, và cũng không thiếu kinh nghiệm bốn năm.

Anh chỉ thiếu một câu hỏi: vùng này đang ở kỳ nào.

Nên việc tôi muốn anh chị làm chiều nay chỉ có một. Lấy vùng anh chị đang ngắm, tìm cho ra đỉnh gần nhất của nó là năm nào.

Có con số đó rồi thì mọi câu sau dễ hơn nhiều.

Tôi không chốt hộ anh chị nên vào hay nên đứng. Tôi làm đại diện cho phía người mua, việc của tôi là đưa cái cách đếm và nói thật chỗ nào nó không đo được.

Tôi có soạn một tài liệu ngắn, Cách kiểm tra một món trước khi xuống tiền, trong đó có bảng bốn kỳ và ba việc đếm ở trên. Anh chị muốn nhận thì để lại bình luận chữ KIỂM, tôi gửi.

Đọc thêm: chu kỳ bất động sản bốn giai đoạn · dấu hiệu thị trường quá nóng · thanh khoản bất động sản và chỉ báo. Số liệu nhà ở và thị trường theo quý, anh chị tra ở cổng thông tin Bộ Xây dựng.

Bài viết liên quan

Bài viết bởi Trần Quốc Hoàn — 15 năm trong nghề bất động sản, đồng hành cùng nhà đầu tư miền Bắc vào Nam.

Trần Quốc Hoàn
Trần Quốc Hoàn
Chuyên gia đầu tư bất động sản cá nhân, 15 năm trong nghề. Đại diện người mua — dẫn nhà đầu tư miền Bắc vào thị trường nhà phố dự án phía Nam, từ Vành đai 3 vào lõi TP.HCM.

Bạn đang đứng trước một quyết định lớn?

Nếu bạn giữ 5 đến 50 tỷ và muốn một người ngồi xuống cùng để nhìn cho rõ trước khi xuống tiền — chúng ta có thể hợp nhau để nói chuyện.

Gọi 070.256.9999
0 0 đánh giá
Article Rating
Theo dõi
Thông báo của
guest

0 Comments
Cũ nhất
Mới nhất Được bỏ phiếu nhiều nhất
Phản hồi nội tuyến
Xem tất cả bình luận
0
Rất thích suy nghĩ của bạn, hãy bình luận.x