“Ta có 5 tỷ đi mua đất ko bao giờ mua chung cư.”
Câu đó tôi đọc được dưới một video của mình. Không phải một người viết. Rất nhiều người viết, mỗi người một kiểu, mà ý thì trùng nhau: có tiền thì mua đất, chung cư là thứ cuối cùng mới tính đến.
Tôi không cãi câu đó. Tôi chỉ muốn nói một chuyện khác, và nó quan trọng hơn chuyện loại nào hơn loại nào.
Bốn loại đó không hơn kém nhau, chúng khác việc
Đất nền, nhà phố, căn hộ, shophouse – bốn thứ này hay bị đem ra xếp hạng. Loại nào ngon hơn, loại nào tệ hơn.
Xếp hạng như vậy là xếp sai trục. Chúng không nằm trên một thang. Chúng làm bốn việc khác nhau, và việc nào cũng có người cần.
Đất nền không ai thuê, nên nó không ra đồng nào mỗi tháng. Căn hộ ra tiền thuê đều mà phần đất chia cho mỗi căn rất mỏng. Nhà phố có cả hai, đổi lại cần nhiều tiền hơn. Shophouse ăn theo mật độ người qua lại, mà mật độ đó thì có chỗ có, có chỗ mãi không có.
Nên câu hỏi không phải loại nào tốt. Câu hỏi là loại nào làm được việc mà tiền của anh chị đang cần làm.

Danh sách muốn gì viết mười phút là xong, mà loại không nổi căn nào
Tôi hay hỏi khách một câu rất đơn giản: anh chị muốn mua gì.
Câu trả lời gần như luôn giống nhau. Cứ có hàng tốt thì gửi em. Sạch pháp lý, giá hợp lý, tiềm năng tăng.
Bốn chữ “cứ có hàng tốt” nghe thì rõ ràng. Nhưng đem nó ra chợ thì nó không gạch được một căn nào khỏi danh sách. Căn nào cũng lọt qua, vì ai bán cũng nói hàng của mình sạch pháp lý và giá hợp lý.
Danh sách muốn gì viết mười phút là xong mà đọc lại không loại nổi một căn. Danh sách không chấp nhận gì thì chỉ viết được ba dòng, mà nó loại được phần lớn thị trường trước khi anh chị bước ra khỏi nhà.
Đấy là góc nhìn của tôi sau nhiều năm ngồi nghe người ta kể lý do họ mua. Lý do mua thì ai cũng có. Lý do không mua mới là thứ hiếm.
Ba dòng tôi không chấp nhận
Lấy một tờ giấy. Viết ba dòng, mỗi dòng mở bằng đúng ba chữ “Tôi không chấp nhận”. Rồi ghi ngày ở cuối tờ giấy.
Ngày là phần quan trọng nhất của bước này. Nó cho biết tờ giấy viết trước hay viết sau khi gặp căn. Viết sau khi gặp căn thì nó không còn là lằn ranh nữa, nó là bản giải thích cho một quyết định đã lỡ làm.
Mỗi dòng phải có một lý do
Dòng không có lý do thì gạch đi. Nó là tâm trạng, chưa phải lằn ranh.
| Dòng viết ra | Có lý do chưa | Xử lý |
| Tôi không chấp nhận tài sản ở xa | Không, mới là nỗi ngại | Gạch, viết lại thành dòng loại được từng căn |
| Tôi không chấp nhận mua hợp đồng, phải có sổ sang tên luôn | Có, và loại được ngay tại bàn | Giữ |
| Tôi không chấp nhận căn không cho thuê được | Có, nếu kèm con số thuê mình chịu được | Giữ, kèm số |
Lý do phải là một con số, hoặc một ca thật mình biết. Nghe người khác nói thì chưa tính.
Dịch mỗi dòng thành một câu hỏi mang đi hỏi được
Lằn ranh nào không dịch được thành câu hỏi thì không chấm được, tức là không dùng được.
– Không mua hợp đồng, hỏi: sổ ra chưa, ai đang đứng tên, công chứng sang tên luôn được không. – Không mua căn không cho thuê được, hỏi: quanh đây đang có căn nào cho thuê thật, hợp đồng bao nhiêu một tháng, thuê thô hay thuê có nội thất. – Không mua chỗ không ai trông coi, hỏi: ai đang trông cho những người mua trước tôi, trả bao nhiêu một tháng.
Ghi sẵn điều kiện đổi dòng
Lằn ranh đổi được bằng một sự thật mới. Không đổi được bằng một giá tốt hơn.
“Tôi không mua hợp đồng” đổi được khi sổ ra, vì đó là sự thật mới. Nó không đổi được vì người bán thêm chiết khấu, vì chỉ còn một suất, vì căn đó đẹp hơn mấy căn xem tuần trước.
Ghi câu đó xuống giấy cùng ngày viết ba dòng. Ghi trước thì hôm bị thử nó mới có tác dụng.
Bốn loại tài sản rơi ra sao khi gặp ba dòng
Đây là chỗ ba dòng làm việc của nó. Anh chị không chọn loại, anh chị để ba dòng gạch bớt loại.
Đất nền. Rơi ngay nếu một trong ba dòng của anh chị dính tới tiền thuê. Đất không ai thuê, nên dòng “tôi không chấp nhận căn không cho thuê được” gạch sạch cả nhóm này. Ngược lại, ai không cần tiền hàng tháng thì đất lại đứng vững nhất, vì nó không có phần nhà để hỏng.
Căn hộ. Rơi nếu dòng của anh chị nói về sổ lâu dài, về phần đất, hoặc về chuyện bán lại. Mua 50 mét là 50 mét sàn, mua 100 mét là 100 mét sàn, không hơn. Còn ai cần một chỗ ở tiện, gần trường gần chỗ làm, thì căn hộ tiện thật, và tôi nói chuyện đó rất nhiều lần.
Nhà phố. Ít rơi nhất, và đó chính là lý do nó đắt hơn. Một mảnh một trăm mét, chỉ cần xây bảy mươi mét sàn ba tầng là ra hơn hai trăm mét sử dụng. Đổi lại, tiền vào lớn, nên nó rơi ở dòng nào nói về hạn mức vốn.
Shophouse. Rơi ở dòng nói về người thuê. Nó sống bằng người đi ngang qua cửa. Khu chưa có người ở thật thì cái cửa đó mở ra nhìn đường vắng, và tiền thuê trên giấy với tiền thuê thu được là hai số khác hẳn nhau.
Tôi muốn nói thẳng một chuyện của nghề này: bốn loại trên đều có người kiếm được tiền và đều có người mất tiền. Không loại nào an toàn sẵn. Cái làm nên khác biệt là người mua có lằn ranh hay không.
Chốt chặn, và nó chỉ có một câu
Căn đang xem vướng một dòng trong ba dòng thì loại. Không cộng điểm, không trừ điểm, không bù trừ. Dù căn đẹp, dù giá vừa hạ, dù chỉ còn một suất.
Anh chị tự chấm được, không cần ai có mặt. Đếm số dòng bị vướng.
Đọc kết quả:
| Tình trạng tờ giấy | Tên đúng của nó | Được làm gì |
| Chưa viết được dòng nào | Chưa có lằn ranh | Chưa được đi xem căn nào |
| Có dòng, không có lý do bằng số hay ca thật | Đang có tâm trạng, chưa có lằn ranh | Đi lấy lý do, hoặc gạch dòng đó |
| Đủ ba dòng có lý do có ngày, căn đang xem vướng một dòng | Căn này ra khỏi danh sách | Loại, dù căn đẹp, dù giá vừa hạ |
| Đủ ba dòng, căn đang xem không vướng dòng nào | Qua phép loại | Sang chốt tiếp. Chưa phải tín hiệu mua |
Và hai thứ ba dòng không được phép đẻ ra. Nó không ra một con số giá cao nhất được phép mua – tôi không có phép tính nào ra con số đó. Nó cũng không ra một bảng chấm điểm có trọng số, vì trọng số trong bảng điểm không đến từ đâu cả, nó chỉ làm mình thấy giống khoa học mà không thêm một mẩu sự thật nào.
Sáu chỗ ba dòng này không dùng được
1. Đã cọc rồi. Sau khi cọc, câu hỏi đổi thành đóng tiếp hay cắt. Chuyện đó đi bằng dòng tiền và các mốc thời gian, không đi bằng ba dòng. 2. Lằn ranh mượn của người khác. Tôi từng gặp một chị bị chặn lại bằng bốn chữ “đầu tư gần nhà” – lằn ranh của người tư vấn, dán lên hoàn cảnh của chị. Trong khi hai tài sản của chị đều ở gần nhà và đều không ra đồng nào. Câu luật của người khác không chấm được căn của mình. 3. Ba dòng chỉ loại, nó không chứng minh căn còn lại là tốt. Qua chốt này rồi vẫn phải đi tiếp: vốn thật, pháp lý, người mua lại, thời gian so với chu kỳ khu. 4. Chưa có ca thật nào trong đầu thì đừng điền cho đủ ba dòng. Hai dòng có lý do thật dùng được hơn ba dòng cho đẹp tờ giấy. 5. Ba dòng quá cứng thì khoá sạch chốt. Một dòng rộng quá loại luôn cả một miền. Nếu loại hết, không còn gì để xem, thì xem lại dòng nào đang là tâm trạng chứ không phải lằn ranh. 6. Không dùng ba dòng để đẩy ai đó đi mua. Phép thử tôi tự đặt cho mình rất gọn: trong một buổi tư vấn, nếu số thứ tôi loại ít hơn số thứ tôi chào, thì buổi đó tôi đang bán, không đang dạy.
Tôi viết kỹ hơn về bước tiếp sau ba dòng ở bài mục tiêu dùng tiền quyết định bất động sản nên mua.
Câu hỏi thường gặp
Chọn loại bất động sản nên bắt đầu từ đâu? Từ ba dòng không chấp nhận, viết trước khi đi xem căn nào và có ghi ngày. Mỗi dòng kèm một lý do bằng số hoặc một ca thật. Ba dòng đó gạch bớt loại giúp anh chị, nhanh hơn nhiều so với ngồi so loại nào hơn loại nào.
Có 2 tỷ thì nên mua đất nền hay căn hộ? Phụ thuộc tiền đó có cần ra tiền hàng tháng hay không. Cần thì đất nền rơi ngay, vì đất không ai thuê. Không cần thì đất lại là loại ít hỏng nhất, vì nó không có phần nhà để xuống cấp. Tôi viết riêng ở bài tiền tích lũy nên giữ của hay sinh lời.
Vì sao nhiều người nói có tiền cũng không mua chung cư? Vì phần lớn người mua căn hộ xác định sẵn trong đầu là mua để ở. Nên khi bán lại, người mua tiếp cũng mua để ở, và họ trả theo chỗ ở chứ không trả theo kỳ vọng. Điều đó không làm căn hộ thành thứ xấu, nó chỉ nói rằng căn hộ làm việc khác.
Shophouse có phải lúc nào cũng tốt hơn nhà phố thường không? Không. Shophouse đắt hơn vì người bán tính trước phần kinh doanh. Phần đó chỉ có thật khi quanh đó đã có người ở và có người đi lại. Chưa có hai thứ đó thì anh chị đang trả thêm tiền cho một mặt bằng chưa ai cần.
Tôi không ở gần khu định mua thì chấm ba dòng kiểu gì? Hai dòng về sổ và về giá thì tra từ xa được. Dòng về tiền thuê và người trông coi thì cần người tại chỗ. Thiếu dòng nào thì để trống, và chỗ trống đó tự nó đã là một câu trả lời. Tôi có viết cách tra từ xa ở bài trả giá đất tỉnh từ xa.
Kết
Lấy tờ giấy, viết ba dòng không chấp nhận. Ghi ngày.
Rồi mở lại mấy căn đang được chào cho anh chị. Chấm từng căn qua ba dòng đó, không chấm điểm, chỉ đếm xem nó vướng dòng nào.
Nếu cả bốn loại cùng rơi hết, đừng vội mừng là mình kỹ. Xem lại dòng nào đang là tâm trạng. Còn nếu không loại được căn nào, thì ba dòng của anh chị chưa đủ cứng, và cái cần sửa nằm ở tờ giấy chứ không nằm ở thị trường.
Tôi không chọn hộ anh chị loại nào. Tôi làm đại diện cho phía người mua, việc của tôi là giúp anh chị viết ra lằn ranh rồi đứng nhìn nó làm việc.
Tôi có soạn một tài liệu ngắn, Cách kiểm tra một món trước khi xuống tiền, trong đó có nguyên phần ba dòng không chấp nhận cộng bảng câu hỏi dịch ra từ mỗi dòng. Anh chị muốn nhận thì để lại bình luận chữ KIỂM, tôi gửi.
Đọc thêm: đất nền và đất thổ cư · định giá theo tiền thuê · có 2 tỷ, câu hỏi đầu tiên. Quy định về loại đất và mục đích sử dụng, anh chị tra ở cổng thông tin Bộ Xây dựng.
Bài viết liên quan
- Bài trụ nên đọc: Lập bảng so sánh trước khi mua nhà: bí quyết dạy anh Bình chọn 1 trong 5 căn nhà phố Sài Gòn
- Shophouse: khi nào là mỏ vàng, khi nào là của nợ
- Loại bất động sản dễ quản lý từ xa: người Hà Nội mua nhà miền Nam nên chọn gì
- Đầu tư shophouse có nên không: khi nào là dòng tiền, khi nào là cái bẫy đẹp
- Các Loại Hình Bất Động Sản Dòng Tiền Miền Nam: Loại Nào Hợp Nhà Đầu Tư Miền Bắc?
- Theo nhà máy chọn vùng: ba con số phải đếm trước
Bài viết bởi Trần Quốc Hoàn — 15 năm trong nghề bất động sản, đồng hành cùng nhà đầu tư miền Bắc vào Nam.



