Lúc nằm đáy và lúc vừa rớt khỏi đỉnh, thị trường trông y như nhau.
Cùng đi ngang. Cùng ít người mua. Cùng vắng.
Mà hai trạng thái đó ngược hẳn nhau về việc nên làm. Một bên là lúc vào, một bên là chỗ phải tránh.
Phân biệt hai cái đó không bằng bảng giá. Bằng tờ lịch.
Vắng không phải một tín hiệu
Câu người ta hay nói là: chưa ai nói đến vùng đó, nên còn rẻ, nên vào được.
Tôi nghĩ câu đó đúng một nửa, và nửa sai của nó đắt tiền.
Vắng có hai loại. Loại một là chưa ai tới. Loại hai là đã có người tới rồi đi.
Loại một thì còn chỗ cho mình. Loại hai thì mình đang mua lại chỗ người khác vừa rời.
Nhìn vào bảng giá thì hai loại đó giống nhau. Nhìn vào năm thì khác hẳn.

Giá là cái kim báo muộn nhất
Khách nào cũng đọc thị trường bằng một nhóm số duy nhất: giá. Giá lên là mừng, giá xuống là sợ.
Nhưng giá là cái kim báo muộn nhất trong ba cái kim. Người bán là người cuối cùng chịu hạ, nên bảng giá còn đẹp rất lâu sau khi thị trường đã dừng.
Lúc bảng giá quay đầu thì giao dịch đã nguội từ mấy tháng trước đó rồi.
Nên tôi đọc một vùng bằng ba nhóm số, không bằng một nhóm. Và chữ quan trọng không phải “ba nhóm” – là chữ cùng chiều.
Ba nhóm số thì ai cũng tra được. Thứ khó là đọc lúc chúng lệch nhau.
Hai ô phải điền trước, không có đường vòng
Không có hai ô này thì ba nhóm dưới đọc ra nghĩa gì cũng được.
– Ô mốc một – đỉnh giá gần nhất của đúng khu này, đúng loại này là năm nào, quý nào. – Ô mốc hai – từ đỉnh đó tới hôm nay là bao nhiêu năm, mấy tháng.
Trống ô mốc một thì chưa được chấm. Vì không biết khu này đỉnh năm nào thì đáy và sườn dốc đọc ra giống nhau.
Thiếu ô đó thì đóng bảng lại, đi lấy mốc đỉnh trước. Đây là ô duy nhất không có đường vòng.
Lấy ở đâu: hỏi người làm thứ cấp tại chỗ, hỏi người đã mua ở đó, và tra giá rao cùng tuyến của mấy năm trước. Ba chỗ đó ghép lại thường ra được một năm.
Nhóm một – giá
Ba ô, và ghi rõ nguồn bên cạnh từng ô.
1. Giá chào hôm nay của đúng loại đó, đúng khu đó. Ghi hai đầu khoảng. 2. Giá chào cùng loại đó mười hai tháng trước. 3. Trong ba mươi ngày qua, đếm được mấy tin ghi rõ bán dưới giá mua: cắt lỗ, bán gấp, thu hồi vốn.
Ô thứ ba là ô người ta hay bỏ, mà nó nói thật nhất trong cả nhóm giá. Tin cắt lỗ bắt đầu xuất hiện rồi nhiều dần là dấu của đoạn còn đi xuống, không phải dấu của đáy.
Nhắc về nguồn: số trên các trang rao là giá rao, cao hơn giá chốt. Tôi quy về giá chốt bằng cách trừ 3 đến 5 phần trăm với vùng từ vành đai 1 đến vành đai 3, trừ 5 đến 10 phần trăm với vành đai 4 và tỉnh xa. Riêng nhóm trang rao tự do thì tôi chỉ nhìn cho biết mặt bằng, không đưa số ở đó vào bảng này.
Nhóm hai – giao dịch
Nhóm báo sớm nhất. Ô nào cũng phải là việc đã xong, không phải tin rao.
1. Mấy căn cùng loại trong khu đã sang tên trong sáu tháng qua. Ghi được số căn và địa chỉ, không ghi nghe nói nhiều. 2. Hai căn bán được gần nhất: từ lúc rao tới lúc chốt là bao nhiêu ngày. 3. Hai căn đó giá rao bao nhiêu, giá chốt thật bao nhiêu, khoảng cách mấy phần trăm.
Nhóm này khó lấy số nhất, và chính vì khó nên nó đáng. Ai cũng tra được giá rao; rất ít người đi hỏi ngày chốt và giá chốt.
Nhóm ba – nguồn cung
1. Số căn cùng loại đang rao trong khu, sau khi lọc trùng. Một căn có thể nằm trong nhiều tin, nên không lọc là đếm thành bội số. 2. Hàng mới chủ đầu tư sẽ ra trong mười hai tháng tới: mấy căn, dự án tên gì. 3. Đi thực địa buổi tối: trong một dãy, mấy căn sáng đèn trên tổng mấy căn.
Ô thứ ba là ô rẻ nhất cả tờ giấy. Nó không cần ai cho phép, chỉ cần đứng đó một buổi tối và đếm.
Hai con số mang về
– Ô chốt một – ba nhóm chỉ cùng một chiều, hay lệch chiều. – Ô chốt hai – nếu lệch, nhóm nào đang nói sai, và vì sao. Gọi tên nhóm, nêu lý do.
Ô chốt hai cấm lấy trung bình ba nhóm. Ba nhóm lệch nhau không phải sai số để bù trừ. Nó là thông tin, và bù trừ đi là xoá mất đúng thứ đáng đọc.
Bảng đọc
| Cách đỉnh | Hướng giá | Cắt lỗ | Giao dịch | Đọc là |
| mới rớt, dưới hai năm | giảm | có, và nhiều dần | thưa, ngày bán dài ra | Đoạn xả – tránh |
| qua đỉnh ba đến năm năm | hết giảm, nằm ngang | thưa dần rồi hết | lác đác nhưng chốt được | Đoạn hút – lúc vào |
| qua đỉnh ba đến năm năm | chớm nhích | hết | nhanh hơn, ngày bán rút ngắn | Đoạn nén – lúc vào tốt nhất |
| đang lập đỉnh | tăng mạnh | không có | nhanh, tranh nhau | Đoạn nổ – đã muộn |
Mốc ba đến năm năm là mốc chung của thị trường. Tôi phải nói rõ: đó không phải mốc đo ở khu của anh chị. Tôi đã gặp vùng có vòng ngắn hơn hẳn, nên con số năm đó dùng như một mốc ngắm, đừng dùng như một cái ngưỡng.
Và một phương pháp phụ dùng khi đọc ra đoạn nén: lan sóng từ lõi ra ven. Lõi đã nóng mà ven mới ấm thì sóng đang lan ra, ven là chỗ vào tiếp. Lõi và ven cùng nóng thì hết chỗ đứng.
Số tôi theo cho miền Nam năm 2025 là như vậy: căn hộ cao cấp vùng lõi khoảng 50 đến 60 phần trăm, nhà phố khoảng 20 phần trăm, vùng ven Vành đai 3 khoảng 15 đến 20 phần trăm. Đây là mốc tôi đọc được, chưa phải số đã đối chiếu từng dự án.
Ba dạng lệch chiều gặp thật
| Dạng lệch | Thường nghĩa là | Việc phải làm |
| Giá còn tăng, giao dịch đã nguội | giá chào đang bị người bán giữ, chưa chịu hạ | tin nhóm giao dịch, đừng tin bảng giá |
| Giá đã rớt, nguồn cung lại khan | hàng bị giữ lại chờ, chưa phải hết hàng | chưa đọc được, chờ thêm một quý |
| Giao dịch nhanh, nguồn cung phình to | hàng mới của chủ đầu tư đang đổ ra | đếm lại hàng mới, vì hàng thứ cấp sẽ phải cạnh tranh |
Ba chốt chặn, và hai thứ bảng này không làm
Chốt một – trống ô mốc đỉnh thì chưa được chấm.
Chốt hai – hai nhóm trở lên còn trống thì chưa được kết luận vùng này đang ở đoạn nào. Điền được một nhóm thì gọi là đọc một nhóm, đừng gọi là đọc chu kỳ.
Chốt ba – ba nhóm lệch chiều mà không gọi tên được nhóm nào sai thì chưa được cọc. Lệch mà không giải thích được nghĩa là chưa hiểu mình đang nhìn gì.
Hai thứ bảng này không làm:
1. Không đoán ngày. Nó đọc đang ở đoạn nào, tuyệt đối không trả lời đáy là tháng nào. Ai trả lời được câu đó thì người đó đang bán dự báo, không bán phương pháp. 2. Không có phép nhân nào. Chỉ đếm và so chiều. Không nhân ra giá được phép mua, không nhân ra mức tăng kỳ vọng.
Vào sớm thì cái gì đổi
Vào sớm có hai thứ đổi, và cả hai đều đi về phía mình phải chịu.
Thứ nhất là thời gian. Vào sớm nghĩa là giữ lâu, và giữ lâu thì khoản tiền phải được phép nằm lâu. Tiền phải rút ra sau mười tháng thì đọc đúng đoạn nén cũng không giúp được gì.
Thứ hai là thanh khoản. Lúc chưa ai nói đến vùng đó thì cũng chưa ai mua lại của mình. Nên vào sớm phải trả lời được câu bán cho ai, trước khi vào.
Tôi tự khai một chuyện. Năm 2021 tôi lên một tỉnh phía Bắc mua đất quanh những khu công nghiệp đang được quy hoạch. Năm năm rồi, giá đất cũng không tăng, mà bây giờ muốn thanh khoản cũng không bán lại được.
Tôi có nhìn tiềm năng. Tôi chỉ không hỏi hôm nay đã ai đến đó chưa.
Sáu chỗ cách đọc này không dùng được
1. Khu quá mới, chưa từng có đỉnh nào. Đất mới mở bán, khu chưa qua một vòng giao dịch thứ cấp trọn vẹn thì ô mốc đỉnh không tồn tại, nên cả bảng mất gốc. Lúc đó đọc cầu thay vì đọc chu kỳ: đếm người đã ở thật và đếm hàng còn tồn. 2. Hai thị trường lớn nhất thì đoạn xả có thể đi ngang thay vì giảm. Nghĩa là ở đó “giá hết giảm” không còn là dấu của đáy. Lúc đó dồn hết vào mốc năm và nhóm giao dịch, bỏ nhóm giá ra khỏi phép đọc. 3. Hàng sơ cấp chủ đầu tư. Giá do chủ đầu tư đặt theo đợt mở bán, không theo chu kỳ vùng, nên hai ô giá không phản ánh gì. Nhóm giao dịch cũng bị nhiễu vì thanh khoản do chính sách bán hàng. Với hàng đó thì nhóm nguồn cung là nhóm còn dùng được. 4. Có sốc chính sách giữa chu kỳ. Siết hay nới tín dụng làm ba nhóm đổi chiều trong vài tháng, không theo nhịp năm. Gặp đoạn này thì chấm lại mỗi quý, và đừng hứa đoạn nổ chắc đến. 5. Cần tiền ra trong vòng mười hai tháng. Chu kỳ vùng đo bằng năm, nhu cầu tiền đo bằng tháng, hai cái không gặp nhau. Tôi viết riêng ở bài tiền đầu tư nằm được bao lâu. 6. Chấm ra đang đoạn nén cũng chưa phải tín hiệu nên mua. Nó nói vùng này đang mở cửa, nó không nói món này đáng mua. Đúng đoạn mà sai món thì vẫn lỗ.
Và một chuyện của nghề. Bất động sản ở Việt Nam giúp rất nhiều người kiếm được tiền, và cũng làm rất nhiều người khuynh gia bại sản. Phép đếm này không đổi được chuyện đó, nó chỉ làm mình biết mình đang đứng đâu.
Câu hỏi thường gặp
Vào tiền sớm trước đám đông thì dấu hiệu nào đáng tin nhất? Nhóm giao dịch, không phải nhóm giá. Cụ thể là số căn đã sang tên trong sáu tháng và số ngày từ lúc rao tới lúc chốt. Hai số đó quay đầu trước bảng giá mấy tháng. Giá là cái kim báo muộn nhất, vì người bán là người cuối cùng chịu hạ.
Vùng vắng vẻ thì có phải là đang rẻ? Chưa chắc. Vắng vì chưa ai tới thì khác vắng vì người tới rồi đi. Tách hai thứ đó bằng mốc đỉnh gần nhất: mới rớt đỉnh dưới hai năm là đoạn còn đi xuống, qua đỉnh mấy năm mà hết giảm mới là đáy.
Làm sao tìm được đỉnh gần nhất của một khu? Hỏi người làm thứ cấp tại chỗ, hỏi người đã mua ở đó, và tra giá rao cùng tuyến của mấy năm trước. Ghép ba chỗ đó thường ra được một năm. Không ra được thì chưa chấm được, và ghi đúng là chưa chấm được. Tôi viết riêng ở bài chu kỳ bất động sản và khu mình ngắm đang ở đoạn nào.
Ba nhóm số lệch chiều thì theo nhóm nào? Theo nhóm giao dịch, và gọi tên nhóm đang nói sai. Giá còn tăng mà giao dịch đã nguội thì bảng giá đang bị giữ. Giá đã rớt mà nguồn cung lại khan thì chưa đọc được, chờ thêm một quý. Đừng lấy trung bình ba nhóm.
Thị trường miền Bắc và miền Nam có cùng nhịp không? Không. Hai nơi lệch pha nhau, và đó là chuyện tôi theo rất sát vì nó quyết định nơi tôi đứng. Tôi viết riêng ở bài chu kỳ bất động sản Nam và Bắc.
Kết
Việc tôi muốn anh chị làm trong tuần này chỉ có một, và nó là việc dễ nhất trong cả bài.
Lấy vùng anh chị đang ngắm, tìm cho ra đỉnh giá gần nhất của nó là năm nào.
Một con số. Một năm.
Có con số đó rồi thì cái vắng vẻ ngoài kia đổi nghĩa ngay: nó thành đáy, hoặc thành sườn dốc, và hai thứ đó dẫn tới hai việc khác nhau.
Tôi không nói hộ anh chị đó là đáy. Không ai nói được, kể cả tôi. Tôi làm đại diện cho phía người mua, việc của tôi là đưa cái cách đếm và nói thẳng chỗ nào nó không đo được.
Tôi có soạn một tài liệu ngắn, Cách kiểm tra một món trước khi xuống tiền, trong đó có nguyên bảng ba nhóm số và bảng đọc bốn đoạn. Anh chị muốn nhận thì để lại bình luận chữ KIỂM, tôi gửi.
Đọc thêm: mua bất động sản lúc thị trường trầm · dấu hiệu thị trường quá nóng · mua bất động sản theo đám đông. Số liệu nhà ở và thị trường theo quý, anh chị tra ở cổng thông tin Bộ Xây dựng.
Bài viết liên quan
- Bài trụ nên đọc: Lập bảng so sánh trước khi mua nhà: bí quyết dạy anh Bình chọn 1 trong 5 căn nhà phố Sài Gòn
- Nguyễn Huỳnh Thu Trúc và khoảnh khắc dám dừng lại: bài học cho người có tiền nhưng đang đứng yên vì sợ sai
- Vì sao không nên mua theo đám đông lúc sốt đất
- Mua bất động sản theo đám đông: bài học đắt cho NĐT Bắc khi theo hội nhóm hô hào
- Đàm phán giá mua nhà khi mình là người ở xa: bốn đòn cho nhà đầu tư miền Bắc
- Có tiền nhàn rỗi nên làm gì đầu tiên: hỏi đúng câu trước khi tìm dự án
Bài viết bởi Trần Quốc Hoàn — 15 năm trong nghề bất động sản, đồng hành cùng nhà đầu tư miền Bắc vào Nam.



